Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Η αλήθεια είναι, ότι σε αυτό το σημείο που βρισκόμαστε εκτιμώ (όχι απόλυτα,αλλά πιθανοθεωρητικά) ότι ο Ερντογάν έχει περισσότερες πιθανότητες να παραμείνει στην εξουσία για τρίτη πενταετή θητεία από ότι έχει να κερδίσει ο αναιμικός υποψήφιος της αντιπολίτευσης .Δεν είμαι προφανώς βέβαιος στον υπέρτατο βαθμό.Σε αυτό το σημείο, ωστόσο, αξίζει να αναλογιστούμε, αν η πρόβλεψή μου πραγματοποιηθεί (χωρίς να αποκλείονται και εκπλήξεις πχ λόγω υγείας του Ερντογάν) ποιος ή ποιοι παράγοντες θα ευθύνονται για την επιμήκυνση της παραμονής του Ερντογάν στην εξουσία; Αρχικά το πιο προφανές στοιχείο θα είναι οι ίδιοι οι Τούρκοι ψηφοφόροι.
Σε περίπτωση που ο Ερντογάν σημειώσει μια νόμιμη νίκη(το τονίζω αυτό) αυτή θα αποδοθεί ότι οι ψηφοφόροι εγκρίνουν τις πολιτικές του. Η πλειοψηφία των Τούρκων που προσέρχονται στις κάλπες ψηφίζοντας Ερντογάν στις 14 Μαΐου δεν θα δώσουν προτεραιότητα στο κράτος δικαίου, τη δημοκρατία ή σε άλλα ζητήματα διακυβέρνησης ή στο σεβασμό για τα ανθρώπινα δικαιώματα ως κορυφαίες προτεραιότητες τους. Αν το έκαναν,δεν θα έπιανε ο Ερντογάν ούτε το 20-25%
Αντίθετα, οι ψηφοφόροι παρακινούνται κυρίως από την επιθυμία τους να αντισταθμίσουν:Ποιος θα φροντίσει τα οικονομικά τους συμφέροντα; Για να αντιμετωπίσει αυτό το ερώτημα ο πανούργος Ερντογάν άνοιξε τις νομισματικές κρουνούς τις τελευταίες εβδομάδες με μπόνους για τους συνταξιούχους, δωρεάν φυσικό αέριο στα νοικοκυριά και αυξήσεις στον κατώτατο μισθό.Το μόνιμο πρόβλημα και αδυναμία του Κιλιτσντάρογλου εδώ, είναι ότι δεν μπορεί να πείσει τους ψηφοφόρους ότι μπορεί να αποδώσει καλύτερα σε οικονομικά θέματα αφού ο Ερντογάν γνωρίζει να δελεάζει ως και επηρεάζει τους ψηφοφόρους. Ελέγχει τα πορτοφόλια των κρατικών πόρων, που ήδη χρησιμοποιούνται για την εξαγορά των ψήφων των πολιτών ειδικά σε πολλές περιφέρειες της βαθιάς γεωγραφικά Τουρκίας.Στην άλλη πλευρά του λόφου Γάλλοι και Ισραηλινοί πολίτες βγήκαν μαζικά στους δρόμους, διαμαρτυρόμενοι για ζητήματα διακυβέρνησης που θεωρούν ότι απειλούν την ίδια τη βιωσιμότητα του δημοκρατικού τους μέλλοντος. Στη Γαλλία, κυρίως λόγω του μη διαβουλευτικού τρόπου με τον οποίο αυξήθηκε η ηλικία συνταξιοδότησης, οι ψηφοφόροι διαμαρτύρονται κατά της κυβέρνησης. Στο Ισραήλ, σε πείσμα της προσπάθειας της κυβέρνησης Νετανιέχου να περιορίσει τη δικαστική ανεξαρτησία, οι πολίτες συμμετείχαν σε μαζικές διαδηλώσεις. Και στις δύο περιπτώσεις, οι ψηφοφόροι παρακινούνται από ζητήματα δημοκρατικής διακυβέρνησης. Αν ένας υπολογίσιμος αριθμός Τούρκων προσπαθούσε να ακολουθήσει αυτά τα δύο παραδείγματα, η κυβέρνηση Ερντογάν πιθανότατα θα χρησιμοποιούσε ωμή βία για να καταστείλει τέτοιες προκλήσεις, όπως φάνηκε κατά τις διαδηλώσεις στο πάρκο Γκεζί το 2013.
Η«Εθνική Συμμαχία» , των έξι κόμματων της αντιπολίτευσης που προτείνουν τον Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου ως υποψήφιο πρόεδρο δυστυχώς δεν έδωσε ποτέ προτεραιότητα σε ζητήματα κράτους δικαίου και δημοκρατικής διακυβέρνησης πέρα από μια κουραστική και επαναλαμβανόμενη ρητορική. Αντίθετα, επικεντρώθηκε στη πολιτική λαφυραγωγία. Η διαδικασία της απόφασης για το ποιος θα ήταν ο προεδρικός υποψήφιος της συμμαχίας, για παράδειγμα, μετατράπηκε σε μια δυσλειτουργική διαμάχη και παραλίγο να διαλύσει την προβληματική συμμαχία. Δεδομένου ότι η κύρια προεκλογική υπόσχεση της συμμαχίας είναι να επιστρέψει η Τουρκία σε ένα κοινοβουλευτικό σύστημα διακυβέρνησης (που θα στερούσε τις υπερεξουσίες και τη θέση της προεδρίας), αναρωτιέται κανείς γιατί οι ηγέτες της συμμαχίας πολέμησαν τόσο σκληρά για το ποιος θα είναι ο προεδρικός υποψήφιος. Αν ο στόχος ήταν να νικηθεί ο Ερντογάν και να αποκατασταθεί το κράτος δικαίου και η δημοκρατική διακυβέρνηση στην Τουρκία, οι αριθμοί υποδηλώνουν ότι η επιλογή του δημάρχου της Κωνσταντινούπολης Ιμάμογλου ή του δημάρχου Άγκυρας Γιαβάς θα ήταν οι καλύτερες επιλογές.
Αντίθετα, η επιμονή του βαρετού Κιλιτσντάρογλου να είναι ο προεδρικός υποψήφιος αποκαλύπτει τα όρια των δημοκρατικών προτεραιοτήτων της αντιπολίτευσης. Η έντονη αντιπαλότητα για την ανάδειξη του προεδρικού υποψηφίου αντικατοπτρίστηκε στις ανούσιες συζητήσεις για τον καθορισμό της λίστας των υποψηφίων βουλευτών. Μέχρι την 12η Απριλίου (όταν όλα τα κόμματα έπρεπε να υποβάλουν τις λίστες υποψηφίων για βουλευτές), η έντονη διαπραγμάτευση για το ποιο κόμμα της συμμαχίας θα διέθετε, πόσες ασφαλείς έδρες ήταν το επίκεντρο της προσοχής. Αυτό βασικά σηματοδότησε στους ψηφοφόρους ένα πράγμα στο οποίο είναι ήδη σχετικά συνηθισμένοι: οι πολιτικοί και τα πολιτικά κόμματα ενδιαφέρονται μόνο να εξασφαλίσουν τις θέσεις τους στην κυβέρνηση.Φυσικά, κανένας από αυτούς τους παράγοντες δεν εξετάζει το ενδεχόμενο βρόμικων , σιχαμερών και ύπουλων παιχνιδιών που μπορούν να καθορίσουν ποιος θα κερδίσει τελικά την προεδρία. Υπάρχει μια υπολογίσιμη πιθανότητα να χρησιμοποιηθούν εκτεταμένα αντιδημοκρατικά μέσα από τον Ερντογάν και/ή τους κρατικούς θεσμούς για να εξασφαλίσουν μια τρίτη θητεία για τον μακροβιότερο ηγέτη της χώρας.(είναι ήδη στα 21-22χρόνια).Από πολλές απόψεις αυτό είναι ήδη εμφανές: το Ανώτατο Εκλογικό Συμβούλιο έχει ήδη αποδεχθεί την αντισυνταγματική υποψηφιότητα του Ερντογάν για να θέσει υποψηφιότητα για πρόεδρος. Επιπλέον, υπάρχουν ελάχιστες ελευθερίες του Τύπου και πρόσβαση στην κάλυψη των μέσων ενημέρωσης που είναι ήδη αποκλειστικά υπέρ του Ερντογάν.
Μια τρίτη θητεία για τον Ερντογάν πιθανότατα θα περιορίσει ό,τι απομένει από την παραπαίουσα δημοκρατία της Τουρκίας. Ο Ερντογάν πιθανότατα θα χρησιμοποιήσει αυτή την ευκαιρία για να πατάξει τις ελάχιστες επικριτικές φωνές που έχουν απομείνει στα μέσα ενημέρωσης και το δημόσιο χώρο της χώρας, ενώ ταυτόχρονα θα προσπαθήσει να γυρίσει μια νέα σελίδα με τους συμμάχους της χώρας στη Δύση. Με όποιο μέσο και αν είναι σε θέση ο Ερντογάν να εξασφαλίσει τη νίκη, τόσο η Ουάσιγκτον όσο και η Ευρώπη πιθανότατα θα επιλέξουν να παραμείνουν σιωπηλοί και να βρουν νέους τρόπους να συνεργαστούν μαζί του, με βάση τα αντίστοιχα συμφέροντά τους. Εάν η επανεκλογή του θεωρηθεί παράνομη, μην περιμένετε από τη Δύση να το επικαλεστεί αυτό.Θα επιδιώξουν να βρούνε τρόπους να παραμείνουν σε επαφή μαζί του.
Πολλοί αναλυτές στην χώρα πάντως ή βλέπουν νίκη Ερντογάν ή ήττα με μεγάλο ποσοστό. Μένει να δούμε. Μην ξεχνάμε ότι έχει μαζί του το στρατό, τις μυστικές υπηρεσίες, τους Ισλαμιστές ,τα σώματα ασφαλείας ,τους εμίρηδες του Αραβικού Κόλπου , τη νομενκλατούρα κα.Δεν είναι εύκολη ή ήττα του.
