Μια έρευνα του Αυγούστου 2022 της εταιρείας δημοσκοπήσεων Metropoll, που δημοσιεύτηκε από το «Carnegie Endowdment for International Peace», επιχειρεί να ρίξει φως στο μετεκλογικό προσανατολισμό της εξωτερικής πολιτικής της Τουρκίας, σε περίπτωση πολιτικής αλλαγής.
Η μεθοδολογία που υιοθετήθηκε ήταν η λήψη συνεντεύξεων με τους εκπροσώπους της εξωτερικής πολιτικής των κομμάτων της αντιπολίτευσης CHP/Κιλιντσάρογλου, İYİ/Ακσενέρ, DEVA/Μπαμπατζάν, Gelecek/Νταβούτογλου και HDP/Κουρδικό κόμμα.
Η άνοδος της Ανατολικής Μεσογείου ως πιθανής νέας πηγής ενέργειας έχει δημιουργήσει ανταγωνιστικές αξιώσεις θαλάσσιας δικαιοδοσίας, οι οποίες με τη σειρά τους έχουν εμπλακεί στο άλυτο Κυπριακό και μια σειρά από διαφωνίες μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας στο Αιγαίο Πέλαγος. Αυτό αντιπροσωπεύει τρεις ομάδες θεμάτων που για γεωπολιτικούς και ιστορικούς λόγους είναι ιδιαίτερα καυτά για τη Τουρκία.
Γενικώς λοιπόν εκτιμάται ότι παρά τις πιθανές αποχρώσεις στην τακτική, θα υπήρχε συνέχεια στη γενική προσέγγιση της Άγκυρας στα υπόψη θέματα, ανεξάρτητα από το ποιος είναι στην εξουσία.
Το κόμμα Gelencek, του Νταβούτογλου, επεσήμανε την ανάγκη να επιβεβαιώσει η Τουρκία τη δέσμευσή της σε θεσμούς όπως το Συμβούλιο της Ευρώπης, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το ΝΑΤΟ, και να σταματήσει τη συνήθεια να εμπλέκεται σε καυγάδες με τους παραδοσιακούς εταίρους και συμμάχους της στη Δύση. Κάτι τέτοιο, πίστευε, θα οδηγούσε την Τουρκία σε θέση ισχύος.
Το CHP, του Κιλιντσάρογλου, που είναι αξιωματική αντιπολίτευση, πιστεύει ότι το κενό που δημιουργήθηκε από την αυτοπροκαλούμενη απομόνωση της Τουρκίας στην περιοχή, επέτρεψε στην Ελλάδα και την Κύπρο να αναπτύξουν περιφερειακές ομάδες και πλατφόρμες όπως το Φόρουμ Αερίου της Ανατολικής Μεσογείου σε βάρος της Τουρκίας.
Το CHP και το İYİ, της Ακσενέρ, υποστήριξαν ότι η Τουρκία δεν μπορούσε ρεαλιστικά να περιμένει να αντιστρέψει τις τρέχουσες δυσμενείς τάσεις ή να προωθήσει τα συμφέροντά της στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ έχει διαρρήξει τις σχέσεις της με περιφερειακές δυνάμεις όπως η Αίγυπτος και το Ισραήλ.
Το İYİ, επίσης θεωρεί ότι η κατανομή σε αυτές τις περιοχές έχει ήδη ολοκληρωθεί ερήμην της Τουρκίας, ενώ η εμβάθυνση της εταιρικής σχέσης Ελλάδας-Αιγύπτου, είναι τέτοια που δεν μπορεί να την αμφισβητήσει υπό τις παρούσες συνθήκες, η Τουρκία, παρά μόνο εάν πείσει για την ικανότητά της να επηρεάζει τις εξελίξεις στη περιοχή.
Διατυπώθηκε επίσης σκεπτικισμός σχετικά με τη μακροπρόθεσμη δέσμευση της Λιβύης στη συμφωνία για τα θαλάσσια σύνορα (τουρκολιβυκό μνημόνιο), ιδιαίτερα εν όψει των μικτών μηνυμάτων που έρχονται από τη Λιβύη σχετικά με το εάν η συμφωνία χρειαζόταν ή όχι κοινοβουλευτική επικύρωση για να είναι έγκυρη.
Όταν πρόκειται για διμερείς διαμάχες με την Ελλάδα, τα κόμματα της αντιπολίτευσης επισημαίνουν και πάλι την απομόνωση της Τουρκίας ως μειονέκτημα, που έχει οδηγήσει σε αυξημένη διεθνή συμπάθεια για τις Ελληνικές θέσεις.
Ο εκπρόσωπος του İYİ/Ακσενέρ υποστήριξε ότι η διμερής φύση των διαφωνιών της Τουρκίας με την Ελλάδα τις καθιστά λιγότερο περίπλοκες και οι συζητήσεις θα πρέπει να «τοποθετηθούν» σε διαφορετικά καλάθια, δεδομένης της ξεχωριστής φύσης τους.
Ο εκπρόσωπος του CHP /Κιλιντσάρογλου, ανέφερε ότι η ελληνική αντίληψη ότι η Τουρκία είναι απειλή και η τουρκική ιδέα ότι η Ελλάδα είναι εχθρός πρέπει να ξεπεραστεί. Ως τον καλύτερο τρόπο προς τα εμπρός, υποστήριξε τις ειλικρινείς και διαφανείς συνομιλίες, με χρονικά πλαίσια και κάποια ενσωματωμένη μέθοδο μέτρησης της επιτυχίας. Και οι δύο πλευρές θα πρέπει να είναι έτοιμες να προσφύγουν στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.
Ο εκπρόσωπος του CHP τόνισε επίσης την ανάγκη για περισσότερη αλληλεπίδραση μεταξύ των λαών των δύο χωρών, μέσω επιχειρηματικών και πολιτιστικών επαφών, που θα βοηθήσουν στην άμβλυνση των αρνητικών αντιλήψεων της κάθε πλευράς για την άλλη.
Αναφέρθηκε στην ιδέα της από κοινού υλοποίησης αμοιβαία επωφελών έργων και έδωσε το παράδειγμα της δυσκολίας ύδρευσης του Καστελόριζου. Δεδομένης της άμεσης εγγύτητας του νησιού με την ηπειρωτική Τουρκία, θα μπορούσε να εξεταστεί ένα κοινό έργο παροχής νερού από την Τουρκία.
Το HDP/κουρδικό κόμμα, επισήμανε τον εθνικιστικό χαρακτήρα της τρέχουσας τουρκικής πολιτικής, που καθιστά πρακτικά αδύνατο για τους Τούρκους αξιωματούχους ακόμη και να εξετάσουν διευθετήσεις κατόπιν διαπραγματεύσεων, καθώς κάθε παραχώρηση από την πλευρά τους θα εκλαμβανόταν ως «προδοσία».
Όσον αφορά στη Κύπρο, συμφωνούν όλοι στην ανάγκη του δικαιώματος των Τ/Κ να λαμβάνουν αποφάσεις μόνοι τους, στις διαπραγματεύσεις με τους Ε/Κ ομολόγους τους, αλλά σε στενό συντονισμό με την Τουρκία και λαμβάνοντας υπόψη τα συμφέροντα της Άγκυρας.
Το CHP και το İYİ επέκριναν την ανάμιξη της τρέχουσας τουρκικής κυβέρνησης στην τουρκοκυπριακή εσωτερική πολιτική και υποστήριξαν ότι αυτή, καθώς και οι προσπάθειές της να ορίσει διαπραγματευτικές θέσεις για τους Τουρκοκύπριους, αντίκεινται στον ισχυρισμό της Τουρκίας ότι η Τουρκική Κύπρος ήταν ανεξάρτητο και κυρίαρχο κράτος.
Ο εκπρόσωπος του İYİ/ Ακσενέρ επισήμανε ότι, καμία άλλη χώρα εκτός από την Τουρκία δεν φαινόταν να συμφωνεί με τη λύση των δύο κρατών. Πρόσθεσε επίσης ότι οι παράμετροι λύσης, σύμφωνα με τα ψηφίσματα του ΟΗΕ, θα πρέπει να βρεθούν και να συμφωνηθούν από τους Τουρκοκύπριους και τους Ελληνοκύπριους και ότι σε αυτό το σημείο θα πρέπει να αναγνωριστούν και τα συμφέροντα ασφαλείας της Τουρκίας.
Τόσο ο εκπρόσωπος του κόμματος İYİ όσο και του CHP επεσήμαναν το γεγονός ότι πολλοί Τουρκοκύπριοι πολιτικοί εξακολουθούν να πιστεύουν στην αξία της συνέχισης των διαπραγματεύσεων υπό καθορισμένες παραμέτρους στο πλαίσιο του ΟΗΕ.
Αυτό σημαίνει ότι, ενώ δεν αμφισβητούν τα πλεονεκτήματα μιας λύσης δύο κρατών, η αντιπολίτευση θα ήταν έτοιμη να συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις σύμφωνα με τις παλιές παραμέτρους, ιδιαίτερα εάν οι Τουρκοκύπριοι προτιμούσαν να το κάνουν.
Γενικά τα κόμματα της αντιπολίτευσης, θα επιδίωκαν με μεγαλύτερη ένταση μια πρόοδο των σχέσεων με χώρες της περιοχής, με διπλωματικά μέσα, χωρίς να αποκλείουν την προβολή ισχύος υπό ακραίες συνθήκες. Σε κάθε περίπτωση να θυμόμαστε ότι οι αναθεωρητικές ενέργειες της Τουρκίας, έχουν βαθιές ρίζες και δεν ανήκουν μόνο στη κυβέρνηση Ερντογάν.
Κλείνοντας συμπεραίνεται ότι το συναίσθημα που κυριαρχεί μεταξύ των κομμάτων της αντιπολίτευσης είναι ότι η Τουρκία έχει χάσει σημαντικό έδαφος στο διπλωματικό μέτωπο στην Ανατολική Μεσόγειο και ότι, αντίθετα, Ελλάδα και Κύπρος έπαιξαν τα χαρτιά τους πιο σοφά. Επίσης εκτιμάται ως δύσκολη η επαναπροσέγγιση με τις λοιπές περιφερειακές δυνάμεις, Ισραήλ και Αίγυπτο και διατηρούν επιφυλάξεις για την ισχύ του τουρκολιβυκού μνημονίου.
Του Απόστολου ΤσιμογιάννηΥποστράτηγος ε.α, με μεγάλη επιτελική και διοικητική εμπειρία στον τομέα των Millitary Logistics. Έχει υπηρετήσει σε ανάλογη επιτελική θέση του NATO/NSPA. Είναι τακτικό μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Logistics.
