Πάνω στο θέμα των στρατιωτικών μας που συνελήφθησαν από τους Τούρκους τα ερωτηματικά είναι πολλά, δικαιολογημένα και δυστυχώς αναπάντητα ή τουλάχιστον μη επαρκώς απαντημένα. Όποιος έχει υπηρετήσει στην περιοχή ή έστω την έχει επισκεφθεί, ξέρει και καταλαβαίνει καλύτερα.
Αυτή ακριβώς ήταν και η δική μου πρώτη αντίδραση όταν πληροφορήθηκα το συμβάν, «πώς στην ευχή χάθηκαν», κι ας είχε περιορισμένη ορατότητα, δεν είναι δικαιολογία αυτή. Πρώτη φορά είχε περιορισμένη ορατότητα στην περιοχή; Δηλαδή τι θα έπρεπε να συμβαίνει τις νύχτες; Ίσως ποτέ να μην μάθουμε τι πραγματικά συνέβη, αλλά όλα φαίνεται να συγκλίνουν προς την προσχεδιασμένη απαγωγή είτε με επιτήδειο εφελκυσμό της ελληνικής περιπόλου μέσα σε τουρκικό έδαφος όπου υπήρχε τουρκική ενέδρα είτε με εγκατάσταση ενέδρας εντός του ελληνικού εδάφους και αιφνιδιασμό της περιπόλου.
Αυτό όμως είναι κάτι που δεν αλλάζει. Συνέβη και πρέπει να αντιμετωπιστεί. Κι αν η σύλληψη των στελεχών μας προκαλεί θλίψη από μόνη της, οι επίσημες αντιδράσεις μας προκαλούν όχι μόνο θλίψη αλλά και αγανάκτηση. Οι μέχρι τώρα λεονταρισμοί της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας ξαφνικά φαίνεται να εξανεμίζονται, όλοι αποδεικνύονται για μια ακόμη φορά κατώτεροι των περιστάσεων, ανίκανοι καταρχήν να προνοήσουν αλλά και ανέτοιμοι να διαχειριστούν μια τέτοια κατάσταση.
Οι ίδιοι οι συλληφθέντες Έλληνες στρατιωτικοί έκαναν δηλώσεις μετά τη σύλληψη τους, όμως καταλαβαίνουμε κάτω από ποιες συνθήκες ψυχολογικής και φυσικής πίεσης μπορεί να τις έκαναν. Γιατί όμως το ΓΕΣ βιάστηκε να βγάλει ανακοίνωση; Πάλι καλά που στην ανακοίνωση υπάρχει η λέξη «φέρεται», και είναι σημαντική (άσχετα τι λένε κάποιοι….είναι σημαντική). Αλλά κι έτσι μπήκαμε στο παιχνίδι των Τούρκων, «τσιμπήσαμε στο δόλωμα» και τους επιβεβαιώνουμε. Το θέμα όμως ήταν επιπέδου ΓΕΣ; Αν ναι, γιατί δεν επιλήφθηκε το ΓΕΣ για την επίλυσή του; Αν όχι, γιατί έπρεπε να βγάλει ανακοίνωση και όχι να αφήσει το χειρισμό του θέματος σε αυτόν που έπρεπε; Δεν είναι υποχρεωτικό ούτε και κολακευτικό να τσιμπάμε σε κάθε δόλωμα. Ούτε η βιασύνη είναι ο καλύτερος σύμβουλος.
Είναι βέβαιο ότι οι Τούρκοι χρησιμοποιούν επιτήδεια το συγκεκριμένο περιστατικό και διεξάγουν ψυχολογικές επιχειρήσεις, κατευθυνόμενες πρώτον στο «φίλιο» τουρκικό ακροατήριο, δηλαδή στο εσωτερικό τους, δεύτερον στο «εχθρικό» ελληνικό ακροατήριο με τα ΜΜΕ εκτός τόπου και χρόνου, και τρίτον στο «ουδέτερο» διεθνές ακροατήριο.
Στο τουρκικό ακροατήριο θέλουν να αναδείξουν επιτυχίες των δικών τους δυνάμεων και γελοιοποίηση των ελληνικών, ενώ παράλληλα να επιτύχουν συσπείρωση του τουρκικού λαού απέναντι σε έναν ακόμα επιθετικό και επικίνδυνο εχθρό που έστειλε μέσα στο έδαφος τους δύο οπλισμένους στρατιωτικούς για να καταλάβουν το προγεφύρωμα του Κάραγατς!!!.
Στο ελληνικό ακροατήριο θέλουν να καταστήσουν σαφές ότι δεν ιδρώνει το αυτί τους από προειδοποιήσεις και αυστηρές συστάσεις, ότι αυτοί έχουν την πλήρη πρωτοβουλία των κινήσεων και ότι έχουν τη δυνατότητα να κάνουν ότι θέλουν, όποτε θέλουν και όπου θέλουν, χωρίς η Ελλάδα να έχει ούτε τη θέληση ούτε την ικανότητα να αντιδράσει, καλλιεργώντας έτσι κλίμα ηττοπάθειας.
Και τέλος, στο διεθνές ακροατήριο θέλουν να αποκτήσουν «διεθνή νομιμοποίηση» για τις όποιες ενέργειες τους, να δείξουν ότι δεν είναι αυτοί οι ταραχοποιοί στην περιοχή, αλλά μια περιφερειακή δύναμη φιλήσυχη και ειρηνική, πλην όμως ικανή και αποφασισμένη να προασπίσει τα συμφέροντα της. Κι ας καταλαβαίνουμε εμείς τι συμβαίνει. …Το θέμα είναι πώς το πουλάνε οι Τούρκοι και πώς το αντιλαμβάνονται οι άλλοι. Η διεθνής νομιμοποίηση μπορεί να μην είναι αναγκαία, είναι όμως πάντα χρήσιμη. Και πάλι θα θυμηθώ τον Θουκυδίδη, που είπε ότι το δίκαιο και το ηθικό το επικαλείται ο αδύναμος, ενώ ο ισχυρός επικαλείται τη δύναμη του. Όταν όμως ο ισχυρός έχει και το δίκαιο και το ηθικό με το μέρος του, τότε αποκτά «ηθική νομιμοποίηση» και παρουσιάζει τις ενέργειες του ως απόλυτα δικαιολογημένες. Σε αυτό το πλαίσιο άλλωστε οι ΗΠΑ ανακάλυπταν πυρηνικά, βιολογικά και χημικά όπλα στα κράτη και στα καθεστώτα που ήθελαν κάθε φορά να επιτεθούν (υπήρχαν ή δεν υπήρχαν…). Όχι ότι δεν θα επιτίθενται και χωρίς να υπάρχουν τέτοια όπλα, η ύπαρξη τους όμως αποτελούσε την ηθική νομιμοποίηση ώστε να επέμβουν εναντίον των κακών προστατεύοντας τους καλούς.
Έτσι και οι Τούρκοι, θέλουν να δείχνουν ότι πάντα αποτελούν μια ισχυρή περιφερειακή δύναμη που έχει το δίκιο με το μέρος της. Και ο τρόπος που οι Τούρκοι εκτελούν αυτές τις ψυχολογικές επιχειρήσεις, δεν είναι ο παραδοσιακός τρόπος που λίγο-πολύ όλοι οι σχετικοί με ψυχολογικές επιχειρήσεις γνωρίζουν, αλλά ένας νέος υβριδικός τρόπος διεξαγωγής επιχειρήσεων με ολοκληρωμένη προσέγγιση (comprehensive approach), στην οποία εμπλέκονται όλες οι υπηρεσίες του κράτους, από την ανώτατη πολιτική ηγεσία μέχρι το τακτικό επίπεδο. Κι όταν λέμε όλες οι υπηρεσίες, εννοούμε την πολιτική ηγεσία, το σύνολο του κρατικού μηχανισμού, την πολιτική και οικονομική διπλωματία, τη δικαστική εξουσία, τις υπηρεσίες πληροφοριών και ασφαλείας, τα μέσα ενημέρωσης, το μηχανισμό προπαγάνδας, και φυσικά τις ένοπλες δυνάμεις και τα σώματα ασφαλείας (στρατοχωροφυλακή, αστυνομία, λιμενικό κλπ).
Και σε αυτό το περιβάλλον, εμείς έχουμε παραχωρήσει στους Τούρκους την απόλυτη πρωτοβουλία των κινήσεων και σερνόμαστε πίσω από τα γεγονότα, προσπαθώντας κάθε φορά να αντιδράσουμε, όχι μεθοδικά, αλλά με επικίνδυνους και βιαστικούς αυτοσχεδιασμούς απέναντι σε λεπτομερώς σχεδιασμένες, προσεκτικά οργανωμένες και πλήρως συντονισμένες ενέργειες των Τούρκων. Η προχειρότητα για μια ακόμη φορά αποδεικνύεται επικίνδυνη, όταν μάλιστα αυτή την προχειρότητα την επιδεικνύουν άσχετοι, ανεκπαίδευτοι, αμόρφωτοι και τυχάρπαστοι «αρμόδιοι», που βρέθηκαν στις καρέκλες τους σε εφαρμογή του διαχρονικού κανόνα της αναξιοκρατίας.
Σε μια περίοδο που η τουρκική προκλητικότητα είναι στα ύψη και ο κίνδυνος θερμού επεισοδίου ή έστω και «ατυχήματος» πάρα πολύ υψηλός, και κάποιοι στο Υπουργείο αλλά και τα Γενικά Επιτελεία, ίσως κληθούν να διαχειριστούν μια κρίση πολύ σύντομα, Σοβαρότης μηδέν, Υπευθυνότης επίσης μηδέν.
Τη Υπερμάχω Στρατηγώ τα νικητήρια…, μέρες που είναι.
Δρ. Αθανάσιος Δρούγος
Διεθνολόγος – Στρατηγικός Αναλυτής
Ειδικός στα Θέματα Παγκόσμιας Ασφάλειας
