Στο προηγούμενο άρθρο μας δώσαμε μια επίγευση των παράπλευρων οικονομικών απωλειών για την Άγκυρα ,που οφείλονται στη στενή σχέση με το Ισλαμαμπάντ.
Σήμερα θα ασχοληθούμε με τη γεωπολιτική διάσταση της αντιπαλότητας των δύο χωρών και την αναμόρφωση του στρατηγικού περιβάλλοντος, μέσα στο οποίο θα κληθεί η Τουρκία να σχεδιάσει και να δράσει.
Η ανερχόμενη ναυτική παρουσία της Ινδίας στη Μεσόγειο, καθώς και η ενίσχυση των αμυντικών συνεργασιών με την Ελλάδα, την Κύπρο και το Ισραήλ, αποτελούν γεγονότα αυτής της επικείμενης αναμόρφωσης. Η τακτική αυτή χαρακτηρίζεται από ειδικούς αναλυτές, ως «deterrence by association», δηλαδή αποτροπή μέσω συνεργασίας.
Αυτό δεν αφορά μια άμεση σύγκρουση Ινδίας – Τουρκίας, αλλά την έμμεση συμβολή της Ινδίας στην αναδιαμόρφωση του στρατηγικού περιβάλλοντος, εντός του οποίου πρόκειται να δράσει η Τουρκία (Αν. Μεσόγειος, Αιγαίο πέλαγος), το οποίο καθίσταται πλέον περίπλοκο και απαιτητικό γι’ αυτήν.
Οι ρίζες αυτής της αντιπαράθεσης εδράζονται στην εχθρική συνεργασία Τουρκίας-Πακιστάν, ενάντια στην Ινδία, με αφορμή την αυτονομία του Κασμίρ και στη πρόθεση της Τουρκίας να αποκτήσει πυρηνική τεχνολογία, μέσω Πακιστάν.
Η Ινδία για να αντιμετωπίσει τη στρατιωτική συνεργασία των δύο, δεν επιλέγει την απευθείας αντιπαράθεση , αλλά αντ’ αυτού ενισχύει κάθε παράγοντα που περιορίζει την τουρκική ελευθερία ελιγμών. Επίσης έχει επιβεβαιωθεί ότι η επιρροή στη στρατηγική πίσω αυλή ενός αντιπάλου, μπορεί να δημιουργήσει μόχλευση με σχετικά χαμηλό κόστος.
Η Ινδία αυξάνει αθόρυβα τις δυνατότητες, την εμπιστοσύνη και τη διπλωματική υποστήριξη των κρατών που ήδη εμπλέκονται σε διαμάχες με την Άγκυρα. Η Ελλάδα και η Κύπρος γίνονται όλο και πιο ασφαλείς. Το Ισραήλ αποκτά έναν άλλο στρατηγικό εταίρο. Η Τουρκία, εν τω μεταξύ, αντιμετωπίζει την προοπτική ενός πιο διασυνδεδεμένου δικτύου κρατών που μοιράζονται πληροφορίες, διεξάγουν ασκήσεις και ευθυγραμμίζουν τις διπλωματικές θέσεις τους.
Το Νέο Δελχί δεν χρειάζεται να αμφισβητήσει άμεσα τις τουρκικές ναυτικές δυνάμεις. Χρειάζεται απλώς η Άγκυρα να πιστέψει ότι κάθε επέκταση της τουρκικής επιρροής στη Νότια Ασία θα ενθαρρύνει τη βαθύτερη εμπλοκή της Ινδίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Αυτή η αντίληψη από μόνη της αλλάζει τη συμπεριφορά, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με αμυντικούς εξοπλισμούς, όπως π.χ. ο πύραυλος Brahmos.
Το BrahMos είναι ένα υπερηχητικό σύστημα πυραύλων κρουζ που συνδέεται με δυνατότητες ακριβείας υψηλής ταχύτητας και η πιθανή είσοδός του στην Ανατολική Μεσόγειο θα ερμηνευόταν υπό το πρίσμα της ναυτικής ισορροπίας, της παράκτιας άμυνας και της αποτροπής.
Καθώς η Ινδία επιδιώκει πιο ανθεκτικές εμπορικές οδούς, ισχυρότερο ρόλο στην ευρασιατική συνδεσιμότητα και ευρύτερες αγορές για την αμυντική της βιομηχανία, η Ανατολική Μεσόγειος έχει αποκτήσει μεγαλύτερη σημασία για τους υπολογισμούς της.
Εικόνα 1 BN BRAHMOS ΣΤΗ ΚΥΠΡΟ ΓΙΑ ΝΑ ΕΓΚΛΩΒΙΣΟΥΝ ΤΗ ΤΟΥΡΚΙΑ
Συγκεκριμένα, η Κύπρος και η Ελλάδα προσφέρουν στην Ινδία, πρόσβαση στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), εγγύτητα στις θαλάσσιες οδούς του Σουέζ και της Λεβαντίνης, λιμενικές και υλικοτεχνικές υποδομές, καθώς και πολιτικές συνεργασίες με κράτη που έχουν ήδη εμπλακεί σε περιφερειακές διαμάχες που αφορούν τη Μέση Ανατολή και την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Η επίσημη επίσκεψη του Κύπριου Προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη στην Ινδία από τις 20 έως τις 23 Μαΐου 2026 κατά τη διάρκεια της τελικής φάσης της κυπριακής προεδρίας της ΕΕ, είχε ως αποτέλεσμα την ανύψωση των σχέσεων Ινδίας-Κύπρου σε στρατηγική εταιρική σχέση. Η Κύπρος τοποθετείται πλέον, ως ένας μικρός αλλά χρήσιμος κόμβος στην ευρύτερη μεσογειακή και ευρωπαϊκή εμβέλεια της Ινδίας.
Η οικονομική λογική περιλαμβάνει επίσης τις επενδύσεις και την κινητικότητα. Η δραστηριότητα υποδομών που συνδέει την Ινδία με την Ελλάδα, συμπεριλαμβανομένης της κοινοπραξίας GMR Airports με την GEK-Terna για το νέο αεροδρόμιο Καστελίου στην Κρήτη, δείχνει ότι η σχέση δεν περιορίζεται σε διπλωματικές δηλώσεις. Η Ελλάδα έχει επίσης προωθήσει τον εαυτό της ως προορισμό για ινδικά κεφάλαια, τουρισμό και επενδύσεις σε ακίνητα, ενισχύοντας τη συνδεσιμότητα, τη διευκόλυνση των επενδύσεων, τη τεχνολογία, τα λιμάνια και τις υπηρεσίες.
Το αμυντικό επίπεδο είναι κεντρικό για το άνοιγμα της Ινδίας στη Μεσόγειο. Με την Ελλάδα, η συνεργασία έχει γίνει πιο δομημένη τα τελευταία χρόνια. Αεροπορική συνεργασία με αμφίπλευρη συμμετοχή στις ασκήσεις «Tarang Shakti» 2024 της Ινδίας και «INIOCHOS» 2025 της Ελλάδας .
Επιπλέον, οι δύο χώρες συγκάλεσαν τον πρώτο Ναυτιλιακό Διάλογο Ελλάδας-Ινδίας τον Δεκέμβριο του 2015. Η συνεργασία αυτή στη συνέχεια κορυφώθηκε με την υπογραφή Κοινής Δήλωσης Προθέσεων τον Φεβρουάριο του 2026, με στόχο την ενίσχυση της συνεργασίας στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας
Με την Κύπρο, η αμυντική συνεργασία είναι νεότερη αλλά ολοένα και πιο ορατή. Αυτές οι εξελίξεις υποδηλώνουν ότι το Νέο Δελχί δοκιμάζει την Ανατολική Μεσόγειο ως αγορά και διπλωματικό χώρο για το αναδυόμενο προφίλ της στις εξαγωγές αμυντικών προϊόντων.
Ο παράγοντας της Τουρκίας θα πρέπει να αξιολογηθεί με προσοχή. Η Ινδία υιοθετεί προσεκτικά μέτρα πολιτικής στην περιοχή. Η ινδική και η τουρκική πλευρά εξακολουθούν να διατηρούν ουσιαστικούς εμπορικούς δεσμούς. Το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών δηλώνει ότι το διμερές εμπόριο μεταξύ Τουρκίας και Ινδίας έφτασε τα 8,54 δισεκατομμύρια δολάρια το 2024.
Ωστόσο, η στενότερη ευθυγράμμιση της Ινδίας με την Κύπρο και την Ελλάδα έχει επιπτώσεις για την Άγκυρα. Από την οπτική γωνία του Νέου Δελχί, η Κύπρος και η Ελλάδα παρέχουν διπλωματικό και στρατηγικό βάθος σε μια περιοχή όπου η Τουρκία συχνά υποστηρίζει θέσεις αντίθετες προς τα συμφέροντα της Ινδίας. Από την οπτική γωνία της Άγκυρας, η παρουσία της Ινδίας στο ελληνοκυπριακό στρατηγικό περιβάλλον μπορεί να μοιάζει με μια έμμεση απάντηση στη συνεργασία Τουρκίας-Πακιστάν.
Το κρίσιμο ζήτημα είναι ότι στο στρατιωτικό τομέα, πέραν από τις όποιες υπερβολές, η ινδική αμυντική τεχνολογία συζητείται τώρα σε ένα θέατρο όπου η Τουρκία έχει άμεσα συμφέροντα ασφαλείας (Αν. Μεσόγειος, Αιγαίο).
Η ευρύτερη γεωπολιτική επίπτωση είναι ότι η Ινδία συνδέει αρκετές περιοχές που συχνά αντιμετωπίζονταν ξεχωριστά: τη Νότια Ασία, τον Κόλπο, την Ανατολική Μεσόγειο και την Ευρώπη. Το IMEC συνδέει την Ινδία με τον Κόλπο και την Ευρώπη. Η Κύπρος συνδέει την Ινδία με την ΕΕ και την Ανατολική Μεσόγειο. Η Ελλάδα συνδέει την Ινδία με λιμάνια, ναυτιλία, Βαλκάνια και ευρωπαϊκές υποδομές. Το Ισραήλ, αν και δεν είναι το επίκεντρο εδώ, παραμένει ένας άλλος σχετικός κόμβος σε αυτήν την αναδυόμενη αρχιτεκτονική. Δεν πρόκειται για ένα επίσημο σύστημα συμμαχιών, αλλά για ένα δίκτυο αλληλεπικαλυπτόμενων συμφερόντων στη συνδεσιμότητα, τη θαλάσσια ασφάλεια, την αμυντική τεχνολογία, την κυβερνοασφάλεια και τη διαφοροποίηση της αλυσίδας εφοδιασμού.
ΠΡΟΣΟΧΗ ! Η Ελλάδα είναι έτοιμη να διαχειριστεί μια τέτοια περίπλοκη συνδρομή, να παράξει σοβαρότητα, συνέπεια και υποστήριξη, ώστε να επιτύχει το μέγιστο δυνατό όφελος ή θα συνεχίσει να ψελλίζει χαμηλόφωνα κάποια παράπονα για το «Casus belli» και να οπισθοχωρεί στην υποχρεωτική άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων της, θέματα που θα κάνουν τους συνεργάτες μας να το ξανασκεφτούν???
ΠΡΟΣΟΧΗ !! Η προσπάθεια ξένων, αλλά και Ελληνικών κύκλων, να αντικατασταθεί η μόνη αναγνωρισμένη στον ΟΗΕ, ΚΥΠΡΟΣ, με νέο μόρφωμα τύπου συνομοσπονδία διζωνική, δικοινοτική, θα επιφέρει οριστική ρήξη στην έννοια και συνέχεια του Ελληνισμού.
Η όλη συνεργασία σχετίζεται και με τα «RAFALE», όπως θα παρουσιάσουμε στο επόμενο άρθρο…
Απόστολος Τσιμογιάννης
Ο Απόστολος Τσιμογιάννης είναι Υποστράτηγος (ε.α), με μεγάλη επιτελική και διοικητική εμπειρία στον τομέα των Millitary Logistics. Έχει υπηρετήσει σε ανάλογη επιτελική θέση του NATO/NSPA . Είναι τακτικό μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Logistics.
