Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΣΕ ΠΕΡΙΔΙΝΗΣΗ – ΤΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ

Στην παρούσα χρονική περίοδο υπάρχει ένας συνεχής διπλωματικός πυρετός σε πολλά πεδία για την πατρίδα μας. Τα σημαντικότερα που έχουν απασχολήσει την διπλωματία μας και θα συνεχίσουν να είναι στην επικαιρότητα είναι τα παρακάτω:

α. Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις και το Κυπριακό, αμφότερα σοβαρά θέματα της στρατηγικής ασφάλειας της χώρας.

β. Οι σχέσεις μας με τις ΗΠΑ , ένας διαχρονικός σύμμαχος μας που πρωταγωνιστεί στο Διεθνές περιβάλλον.

γ. Οι τρέχουσες εξελίξεις στην ενέργεια, στην οικονομία και την στρατιωτική διπλωματία.

δ. Η θέση και ο ρόλος της Ελλάδας στην Βαλκανική χερσόνησο, με έμφαση στις σχέσεις μας με τη Βόρεια Μακεδονία και τη διαχείριση της συμφωνίας των Πρεσπών.

ε. Οι διαρκώς μεταβαλλόμενες καταστάσεις στην Μέση Ανατολή και στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου μέσω του Τουρκο-λιβυκού μνημονίου αμφισβητούνται ευθέως τα κυριαρχικά δικαιώματα της πατρίδας μας.

Επιπρόσθετα θα αναφερθώ σε κάποια γεγονότα που δεν επιδέχονται αμφισβήτηση και δημιουργούν εύλογες ανησυχίες

Υφίσταται ένα μπαράζ δηλώσεων της Τουρκίας για την γαλάζια πατρίδα, τις παράλογες διεκδικήσεις πρόσβασης στο Αιγαίο, τις κατ επανάληψη απειλές που εκτοξεύουν κατά καιρούς Τούρκοι αξιωματούχοι και αφορούν στην αμφισβήτηση της κυριαρχίας των νησιών του Αιγαίου καθώς και της Ελληνικής ΑΟΖ.

Η Τουρκία είναι γνωστό σε όλους και δεν χρειάζεται ιδιαίτερη ανάλυση ότι αποτελεί τον μεγαλύτερο γεωπολιτικό μας αντίπαλο που συνεχώς με τις εξαγγελίες και πράξεις των Τούρκων αξιωματούχων εξακολουθεί να έχει αναθεωρητικές βλέψεις στο Αιγαίο.

Επιπρόσθετα υπάρχει το θέμα της Βόρειας Μακεδονίας, πρόσφατα στις 24/1/2025 ο πρωθυπουργός κ. Μίτσκοσκι, προέβη σε αλυτρωτικές δηλώσεις ενώπιον ομογενών του στο Νιου Τζέρσεϊ, όπου μίλησε για «άλυτο και υπαρκτό μακεδονικό ζήτημα». Ο κ. Μίτσκοσκι έχει σαν επίκεντρο τη σκληρή εθνικιστική ρητορική και τη διαρκή αμφισβήτηση της συμφωνίας των Πρεσπών.

Με την Αλβανία οι σχέσεις της Ελλάδας είναι σε πολύ οριακό επίπεδο τα τελευταία χρόνια με δεδομένο την καταπάτηση των δικαιωμάτων της ελληνικής μειονότητας και τα γεγονότα στην Χιμάρα με το θέμα Μπελερη .

Ένα άλλο γεγονός που ενισχύει το ερώτημα που αφορά για το επίπεδο της Ελληνικής εξωτερικής πολιτικής είναι η μη πρόσκληση του κ. Πρωθυπουργού στην ορκωμοσία του νέου Προέδρου των ΗΠΑ στις 20 Ιανουαρίου 2025 και η μη συμμετοχή της Ελλάδας στην Διάσκεψη του Μονάχου για την Ασφάλεια (MSC) (Munich Security Conference), που διεξήχθη από τις 14 έως τις 16 Φεβρουαρίου στην βαυαρική πρωτεύουσα (η σημαντικότερη και μεγαλύτερη διάσκεψη παγκοσμίως για θέματα που αφορούν την άμυνα, την ασφάλεια, και τις εξωτερικές σχέσεις μεταξύ των κρατών).

Συμβάντα τα όποια δείχνουν ότι ένας εκλεκτός και κάλος σύμμαχος μας οι ΗΠΑ, έχουν προφανώς ενοχληθεί από τις κινήσεις της Ελληνικής κυβέρνησης.

Η υπόψη κατάσταση δεν θα πρέπει να αφήνει ευχαριστημένους στο ΥΠΕΞ όσους εμπλέκονται στην χάραξη της εξωτερικής πολιτικής στην χώρα μας. Οφείλουν άμεσα να προβούν σε επανεκτίμηση κατάστασης και να επαναπροσδιορίσουν την νέα υφιστάμενη κατάσταση που διαμορφώθηκε, με τα νέα δεδομένα στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού και αυτά τα οποία πρόκειται να συμβούν στο προσεχές μέλλον στην Ευρώπη με τις εξαγγελίες του νέου Προέδρου των ΗΠΑ.

Το ερώτημα είναι εάν είναι δυνατή η Ελληνική διπλωματία και σε τι βαθμό ,δύναται να ανταποκριθεί στο δύσκολο και συνεχώς ευμετάβλητο Διεθνές περιβάλλον.

Σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο Διεθνές περιβάλλον, όπου τα συμφέροντα των ισχυρών παικτών αλλά και ασθενέστερων χωρών που προσπαθούν να κερδίσουν έστω και την μικρότερη δυνατή εύνοια, απαιτείται πλήρης ετοιμότητα με ότι αυτό συνεπάγεται .

Μια σοβαρή, αξιόπιστη και δυνατή χώρα στο Διεθνές περιβάλλον, καλείται να αντιπαραθέτει δυνατή, πετυχημένη διπλωματία και προσανατολισμό που να υποστηρίζει με σθεναρό τρόπο τα Εθνικά της συμφέροντα.

Η εξωτερική πολιτική μιας χώρας δεν πρέπει να επηρεάζεται από τα κόμματα και τα πολιτικά πρόσωπα που την υπηρετούν .Το προσωπικό που εμπλέκεται στην διαχείριση των Εθνικών θεμάτων οφείλει να προτάσσει το Εθνικό συμφέρον και να θέτει στο περιθώριο τα διάφορα μικροκομματικά συμφέροντα που ενδέχεται να επηρεάσουν την σωστή κρίση στην λήψη ορθών αποφάσεων.

Όλοι ανεξαιρέτως οφείλουν να υπηρετούν μια ενιαία γραμμή της εξωτερικής πολιτικής της χώρας. Δυστυχώς στην χώρα μας δεν το έχουμε καταφέρει να υιοθετήσουμε μια κοινή Εξωτερική πολιτική γραμμή, ανεξάρτητα με το ποια κυβέρνηση είναι στην εξουσία .

Η σχεδίαση της πολιτικής στο ΥΠΕΞ και η εξωτερική πολιτική διαμορφώνεται κυρίως από προσωπικότητες υψηλού επιπέδου (πρωθυπουργός, Υπουργός Εξωτερικών), που πολλές φορές επηρεάζονται από την κομματική τους προέλευση τις φιλοδοξίες, τον κοινωνικό περίγυρο και την ψηφοθηρία για το κόμµα τους.

Με αυτόν τον ανορθόδοξο τρόπο η διαχείριση της εξωτερικής πολιτικής γίνεται κομμάτι της διακομματικής διαμάχης και του ανταγωνισμού για την εξουσία. Η νοοτροπία αυτή στερεί την ελληνική εξωτερική πολιτική από την σταθερότητα και τον στρατηγικό προσανατολισμό που θα πρέπει να τηρείται με συνέπεια ώστε να εξυπηρετούνται αυστηρά μόνο τα εθνικά συμφέροντα και όχι τα κομματικά.

Συμπεράσματα

α. Η εξωτερική πολιτική της χώρας δεν πρέπει να επηρεάζεται από το συναίσθημα και το κομματικό ιδεολογικό κόσμο του εκάστοτε πολιτικού, στοιχεία που επηρεάζουν το εθνικό συμφέρον.

β. Η εξωτερική πολιτική μια χώρας οφείλει να έχει την δυνατότητα άμεσης προσαρμογής στα νέα δεδομένα, σκοπιμότητες που πιθανόν να παρουσιαστούν και να αλλάξουν τα εθνικά συμφέροντα ή να επηρεάσουν τη σταθερότητα της ίδιας της χώρας.

        γ. Η εξωτερική πολιτική μιας χώρας είναι δυνατόν  να έχει μακροχρόνιες επιπτώσεις στην ίδια την χώρα που την ασκεί, αλλά και σε άλλες χώρες στο πεδίο των  διεθνών σχέσεων.

δ. Η διαμόρφωση της εξωτερικής πολιτικής είναι µια εξαιρετικά δύσκολη υπόθεση και απαιτούνται λεπτοί χειρισμοί από τα αρμόδια όργανα λήψης αποφάσεων του ΥΠΕΞ.

ε. Η εξωτερική πολιτική μιας χώρας οφείλει και επιβάλλεται να έχει συνέχεια, να ανταποκρίνεται στους κανόνες της διπλωματίας, να έχει ετοιμότητα να διορθώνει πιθανά σφάλματα, να έχει την δυνατότητα εφαρμογής εναλλακτικών πλάνων, και να μην μεταβάλλει τους αντικειμενικούς στόχους της, άσχετα με το προσωπικό (οιασδήποτε ιδεολογικής αντίληψης) που την ασκεί.

στ. Η Ελληνική εξωτερική πολιτική δια μέσω των διπλωμάτων της, να έχει την ετοιμότητα να προβαίνει σε επανασχεδίαση, επικαιροποιηση των διπλωματικών σχεδίων όταν αυτό απαιτείται ώστε να επιτυγχάνεται η μεγαλύτερη δυνατή αποτελεσματικότητα και η τακτική ευελιξία.

Υπτγος ε.α Δεληγιάννης Κων/νος

MA – University of Plymouth στην Εφαρμοσμένη Στρατηγική κ Διεθνή Ασφάλεια

Πρώην Επιτελής ΝΑΤΟ στο CC-LAND

Μαδρίτη και Αντιπρόσωπος στην

CEPC( Civil Emergency Planning Committee )

Και ερευνητικών προγραμμάτων (ΙDIRA-Ιinteroperability of Data and Procedures in Large Scale Multinational Disaster Response Actions ) στην ΕΕ