Η πρόσφατη επίσκεψη του προέδρου Τράμπ, στη Σαουδική Αραβία, η εντυπωσιακή υποδοχή και οι συμφωνηθείσες συνεργασίες, αποτυπώνουν μια νέα σελίδα στις Αμερικανοαραβικές σχέσεις, συνέχεια των συμφωνιών του Αβραάμ που είχαν υπογραφεί κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του.
Η επιδεικτική παράκαμψη του Ισραήλ, υποδηλώνει την αντίθεση της Ουάσιγκτον προς το Νετανιάχου και στέλνει το μήνυμα, ότι υπάρχουν και άλλοι που είναι πρόθυμοι να προωθήσουν τα Αμερικανικά συμφέροντα στη περιοχή, χωρίς πολέμους!
Ας δούμε πως αντιλήφθηκαν τα αραβικά ΜΜΕ το νόημα και το όραμα της επίσκεψης.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η ομιλία του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στο Ριάντ στις 13 Μαΐου 2025, θα μείνει στην ιστορία ως σημείο καμπής, καθώς τα λόγια του είχαν βαθιά απήχηση, όχι μόνο για τις σχέσεις Σαουδικής Αραβίας-ΗΠΑ, αλλά και για ολόκληρη την περιοχή.
Καταρχάς, ο Τραμπ έτεινε κλάδο ελαίας στο Ιράν, σηματοδοτώντας μια πιθανή μετατόπιση στη δυναμική της περιοχής. Ήδη υπάρχει από έτους και πλέον προσέγγιση Σαουδικής Αραβίας και Ιράν, καθώς το Ριάντ θεωρεί ως απαραίτητη προϋπόθεση για την ολοκλήρωση και τη βιωσιμότητα του οράματος 2030, την εξασφάλιση ειρήνης στο Περσικό κόλπο.
Αντιμετώπισε την συριακή κρίση αίροντας τις κυρώσεις των ΗΠΑ κατά της Δαμασκού και εξέφρασε τη δέσμευσή του για τη βελτίωση των συνθηκών για τους Παλαιστίνιους. Επιπλέον, δεσμεύτηκε να στηρίξει την ανοικοδόμηση του Λιβάνου, επιδεικνύοντας μια ολοκληρωμένη προσέγγιση για την περιφερειακή σταθερότητα. Ευχαρίστησε επίσης τη Σαουδική Αραβία για τις προσπάθειές της να μεσολαβήσει μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας.
Δεύτερον, σε μια ειλικρινή αναγνώριση, ο Τραμπ αναφέρθηκε στα λάθη της προηγούμενης εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ. Επέκρινε τις παρεμβατικές στρατηγικές τόσο των νεοσυντηρητικών όπως του Τζορτζ Μπους όσο και των φιλελεύθερων κυβερνήσεων όπως του Ομπάμα (Αραβική άνοιξη- πόλεμος Ιράκ), επειδή επιβάρυναν την περιοχή με πρόσθετες προκλήσεις.
Ας θυμηθούμε ότι κατά την προετοιμασία της αμερικανικής εισβολής στο Ιράκ, ο Σαουδάραβας υπουργός Εξωτερικών, πρίγκιπας Σαούντ αλ-Φαϊζάλ, είχε εκφράσει σοβαρές ανησυχίες. «Τι θα συμβεί σε αυτούς (στους Ιρακινούς στρατιώτες και αξιωματούχους), ειδικά αφότου ο στρατός διαλύθηκε και η κυβέρνηση απολύθηκε; Και ποιος θα κυβερνήσει το Ιράκ αν έχετε αυτόν;» ρώτησε. «Ο Σαντάμ Χουσεΐν είχε ίσως 2 εκατομμύρια ανθρώπους που έλεγχαν το Ιράκ. Οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους έχουν σχεδόν 150.000. Πώς το κάνεις αυτό να λειτουργήσει;»
«Τελικά, οι λεγόμενοι «εθνοδημιουργοί» κατέστρεψαν πολύ περισσότερα έθνη από όσα έχτισαν και οι παρεμβατιστές παρενέβαιναν σε πολύπλοκες κοινωνίες που ούτε οι ίδιοι καταλάβαιναν. Σου έλεγαν πώς να το κάνεις, αλλά δεν είχαν ιδέα πώς να το κάνουν οι ίδιοι», είπε ο Τραμπ.
«Η ειρήνη, η ευημερία και η πρόοδος τελικά δεν προήλθαν από μια ριζική απόρριψη της κληρονομιάς σας, αλλά μάλλον από την υιοθέτηση των εθνικών σας παραδόσεων και την αποδοχή της ίδιας κληρονομιάς που αγαπάτε τόσο πολύ».
«Τα λαμπερά θαύματα του Ριάντ και του Αμπού Ντάμπι δεν δημιουργήθηκαν από τους λεγόμενους «εθνοδημιουργούς», νεοσυντηρητικούς ή φιλελεύθερους μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς, όπως εκείνους που ξόδεψαν τρισεκατομμύρια δολάρια αποτυγχάνοντας να αναπτύξουν την Καμπούλ και τη Βαγδάτη, τόσες άλλες πόλεις».
Τρίτον, ο Τραμπ επαίνεσε τα επιτεύγματα του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC), με ιδιαίτερη έμφαση στη Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ και το Κατάρ. Επανεπιβεβαίωσε την αμερικανική υποστήριξη για τους συνεχιζόμενους μετασχηματισμούς αυτών των κρατών.
«Η γέννηση μιας σύγχρονης Μέσης Ανατολής προήλθε από τους ίδιους τους λαούς της περιοχής. τους ανθρώπους που βρίσκονται εδώ, τους ανθρώπους που έχουν ζήσει εδώ όλη τους τη ζωή, αναπτύσσοντας τις δικές τους κυρίαρχες χώρες, επιδιώκοντας τα δικά τους μοναδικά οράματα και χαράσσοντας το δικό τους πεπρωμένο, με τον δικό σας τρόπο», είπε ο Τραμπ.
Τέλος, ανανέωσε την 80ετή δέσμευση των ΗΠΑ στην υπεράσπιση της Σαουδικής Αραβίας. Ωστόσο, υπέδειξε σαφώς ότι η σχέση υπερβαίνει κατά πολύ την ασφάλεια και ότι οι ΗΠΑ πιστεύουν ακράδαντα στην ηγεσία του Βασιλείου.
Μέσα από τα λόγια του, προμηνύεται μια εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ, βασισμένη στη σύναψη συμφωνιών και συναλλαγών, καθώς και στην αυτοσυγκράτηση.
Είτε σκόπιμο είτε όχι, το μήνυμά του φαίνεται να υποστηρίζει μακροχρόνια περιφερειακά επιχειρήματα, ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν είναι καθολικά, αλλά μάλλον, συγκεκριμένα για το πλαίσιο και ότι η δημοκρατία δεν είναι το μόνο μοντέλο επιτυχίας, μηνύματα που αποστέλλονται καθώς τα εργαλεία ήπιας ισχύος των ΗΠΑ περιορίζονται και η χρηματοδότηση για την κοινωνία των πολιτών και τα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης μειώνεται.
Ο Τραμπ προσφέρει ένα συναρπαστικό συμπέρασμα στην ομιλία του: «Δεν πιστεύω σε μόνιμους εχθρούς». Περιγράφει την εκεχειρία με τους Χούθι ως παράδειγμα της ικανότητάς του να επιτυγχάνει συμφωνίες με εκείνους με τους οποίους διαφωνεί και εκφράζει την προθυμία του να συνάψει συμφωνία με το Ιράν
Σε μια περιοχή τόσο δυναμική όσο η Μέση Ανατολή, οι εξελίξεις ξεδιπλώνονται γρήγορα και οι συμμαχίες δεν είναι ποτέ οριστικές. Ωστόσο, καθώς ο Τραμπ επιστρέφει στην πατρίδα του μετά την ολοκλήρωση του πρώτου του ταξιδιού στο εξωτερικό στις 16 Μαΐου, οι παρατηρητές και οι αναλυτές θα έχουν πολλά να προσέξουν.
Η συνεχιζόμενη απόρριψη των νεοσυντηρητικών προσεγγίσεων εντός του στρατοπέδου του Τραμπ, η αυξανόμενη σημασία του Κόλπου όχι μόνο ως ηγέτη στη Μέση Ανατολή, αλλά και στην παγκόσμια σκηνή, και το γεγονός ότι, σε όλα αυτά, η πολιτική είναι πραγματικά οι άνθρωποι, είναι τα κύρια μηνύματα του Αμερικανού προέδρου.
( αποσπάσματα από τα άρθρα των Φαιζάλ Αμπάς/ Arab News και Μάι Ελ – Σαντανί/ Tahrir Institute for Middle East Policy)
Του Απόστολου Τσιμογιάννη
Ο Απόστολος Τσιμογιάννης είναι Υποστράτηγος (ε.α), με μεγάλη επιτελική και διοικητική εμπειρία στον τομέα των Millitary Logistics. Έχει υπηρετήσει σε ανάλογη επιτελική θέση του NATO/NSPA. Είναι τακτικό μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Logistics.
