Η Ρωσία μπορεί να χρησιμοποιήσει τις “ανανεωμένες” ειρηνευτικές συνομιλίες για την Ουκρανία για να επιδιώξει παραχωρήσεις που αποδυναμώνουν την άμυνα του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη, ανέφερε η βρετανική Telegraph , επικαλούμενη διπλωματικές πηγές που ανέφεραν ότι η πίεση της Μόσχας να συμπεριλάβει ευρωπαϊκές χώρες στις διαπραγματεύσεις θα μπορούσε να στοχεύει στην εξασφάλιση παραχωρήσεων στην επέκταση του ΝΑΤΟ και τη στρατιωτική παρουσία της συμμαχίας κοντά στα σύνορα της Ρωσίας.
Ο Πούτιν έχει επανειλημμένα χαρακτηρίσει τη διεύρυνση του ΝΑΤΟ ως «βασική αιτία» του πολέμου. Μια πιθανή απαίτηση, σύμφωνα με την έκθεση, θα ήταν η επιστροφή του ΝΑΤΟ στη διαμόρφωση του 1997, πριν αρχίσουν να εντάσσονται στη συμμαχία οι χώρες του πρώην σοβιετικού μπλοκ. Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να σημαίνει την απόσυρση των δυνάμεων του ΝΑΤΟ από την Πολωνία, την Εσθονία, τη Λετονία, τη Λιθουανία και τη Φινλανδία – οι οποίες συνορεύουν όλες με τη Ρωσία.
Η έκθεση δεν ανέφερε επίσημη ρωσική πρόταση ούτε ανέφερε ότι η απαίτηση για ανατροπή του ΝΑΤΟ είχε προστεθεί επίσημα στην ημερήσια διάταξη. Παραμένει ένα σενάριο που αποδίδεται σε διπλωματικές πηγές, παρά σε μια συμφωνημένη διαπραγματευτική θέση. Η Μόσχα επιδιώκει μια ευρύτερη συζήτηση για την ασφάλεια Ο βοηθός εξωτερικής πολιτικής του Κρεμλίνου, Γιούρι Ουσάκοφ, υποστήριξε ότι οι ευρωπαϊκές χώρες θα πρέπει να συμπεριληφθούν στις συζητήσεις για τον τερματισμό του πολέμου, λέγοντας ότι θα ήταν δύσκολο να επιτευχθεί συμφωνία χωρίς αυτές.
Ο Πούτιν δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι οι διαπραγματεύσεις θα πρέπει να επικεντρωθούν στη «διασφάλιση της ασφάλειας της Ουκρανίας και της Ρωσίας» μετά από μια τελική ειρηνευτική συμφωνία. Πρόσθεσε ότι οι συζητήσεις θα πρέπει επίσης να καλύψουν «την αρχιτεκτονική της ευρωπαϊκής ασφάλειας στο σύνολό της».
Η Μόσχα έχει ζητήσει στο παρελθόν αλλαγές στη στάση του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη. Τον Δεκέμβριο του 2021, η Ρωσία παρουσίασε στις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ σχέδια συμφωνιών ασφάλειας που περιελάμβαναν απαιτήσεις για την αναστολή της περαιτέρω διεύρυνσης του ΝΑΤΟ και τον περιορισμό της στρατιωτικής δραστηριότητας στις χώρες που εντάχθηκαν στη συμμαχία μετά τον Μάιο του 1997. Το ΝΑΤΟ απέρριψε το αίτημα να κλείσει τις πόρτες του σε νέα μέλη, ενώ δήλωσε ότι ήταν ανοιχτό σε συνομιλίες για τον έλεγχο των όπλων και άλλα ζητήματα ασφάλειας. Το δημοσίευμα της Telegraph υποδηλώνει ότι το Κρεμλίνο θα μπορούσε να συνδέσει ξανά τις απαιτήσεις του προς το ΝΑΤΟ με τις διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία.
Οι τριμερείς συνομιλίες ενδέχεται να επαναληφθούν τον Νοέμβριο Το ρεπορτάζ έρχεται καθώς η Ουκρανία, η Ρωσία και οι ΗΠΑ συζητούν την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων σε τεχνικό επίπεδο. Ο Ουσακόφ, δήλωσε ότι η Ρωσία είναι έτοιμη να επαναλάβει τις τριμερείς συνομιλίες μετά την αργία της Ημέρας Εθνικής Ενότητας στις 4 Νοεμβρίου, χαρακτηρίζοντας την επόμενη συνάντηση ως προκαταρκτική και διερευνητική.
Το Κίεβο έχει δηλώσει ότι είναι έτοιμο να συμμετάσχει στις συνομιλίες, αλλά θέλει συγκεκριμένα βήματα, συμπεριλαμβανομένης της κατάπαυσης του πυρός και των ανθρωπιστικών μέτρων. Ο Ζελένσκι έχει επίσης δηλώσει ότι η Ουκρανία υποστηρίζει προτάσεις για ενεργειακή κατάπαυση του πυρός και τον τερματισμό του πολέμου.
Καθώς η ΕΕ επιδιώκει ρόλο στον επόμενο γύρο συζητήσεων, αξιωματούχοι της ΕΕ έχουν προτείνει μια ευρύτερη μορφή που θα περιλαμβάνει Ευρωπαίους εκπροσώπους, ενώ το Κρεμλίνο έχει δηλώσει ότι οι συνομιλίες που προετοιμάζονται αυτή τη στιγμή είναι τριμερείς. Η δηλωμένη εστίαση της Μόσχας στην ασφάλεια μετά τον πόλεμο θα μπορούσε επομένως να επεκταθεί πέρα από τα σύνορα της Ουκρανίας.
Το Κίεβο δεν αναμένει άμεση σημαντική πρόοδο. Πηγές άφησαν να εννοηθεί ότι, λόγω πιθανών αλλαγών στις αντιπροσωπείες, η πρώτη συνάντηση ενδέχεται να έχει διερευνητικό χαρακτήρα, με τις ουσιαστικές διαπραγματεύσεις και τις ενδεχόμενες αποφάσεις να μετατίθενται για επόμενους γύρους. Σύμφωνα με το εν λόγω δημοσίευμα, η Ρωσία αντιτίθεται στη συμμετοχή Ευρωπαίων εκπροσώπων στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων κατά την πρώτη συνάντηση. Ωστόσο, η Ουκρανία σχεδιάζει να φέρει Ευρωπαίους αξιωματούχους στο Άμπου Ντάμπι και να τους ενημερώνει για την εξέλιξη των συζητήσεων, δήλωσε πηγή προσκείμενη στη διαπραγματευτική ομάδα. Η ίδια πηγή επεσήμανε ένα ακόμη εμπόδιο: η Ευρώπη στερείται ενός ενιαίου εκπροσώπου που να είναι εξουσιοδοτημένος να λαμβάνει αποφάσεις.
Όπως σημειώνεται στο δημοσίευμα, στις πρόσφατες συναντήσεις την ΕΕ εκπροσώπησε ο Μπγιέρν Ζάιμπερτ, επικεφαλής του γραφείου της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Το Κίεβο επιθυμεί επίσης οι διαπραγματεύσεις να εστιάσουν στη μακροπρόθεσμη προστασία της Ουκρανίας και στις ρυθμίσεις ασφαλείας για την Ευρώπη στη μεταπολεμική περίοδο, αντί να περιορίζονται στις εδαφικές αξιώσεις της Μόσχας. Η πρόταση αυτή αφορά την κατεύθυνση των μελλοντικών συζητήσεων· δεν συνιστά συμφωνία για διευθέτηση του ζητήματος ούτε κατοχυρώνει την ευρωπαϊκή συμμετοχή.
Σύμφωνα με προηγούμενες αναφορές, το Άμπου Ντάμπι ή η Ελβετία εξετάζονται ως πιθανοί τόποι διεξαγωγής διαπραγματεύσεων σε τεχνικό επίπεδο. Οι επαφές αυτές επανέφεραν στο προσκήνιο τη συζήτηση για ένα τριμερές σχήμα, αν και οι διαφορές σχετικά με τα εδαφικά ζητήματα και τις εγγυήσεις ασφαλείας παραμένουν άλυτες. Η Ουκρανία απορρίπτει τους περιορισμούς στον στρατό και την ουδετερότητα Ο Ζελένσκι απέκλεισε, σε άλλη τοποθέτησή του, το ενδεχόμενο ουδετερότητας ή επιβολής περιορισμών στις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις ως όρους για μια ειρηνευτική συμφωνία.
Σε συνέντευξή του που μεταδόθηκε την Κυριακή 25 Οκτωβρίου, δήλωσε ότι η Ουκρανία πρέπει να έχει τη δυνατότητα να διατηρεί στρατό 800.000 ατόμων, εφόσον υπάρχει επαρκής χρηματοδότηση. Χαρακτήρισε το μέγεθος των ενόπλων δυνάμεων ως εσωτερικό ζήτημα της Ουκρανίας, τονίζοντας ότι τα κεντρικά ζητήματα αφορούν τη χρηματοδότηση και την παροχή ουσιαστικών εγγυήσεων ασφαλείας. Ο Ζελένσκι ανέφερε ότι η Ουκρανία αναμένει εγγυήσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη, οι οποίες θα αποτρέπουν μια νέα ρωσική επίθεση.
Ο εκπρόσωπος της ουκρανικής πολεμικής αεροπορίας ταξίαρχος Ιχνάτ δήλωσε χθες ότι οι πύραυλοι Patriot που χρησιμοποιήθηκαν στη Μέση Ανατολή θα μπορούσαν να είχαν προστατεύσει την Ουκρανία η οποία θα μπορούσε να είχε διατηρήσει σε λειτουργία τα συστήματα αεράμυνας Patriot για αρκετά ακόμη χρόνια, αν δεν είχαν αναλωθεί οι πύραυλοι που χρησιμοποιήθηκαν στη Μέση Ανατολή.
Απέδωσε την πιο αποτελεσματική χρήση των αναχαιτιστικών πυραύλων από την Ουκρανία στην εμπειρία μάχης και στις ευέλικτες τακτικές. Η Ουκρανία θα μπορούσε να διέθετε επαρκή αριθμό πυραύλων για τα συστήματα αεράμυνας Patriot ώστε να τα διατηρήσει σε λειτουργία για αρκετά χρόνια, εάν ένα σημαντικό μέρος των αναχαιτιστικών δεν είχε αναλωθεί στη Μέση Ανατολή, δήλωσε ο Ιχνάτ, επικεφαλής του Τμήματος Επικοινωνιών της Διοίκησης της Ουκρανικής Πολεμικής Αεροπορίας.
Το σύστημα Patriot διαθέτει τρεις τρόπους λειτουργίας: αυτόματο, ημιαυτόματο και χειροκίνητο. Ο Ιχνάτ εξήγησε ότι, στην αυτόματη λειτουργία, το σύστημα μπορεί να εκτοξεύσει πολλαπλούς αναχαιτιστικούς πυραύλους ταυτόχρονα. Χωρίς επαρκή εμπειρία μάχης, τα πληρώματα θα μπορούσαν να καταλήξουν να εκτοξεύσουν ολόκληρο το φορτίο ενός εκτοξευτή εναντίον ενός και μόνο στόχου —ακόμη και αν πρόκειται για ένα σχετικά φθηνό μη επανδρωμένο αεροσκάφος (drone) τύπου Shahed. «Λόγω αυτής της έλλειψης εμπειρίας, ενδέχεται να εκτόξευσαν ολόκληρο ομοβροντία αναχαιτιστικών βλημάτων από έναν εκτοξευτή εναντίον ενός και μόνο ιρανικού drone τύπου Shahed ή ενός και μόνο βαλλιστικού πυραύλου», δήλωσε ο Ιχνάτ.
Εκτίμησε ότι ο αριθμός των αναχαιτιστικών βλημάτων που δαπανήθηκαν στη Μέση Ανατολή θα αρκούσε για να διατηρήσει τα ουκρανικά συστήματα Patriot επιχειρησιακά στο πεδίο της μάχης για αρκετά ακόμη χρόνια. Αξίζει να σημειωθεί ότι, τον Μάρτιο, ένας ανώτερος αξιωματικός της ουκρανικής Πολεμικής Αεροπορίας, μιλώντας στην εφημερίδα The Times, επέκρινε τις δυνάμεις του Κόλπου επειδή χρησιμοποίησαν υπερβολικά μεγάλο αριθμό ακριβών αναχαιτιστικών πυραύλων εναντίον των σχετικά φθηνών ιρανικών drones τύπου Shahed, επισημαίνοντας ότι τα ουκρανικά πληρώματα χρησιμοποιούν συνήθως μόνο έναν ή δύο πυραύλους, ακόμη και εναντίον πιο σύνθετων στόχων.
Η ταξιαρχία του ΝΑΤΟ στη Λετονία ξεκινά τις «πιο εκτεταμένες» ασκήσεις ανάπτυξης δυνάμεων, ανακοίνωσε χθες ο λετονικός στρατός Η πολυεθνική ταξιαρχία του ΝΑΤΟ στη Λετονία ξεκίνησε τις πιο εκτεταμένες ασκήσεις ανάπτυξης δυνάμεών της , σε μια περίοδο που τα κράτη της Βαλτικής ενισχύουν τις αμυντικές τους ικανότητες εν μέσω αυξανόμενων απειλών από τη Ρωσία.
Δρ Αθανάσιος Ε.Δρουγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός αναλυτής
