Έντονη αντιπαράθεση της Άγκυρας με το Βερολίνο για την περίπτωση των νηοψιών στη Μεσόγειο με απρόβλεπτες προεκτάσεις
ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ/29 ΝΟΕ
Γράφει Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Στην “γκρίζα ζώνη” των νηοψιών στην ανατολική Μεσόγειο και ειδικότερα ανοικτά των Λιβυκών ακτών , μεταφέρθηκε για μία ακόμα φορά η ένταση ανάμεσα στην Τουρκία από την μία πλευρά ,και σε Ελλάδα-Γερμανία και ΕΕ από την άλλη , λόγω της απόπειρας νηοψίας που επιχειρήθηκε από την Γερμανική φρεγάτα “Αμβούργο” 200χλμ βόρεια της Βεγγάζης σε Τουρκικό φορτηγό πλοίο που κατευθύνονταν στο βορειοαφρικανικό /Λιβυκό λιμάνι της Μισράτα . Το συμβάν προκάλεσε την σφοδρή αντίδραση της Άγκυρας, ειδικά προς το Βερολίνο ,που συμμετέχει με το συγκεκριμένο πλοίο στην μικρή (αριθμητικά σε ναυτικές μονάδες) επιχείρηση “Ειρήνη/IRINI ” για το εμπάργκο όπλων στη Λιβύη που είναι σε εξέλιξη από την 31η Μαρτίου. Στην επιχείρηση συμμετέχουν φρεγάτες από την Ελλάδα-Γερμανία(λόγω της προεδρίας της ΕΕ), Ιταλία και Γαλλία .Επίσης μικρή συμμετοχή έχουν η Πολωνία και το Λουξεμβούργο. Σύμφωνα με πληροφορίες μου ορισμένες χώρες όπως η Ισπανία, η Ολλανδία, η Νορβηγία , αλλά και η Μεγάλη Βρετανία δεν διάκεινται θετικά στην επιχείρηση ή είναι ουδέτερες.
Η Άγκυρα έστρεψε τα πυρά της -πέραν του Βερολίνου-και προς την χώρα μας, αφού για το τρέχον χρονικό διάστημα, ο εν πλω διοικητής είναι ο Έλληνας αρχιπλοίαρχος Θεόδωρος Μικρόπουλος ΠΝ (ο επικεφαλής της επιχείρησης είναι στη Ρώμη Ιταλός αντιναύαρχος Φάμπιο Αγκοστίνι και υποδιοικητής ο Γάλλος αντιναύαρχος Ζαν Μισέλ Μαρτινέ)
Πρώτο Είναι σημαντικό να διευκρινιστούν ορισμένα θέματα που σχετίζονται με αυτές τις νηοψίες στην ανατολική Μεσόγειο. Ιστορικό νηοψιών πάντοτε υπήρχε και θα υπάρχει. Προέχει να είναι σε εφαρμογή αποφάσεων του ΣΑ/ΟΗΕ (κυρίως ή άλλων περιφερειακών οργανισμών) , όπως ήταν οι περιπτώσεις των δύο πολέμων του Κόλπου με το Ιράκ ή του αποκλεισμού της πρώην Γιουγκοσλαβίας την περίοδο 1993-1995 ‘όταν το ΝΑΤΟ προέβαινε σε νηοψίες πλοίων που κατέπλεαν στα λιμάνια του Μαυροβουνίου . Το ΝΑΤΟ εφάρμοζε εξειδικευμένες αποφάσεις του ΣΑ/ΟΗΕ. (επιχείρηση SHARP GUARD )
Δεύτερο Η τρέχουσα επιχείρηση “IRINI” είναι της ΕΕ , εμπίπτει στις αποφάσεις της Συνόδου του Βερολίνου του περασμένου Ιανουαρίου για τη Λιβύη και είναι πρώτιστα ναυτική. αλλά συμπληρώνεται από αεροπορικά και δορυφορικά μέσα και στοιχεία. Η Τουρκία δεν την αποδέχεται βασικά λόγω του ότι δεν την έχει αποδεχθεί η νόμιμη κυβέρνηση Σάρατζ/GNA στην Τρίπολη , ενώ επικεντρώνεται στο θαλάσσιο χώρο της Λιβύης, και όχι στον χερσαίο συνορεύοντα χώρο της Λιβύης με την Αίγυπτο, από όπου διαχρονικά παραβιάζεται το εμπάργκο όπλων από τα ΗΑΕ, την Ρωσία και την Αίγυπτο που εφοδιάζουν τον πολέμαρχο Χαφτάρ της ανατολικής Λιβύης , με όπλα και μισθοφόρους από το Σουδάν. Απέναντι στην εν λόγω επιχείρηση της ΕΕ-όπως είμαι σε θέση να γνωρίζω-, έχουν ενδοιασμούς ως και διαφορετική εκτίμηση το ΝΑΤΟ/Αρχηγείο συμμαχικών ναυτικών δυνάμεων στο Νόρθγουντ της Μ. Βρετανίας ως και η Αμερικανική Διοίκηση Αφρικής στην Στουτγάρδη.(AFRICOM).
Τρίτο Η Τουρκία επικαλέστηκε την απόφαση 2292 του ΣΑ/ΟΗΕ της 14ης Ιουνίου του 2016,η οποία ελήφθη ομόφωνα και καλύπτει θέματα Λιβύης, τον τότε ρόλο του ISIS στην ανατολική Λιβύη, το εμπάργκο όπλων , νηοψίες, κα ,ενώ έχει ληφθεί αφού έχουν λάβει χώρα επτά μήνες μετά τις συμφωνίες του Σκιράτ στο Μαρόκο, και τη νομιμοποιήση της κυβέρνηση Σάρατζ. Η 2292 στηρίζεται σε σειρά προηγούμενων αποφάσεων του ΣΑ/ΟΗΕ για το Λιβυκό, όπως τις 1971-1973-2009-2040-2095-2144-2174-2178-2213-2214-2259-2278 . Αποτελείται από 13 παραγράφους και στο Συμβούλιο Ασφαλείας ψηφίστηκε από τις ΗΠΑ-Ρωσία-Κίνα-Γαλλία-Μ. Βρετανία -Ουρουγουάη-Σενεγάλη-Ουκρανία-Ιαπωνία-Αίγυπτο-Αγκόλα-Μαλαισία-Ισπανία-Βενζουέλα και Νέα Ζηλανδία ενώ έχει λάβει υπόψη την έκθεσή των εμπειρογνωμόνων του 2016 για τη Λιβύη , αποτελούμενη από 215 σελίδες και η οποία επεξηγεί διάφορα επιμέρους ζητήματα των νηοψιών.(είναι στη διάθεση του υπογράφοντα).
Τέταρτο Η συγκεκριμένη απόφαση επιβεβαιώνει την κυριαρχία και εδαφική ακεραιότητα της Λιβύης (η οποία σήμερα είναι διαιρεμένη), καλύπτει την προηγούμενη απόφαση για την πρότερα Ιταλική επιχείρηση “SOPHΙA”, ενώ η κυβέρνηση της Τρίπολης τότε είχε ζητήσει εξαιρέσεις για κάποια οπλικά συστήματα .Ασφαλώς καταδικάζει την τρομοκρατία ενώ είναι σε εφαρμογή του Κεφαλαίου 7 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ. Επικεντρώνεται σε εθνικές ή περιφερειακού οργανισμού νηοψίες , ζητάει επιμέρους αναφορές επί των νηοψιών, τονίζει ότι οι επιθεωρήσεις/νηοψίες θα πρέπει να έχουν την συγκατάθεση νόμιμων κρατικών αρχών(άρα GNA) , επισημαίνει ότι θα πρέπει να διεξάγονται προσεκτικά για να μην προκαλέσουν ζημιές στο θαλάσσιο χώρο και περιβάλλον , ενώ θα πρέπει να είναι ταυτιζόμενες και εμπεδωμένες με τις αρχές του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου και των αρχών της παγκόσμιας εμβέλειας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Πέμπτο .Επειδή δεν υπάρχουν στην περίπτωση της Λιβύης τα “σκληρά” ισχύοντα του PROLIFERATION SECURITY INITIATIVE/Απόφαση 1544 για μεταφορά όπλων και υλικών μαζικής καταστροφής(πυρηνικά΄-χημικά-βιολογικά και ραδιολογικά), οι όποιες νηοψίες στην Μεσόγειο της ΕΕ (δεν μπορεί να είναι εξαναγκαστικές), άρα απαιτούν συγκατάθεση της χώρας που το πλοίο θα καταπλεύσει και ασφαλώς και του κυβερνήτη του πλοίου. Είναι διαφορετική περίπτωση από τις COERCIVE (εξαναγκαστικές ) που ορθότατα ισχύουν για τις περιπτώσεις των συστηματικών παραβιάσεων των διεθνών/Αμερικανικών και Ευρωπαϊκών κυρώσεων του Ιράν και της Βόρειας Κορέας. Ως εκ τούτου υπάρχουν “γκρίζες ζώνες” τις οποίες περίτεχνα “εκμεταλλεύεται” η Άγκυρα και θα πρέπει να τις “φωτίσει” περισσότερο η ΕΕ. Τέλος η Γερμανία -που διαθέτει ισχυρό δίκτυο πληροφοριών-θα πρέπει να μην επηρεάζεται από “ευρύτερους παράγοντες’ και να επαληθεύει τις πληροφορίες σχετικά με τα φορτία που κατευθύνονται προς Τρίπολη- Μισράτα-Αλ Χομς κλπ. Και φυσικά για αποφυγή “παρεξηγήσεων” να εξεταστούν καλύτερα τα συνδεσμολογικά των ΟΗΕ-ΕΕ .
