Πληροφορούμαστε από επίσημες πηγές αλλά και τα μέσα ενημέρωσης, ότι οι προσφυγικές ροές στο Αιγαίο είναι πολύ περιορισμένες. Μάλιστα την τελευταία εβδομάδα ο αριθμός δεν υπερβαίνει τις μερικές δεκάδες. Συγκεκριμένα από το πρωί της περασμένης Παρασκευής μέχρι και σήμερα στη Λέσβο πέρασαν τρία άτομα, στη Χίο 31 και στη Σάμο 47. Σύμφωνα δε με τη Γενική Αστυνομική Διεύθυνση Βορείου Αιγαίου στα νησιά της περιοχής έχουν εγκλωβιστεί έχοντας καταθέσει αίτημα ασύλου 8.888 άτομα. Από αυτούς, 3.846 βρίσκονται σε καταυλισμούς στη Λέσβο, 3.356 στη Χίο και 1.686 στη Σάμο.
Αυτό το υπερόπλο που κρατάει στα χέρια του ο Ερντογάν φαίνεται ότι αποτελεί ένα από τα μεγάλα του διαπραγματευτικά χαρτιά έναντι της Γερμανίας, ενόψει τόσο του τουρκικού δημοψηφίσματος αλλά και των γερμανικών εκλογών. Από την μια ο Ερντογάν προσπαθεί εκβιάζοντας να επιτύχει μια διπλωματική νίκη, που θα τον ενισχύσει ενόψει δημοψηφίσματος και αυτή θα ήταν για παράδειγμα η έκδοση στρατιωτικών πολιτικών προσφύγων που έχουν καταφύγει σε βάσεις του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη και έχουν ζητήσει πολιτικό άσυλο από την Γερμανία, αλλά και η άρση της απαγόρευσης για συγκεντρώσεις οπαδών του, σε πόλεις κλειδιά τουρκικών μειονοτήτων στην Γερμανία.
Από την άλλη παρά την σκληρή στάση που προσπαθεί να δείξει η Μέρκελ απέναντι στην Τουρκία, σίγουρα δεν θα ήταν ότι καλύτερο για την πληγωμένη έτσι κι αλλιώς εικόνα της, να άνοιγε πάλι το κανάλι κύματος μεταναστών μέσω του Αιγαίου προς την Ελλάδα και την Γερμανία.
Φαίνεται λοιπόν ότι το Αιγαίο θα αποτελέσει μια κομβικής σημασίας περιοχή, που θα επηρεάσει τις εξελίξεις τόσο στην Τουρκία όσο και την Γερμανία, είναι δηλαδή αυτό που λέει και ο σοφός λαός μας «γύρω – γύρω όλοι και στην μέση …».
Η Ελλάδα που βρίσκεται στη μέση φαίνεται να μην μπορεί να επηρεάσει καμία εξέλιξη, αλλά απλά να παρακολουθεί τα τεκταινόμενα. Μπορεί όμως να επωφεληθεί ίσως ευκαιριών που θα παρουσιαστούν. Για παράδειγμα η τόση πλέον μεγάλη προσπάθεια της Τουρκίας να φύγει το ΝΑΤΟ, που η ίδια προσκάλεσε, από το Αιγαίο, μας δίνει μιας πρώτης τάξεως ευκαιρία να υπερασπιστούμε τα συμφέροντα της συμμαχίας, καταγγέλλοντας ταυτόχρονα τις αυθαιρεσίες της Τουρκίας. Από την άλλη μια διαλυτική πολιτική εκ μέρους του Ερντογάν, θα πρέπει να μας βρει έτοιμους να αντιμετωπίσουμε το κύμα νέων μεταναστευτικών ροών, που ενδεχομένως οι προηγούμενες να ωχριούν μπροστά τους.
Έτσι, συνεχίστηκαν με χαμηλότερους ρυθμούς αυτή την εβδομάδα οι τουρκικές προκλήσεις στο Αιγαίο, ως επί το πλείστον με αεροπορικές παραβάσεις – παραβιάσεις του ελληνικού FIR. Την ίδια στιγμή, χειροτερεύει αισθητά η κόντρα Βερολίνου – Αγκύρας, με αφορμή την προ εβδομάδων σύλληψη Γερμανού δημοσιογράφου στην Τουρκία. Ιδιαιτέρως ενδιαφέρον είναι, ότι το Βερολίνο επιμένει στην παρουσία της ναυτικής Νατοϊκής δύναμης στο Αιγαίο για το μεταναστευτικό.
Ταυτόχρονα, η καγκελάριος, Άνγκελα Μέρκελ, φαίνεται «στριμωγμένη», αφού, ακόμα και μέσα από τις τάξεις του κυβερνητικού συνασπισμού της, ζητούν να αντιμετωπίσει αποφασιστικά την Τουρκία. Μάλιστα, της ζητούν να απαγορεύσει την είσοδο στη Γερμανία του Τούρκου προέδρου, Ταγίπ Ερντογάν, όσο κρατείται ο δημοσιογράφος της γερμανικής εφημερίδας «Die Welt» στην Τουρκία. Κατά πληροφορίες, ο Ταγίπ Ερντογάν σχεδιάζει πολιτική ομιλία στην τουρκική Διασπορά, στη Γερμανία πριν από το δημοψήφισμα του Απριλίου. Οι σχέσεις των δύο χωρών έχουν ψυχρανθεί και εξαιτίας των παρακάτω γεγονότων:
Της ύπαρξης άνω των σαράντα Τούρκων αξιωματικών σε βάσεις του ΝΑΤΟ, οι οποίοι έχουν ζητήσει άσυλο στη Γερμανία.
Των εφόδων που έχουν κάνει οι γερμανικές Αρχές σε ιμάμηδες, για τους οποίους θεωρούν ότι παίζουν περίεργο ρόλο υπέρ της Άγκυρας. Να σημειωθεί ότι πρόσφατα στην Αυστρία καταγγέλθηκαν απευθείας σχέσεις Άγκυρας, μυστικής Υπηρεσίας της Τουρκίας (ΜΙΤ), ιμάμηδων, τουρκικής πρεσβείας και κύκλων της Διασποράς. Εσχάτως, η Γερμανία μπλόκαρε ομιλία του Τούρκου υπουργού Δικαιοσύνης στη χώρα.
Το Βερολίνο, επίσης, φέρεται να στήριξε, κατά την τελευταία Σύνοδο υπουργών Άμυνας του ΝΑΤΟ (15-16/2/2017), την ανανέωση της αποστολής της Νατοϊκής δύναμης στο Αιγαίο. Παρότι η Τουρκία ζητάει επιτακτικά εδώ και πολλούς μήνες την αποχώρηση της δύναμης, κατηγορηματική ήταν ή άρνηση των υπουργών Άμυνας πολλών κρατών-μελών. Μεταξύ αυτών: Γερμανίας, Ολλανδίας, Βουλγαρίας, Σλοβακίας, Πολωνίας, Κροατίας, Σλοβενίας και Αλβανίας. Να σημειωθεί ότι η Τουρκία και σε αυτή τη Σύνοδο ζήτησε να αποφασιστεί, τουλάχιστον επί της αρχής, χρονοδιάγραμμα απόσυρσης της ναυτικής δύναμης, κάτι που δεν έγινε δεκτό. Αντίθετα, μεσοβέζικη στάση, μάλλον προς εξισορρόπηση των εντυπώσεων, κράτησαν οι υπουργοί Άμυνας της Βρετανίας και της Ιταλίας.
Θεωρούμε ότι η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά σε μια νέα πρόκληση, αποτελώντας έναν σημαντικό παράγοντα, στον οποίο θα στηριχθεί η επιτυχία των πολιτικών επιλογών τόσο της Μέρκελ όσο και του Ερντογάν. Είναι λοιπόν στο χέρι της Ελληνικής Κυβέρνησης να σχεδιάσει και να δράσει σωστά επιτυγχάνοντας στρατηγικά πλεονεκτήματα. Το κυριότερο από όλα είναι να ταχθεί με τον σωστό σύμμαχο, που κατά την γνώμη μας δεν είναι άλλος από τα πάγια Ευρωατλαντικά της συμφέροντα, που δεν είναι αναγκαίο να είναι τα γερμανικά ή τα τουρκικά. Ιδιαίτερης δε σημασίας φαίνεται να είναι για την Ελλάδα, η τοποθέτηση του νέου Αμερικανού υπουργού Άμυνας, ο οποίος ζήτησε να αναλάβει το ΝΑΤΟ ουσιαστικές υποχρεώσεις στον «πόλεμο κατά της τρομοκρατίας», στη μετανάστευση και στη διακίνηση λαθραίων ειδών. Κάτι που συνιστά ποιοτική αλλαγή στην αποστολή του ΝΑΤΟ. Γι’ αυτό ζήτησε την ενίσχυση του νότιου τομέα του ΝΑΤΟ. Σύμφωνα με πληροφορίες ετοιμάζεται Νατοϊκό περιφερειακό στρατηγείο στη Νάπολη, στη στελέχωση του οποίου η Ελλάδα έχει προσφερθεί να μετάσχει ενεργητικά. Ο χώρος ευθύνης του θα είναι σχεδόν ολόκληρη η Βόρειος Αφρική – Μεσόγειος, η Νοτιοανατολική και η Ανατολική Μεσόγειος που φυσικά περιλαμβάνουν τόσο το Αιγαίο όσο και την Κύπρο.
Χρήστος Καλογερόπουλος – Βαλκάνιος
Στρατηγικός Αναλυτής
Εξειδικευμένος σε Θέματα Διεθνούς Ασφάλειας
στη ΝΑ Μεσόγειο
