Ανοίγει ο δρόμος για την αξιοποίηση των 23 «χρυσών» οικοπέδων της Ελλάδας με υδρογονάνθρακες. Οι πρώτοι διαγωνισμοί ξεκίνησαν το 2012 και ολοκληρώθηκαν το 2014. Τρείς χερσαίες περιοχές, Άρτα-Πρέβεζα, Αιτωλοακαρνανία-Ιωάννινα και Βορειοδυτική Πελοπόννησος, και 20 θαλάσσιες περιοχές σε Ιόνιο Πέλαγος και νότια-νοτιοδυτικά της Κρήτης.
Ως τώρα έχουν κυρωθεί από τη Βουλή οι συμβάσεις για έρευνες στις εξής περιοχές:
Πατραϊκός Κόλπος (ΕΛΠΕ 50% διαχειριστής, Edison 50%), το 2014.
“Οικόπεδο 2” δυτικά της Κέρκυρας (Total 50% διαχειριστής, ΕΛΠΕ 25% και Edison 25%), το 2017.
Χερσαίες περιοχές Άρτα – Πρέβεζα (ΕΛΠΕ 100%), Βορειοδυτική Πελοπόννησος (ΕΛΠΕ 100%), Αιτωλοακαρνανία και Ιωάννινα (Repsol 60% διαχειριστής, Energean 40%), το 2017.
Επίσης στο Κατάκολο (Energean 100%), η κύρωση έγινε το 2014.
Την Πέμπτη, 27-9-2018 έγινε η μονογραφή των συμβάσεων παραχώρησης έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων για τα δυο θαλάσσια «οικόπεδα» νότια και νοτιοδυτικά της Κρήτης, καθώς και για το θαλάσσιο μπλοκ 10 στον Κυπαρισσιακό Κόλπο. Μετά από έλεγχο στο Ελεγκτικό Συνέδριο οι συμβάσεις θα προωθηθούν στη βουλή για κύρωση. Για τις περιοχές της Κρήτης έχει επιλεγεί η Κοινοπραξία Total (40%, διαχειριστής), ExxonMobil (40%) και ΕΛΠΕ (20%), ενώ για τον Κυπαρισσιακό Κόλπο τα ΕΛΠΕ (100%).
Ανάλογη διαδικασία θα ακολουθηθεί και για τη θαλάσσια περιοχή του Ιονίου, για τον ορισμό της κοινοπραξίας των εταιρειών Repsol (50%, διαχειριστής) και ΕΛΠΕ (50%), ως επιλεγείσας . Δηλαδή οριστικοποίηση της σύμβασης παραχώρησης όταν ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις με την ΕΔΕΥ, μονογραφή, Ελεγκτικό Συνέδριο και κύρωση από τη Βουλή.
Θετική συγκυρία αποτελεί ο εντοπισμός μεγάλων κοιτασμάτων στην ευρύτερη περιοχή (Αίγυπτος και Ιταλία) καθώς και η σημαντική βελτίωση της τεχνολογίας εντοπισμού και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων, με όρους πλήρους ασφάλειας για το περιβάλλον και τους εργαζομένους.
Η Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων (ΕΔΕΥ) ετοιμάζει τα επόμενα βήματα για νέους «γύρους» παραχωρήσεων που περιλαμβάνουν την επαναπροκήρυξη 17 περιοχών, για τις οποίες δεν είχε εκδηλωθεί ενδιαφέρον στην προηγούμενη διαγωνιστική διαδικασία. Ένας τέτοιος νέος «γύρος» θα αφορά την προκήρυξη διαγωνισμού για χερσαία μπλοκ στη βόρεια Ελλάδα, στα οποία θα περιλαμβάνεται σίγουρα η περιοχή των Γρεβενών, καθώς γειτνιάζει με το σημείο διέλευσης του αγωγού ΤΑΡ.
Ας προσθέσουμε λίγα στοιχεία για τις ανάδοχες εταιρείες. Η Exxon Mobil είναι ένας από τους ισχυρότερους πετρελαϊκούς κολοσσούς, με καθημερινή παραγωγή 3,9 εκατ. βαρελιών ισοδύναμου πετρελαίου και εξορυκτικές δραστηριότητες εκτός από τις ΗΠΑ, στη Νότια Αμερική, την Ασία και την Ευρώπη. Δραστηριότητα σε 150 χώρες έχει και η Total, μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου στον κόσμο, με ημερήσια παραγωγή 1,8 εκατ. βαρελιών ισοδύναμου πετρελαίου από τα κοιτάσματα τα οποία εκμεταλλεύεται.
Σε 95 παραχωρήσεις ανά την υφήλιο συμμετέχει η Edison, μέλος του EdF Group, με την ημερησία παραγωγή της να ανέρχεται σε 53.000 βαρέλια ισοδύναμου πετρελαίου. Η Edison είναι η αρχαιότερη ενεργειακή εταιρεία της Ιταλίας. Από τη νότια Ευρώπη, και συγκεκριμένα από την Ισπανία, προέρχεται η Repsol, η οποία παράγει περίπου 700.000 βαρέλια ισοδύναμου πετρελαίου ημερησίως, ενώ τα διυλιστήριά της μπορούν να διαχειριστούν έως και 998.000 βαρέλια αργού πετρελαίου ημερησίως.
Η Energean, πέρα από την αποκλειστική εκμετάλλευση του Πρίνου, ξεχωρίζει αναμφισβήτητα για την απόκτηση το 2016 των κοιτασμάτων φυσικού αερίου Karish και Tanin στο Ισραήλ, με την εταιρεία να προγραμματίζει την έναρξη παραγωγής φυσικού αερίου σε περίπου τρία χρόνια.
Όσον αφορά στην υπεράκτια ασφάλεια , ως αρμόδια αρχή, η Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων (ΕΔΕΥ) έχει δρομολογήσει όλες τις απαραίτητες ενέργειες για την ασφάλεια των υπεράκτιων εγκαταστάσεων. Έτσι, σε συνεργασία με την εταιρεία DNV GL, έχει εκπονήσει μια σειρά από κατευθυντήρια έγγραφα οδηγιών για τους διαχειριστές που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα, με στόχο τη μείωση των πιθανών κινδύνων και των συνεπειών τους.
Παράλληλα ολοκληρώθηκε η διαδικασία αξιολόγησης των εκθέσεων ασφαλείας για όλες τις εγκαταστάσεις που δραστηριοποιούνται αυτήν τη στιγμή στην Ελλάδα, στις οποίες περιλαμβάνονται και τα πλωτά γεωτρύπανα που πρόκειται να δραστηριοποιηθούν στο άμεσο μέλλον, αλλά και νέες εγκαταστάσεις οι οποίες βρίσκονται στο στάδιο σχεδιασμού.
Επισημαίνεται ότι σύμφωνα με τη νομοθεσία στο στάδιο της παραγωγής τα κέρδη του αναδόχου θα επιβαρύνονται με φόρο 20% υπέρ του Δημοσίου και 5% υπέρ των Περιφερειών ενώ το Δημόσιο θα λαμβάνει επιπλέον μπόνους παραγωγής και σταθερά μισθώματα (Royalties) επί του τζίρου της εκμετάλλευσης και θα εξασφαλιστεί η λειτουργία του Ταμείου Γενεών, στο οποίο θα κατευθύνονται τα έσοδα από την αξιοποίηση των κοιτασμάτων.
Εν συντομία αναφέρω ορισμένα στοιχεία ιδιαίτερου ενδιαφέροντος :
Οι πλατφόρμες βρίσκονται συνήθως σε απόσταση πλέον των 50 μιλίων από την ακτή. Για τον ημερήσιο ανεφοδιασμό τους απαιτείται σημαντικός αριθμός πλοίων, που εκτιμάται σε 20 περίπου. Αυτό σημαίνει ανάγκες logistics, πλοία, ναυτικούς, λιμενικές υποδομές, ασφάλεια υποδομών και περιβάλλοντος.
Επειδή στις πλατφόρμες συνδυάζεται το θαλάσσιο με το χερσαίο περιβάλλον, απαιτείται ιδιαίτερη ιατρική εξειδίκευση, καθόσον π.χ. οι ιοί συμπεριφέρονται διαφορετικά (Δρ. Σωτ. Καμενόπουλος).
Απαιτείται εξειδικευμένο επιστημονικό και τεχνικό προσωπικό επί των πλατφορμών.
Η περιφέρεια Κρήτης, κυρίως, πρόκειται να διαχειριστεί τεράστια ποσά που θα προέρχονται από το φόρο 5% υπέρ των περιφερειών, όπως προαναφέραμε.
Το ερώτημα που τίθεται είναι πόσο έτοιμοι είμαστε ν’ αντιμετωπίσουμε μεσοπρόθεσμα αυτές τις προκλήσεις ;
Του Απόστολου Τσιμογιάννη
Ο Απόστολος Τσιμογιάννης είναι ανώτατος αξκός (ε.α), με μεγάλη επιτελική και διοικητική εμπειρία στον τομέα των Millitary Logistics. Έχει υπηρετήσει σε ανάλογη επιτελική θέση του NATO/NSPA. Είναι τακτικό μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Logistics.
