Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Η αναγνώριση από τον Αμερικανό πρόεδρο Τζο Μπάιντεν των μαζικών εγκλημάτων ως και της εκτόπισης-εξοστρακισμού-εξόντωσης ολόκληρων πληθυσμών και μειονοτήτων (σε συντριπτικό βαθμό Αρμενίων) από τους Οθωμανούς στην διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου (από το 1915) ως γενοκτονία , αναμφισβήτητα αποτελεί μία ιδιαίτερα σημαντική ηθική εξέλιξη , με υψηλότατο συμβολισμό σε παγκόσμιο πλαίσιο , και αποτελεί εφαρμογή στην πράξη της πολιτικής Μπάιντεν που είναι εντονότατα ταυτισμένος με τον σεβασμό και την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου.
Επίσης είναι σημαντικό -και δείχνει την πολιτική και ιδεολογική ποιότητα του Μπάιντεν -αφού την παραμονή της ανακοίνωσης της νέας θέσης των ΗΠΑ επί του θέματος συζήτησε με τον Τούρκο πρόεδρο διάφορα θέματα (κατά βάση διμερή),ενώ του ανέφερε έντιμα την θέση του για την 24η Απριλίου και την αναγνώριση της Αρμενικής Γενοκτονίας.Επίσης πολιτικά ο Μπάιντεν παραμένει πιστός στις αρχές του και την προεκλογική αναφορά-υπόσχεσή του δύο φορές επί του θέματος Αξίζει να σημειωθεί ότι από την εποχή του αειμνήστου προέδρου Ρόναλντ Ρέιγκαν ,ο Μπάιντεν είναι ο πρώτος εν ενεργεία πρόεδρος που από πλευράς εκτελεστικής εξουσίας προχωρά στην αναγνώριση ως γενοκτονίας των τότε τραγικών γεγονότων που συνέβαιναν τελευταία χρόνια της Οθωμανικής ύπαρξης.
Πρώτο. Σε Αμερικανική βάση και τα δύο νομοθετικά Σώματα (Γερουσία- Βουλή των Αντιπροσώπων) είχαν περάσει από το 2019 αποφάσεις με συντριπτική πλειοψηφία υπέρ της Αρμενικής Γενοκτονίας.Επίσης 47 από τις 50 πολιτείες των ΗΠΑ σε πολιτειακό πλαίσιο,έχουν αναγνωρίσει τα εγκλήματα εκείνης της περιόδου,με τελευταίες την Αιόβα,και την Ιντιάνα.Και μάλιστα με διακομματική συναίνεση ,αφού υπήρχε κοινή θέση των Ρεπουμπλικανών και Δημοκρατικών.
Δεύτερο: Η ανακοίνωση του Λευκού Οίκου ήταν πολύ προσεκτικά γραμμένη και με εντυπωσιακή διπλωματική γλώσσα ,χωρίς ακρότητες και σκληρές εκφράσεις.ενώ στόχευε στην καταπολέμηση και αποτροπή της διχαστικής και διαβρωτικής επίδρασης του μίσους. ως και μελλοντικών φρικαλεοτήτων. Ήταν ένα βήμα πολύ παραπάνω από προηγούμενους Αμερικανούς προέδρους,οι οποίοι για πολλούς και διαφόρους λόγους δεν ήθελαν να προκαλέσουν τυχόν προβλήματα και οξύτητα τις διμερείς σχέσεις με την Άγκυρα. Επίσης αναφέρεται στην περίοδο της Οθωμανικής αυτοκρατορίας και δεν μετέφερε τυχόν θέσεις του τότε ,στην μετά 1923 σύστασης του νέου Τουρκικού κράτους.
Τρίτο :Επειδή η Τουρκία είναι σύμμαχος των ΗΠΑ στην Ατλαντική Συμμαχία, ο Μπάιντεν έκρινε ότι ήταν προτιμότερο, εκεί που θα αναφέρονταν με τον Ερντογάν σε διμερή και ενδοσυμμαχικά ζητήματα, τον ενημέρωσε από την παραμονή(στη τηλεφωνική επικοινωνία που είχαν) για το ότι θα συζητήσουν στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στις 14 Ιουνίου στις Βρυξέλλες ,και φυσικά του ανέφερε την απόφασή του να προχωρήσει σε αναγνώριση ως γενοκτονία των όσων τραγικών και απερίγραπτων έγιναν τότε. Ο Αμερικανός πρόεδρος διπλωματικά και πολιτικά απέδειξε ότι δεν επεδίωκε και δεν επιθυμεί την ρήξη με την Τουρκία για προφανείς γεωπολιτικούς και διασυμμαχικούς λόγους και γιατί λόγω της πάντοτε κρίσιμης Ρωσο-Ουκρανικής αντιπαράθεσης ,και γεωγραφικής εγγύτητας της Άγκυρας σε κρίσιμες ζώνες(Καύκασος -Μαύρη Θάλασσα- Μεσοποταμία κα) δεν συμφέρουν εσωτερικοί διχασμοί μέσα στο ΝΑΤΟ. Ο Μπάιντεν έχει άλλο επίπεδο και βιογραφικό και δεν είναι Τραμπ,που προκαλούσε ρήγματα στο ΝΑΤΟ. και στην Διατλαντική Αλληλεγγύη.
Τέταρτο : Ασφαλώς επειδή ο Ερντογάν -λόγω της προώθησης της νεο-Οθωμανικής αναβίωσης και των μεγαλόσχημων θέσεων και φαραωνικών τάσεων -η ανακοίνωση του Λευκού Οίκου έχει πολιτικές,πολιτιστικές και ηθικές επιπτώσεις στην Άγκυρα, και με τον τρόπο του ο Μπάιντεν ‘έστειλε μηνύματα” προς την Τουρκική ηγεσία σε μία φάση που έχουν κάνει την εμφάνισή του(ειδικά την τελευταία τετραετία) έντονες τριβές στις διμερείς σχέσεις(Κουρδικές πολιτοφυλακές στην βόρεια Συρία,υπόθεση HALK BANK ,προμήθεια και ενεργοποίηση του Ρωσικού αντιπυραυλικού συστήματος S400 κα )-δεν προσθέτω σε αυτές την κόντρα για τον Αμερικανό πάστορα ή την περίπτωση ότι η Άγκυρα δεν επέτρεψε το άνοιγμα του βορείου μετώπου το 2003 στα Αμερικανικά στρατεύματα να εισέλθουν στο Σανταμικό Ιράκ και συνεπώς με την στάση της μη -διευκόλυνσης της επιχείρησης των ΗΠΑ IRAQI FREEDOM).
Πέμπτο : Μην μας διαφεύγει το γεγονός,ότι η Αμερικανική προεδρική απόφαση λαμβάνει χώρα σε μία χρονική στιγμή,που η Αρμενία δέχθηκε βαριά ήττα από τους ‘αδελφούς’ των Τούρκων (και με την έντονη στρατιωτική υποστήριξη της Άγκυρας) Αζέρων στο θύλακα του Ναγκόρνο Καραμπάχ στην Υπερκαυκασία. που έχει προκαλέσει στο Ερεβάν σοβαρή πολιτική και κυβερνητική κρίση .Επίσης από το 1993 η Τουρκία με την Αρμενία έχει κλείσει τα σύνορα προκαλώντας σοβαρά προβλήματα.
Έκτο : Μπορεί να μην είναι πολύ μεγάλος ο αριθμός των κρατών που επίσημα έχουν αναγνωρίσει την Αρμενική Γενοκτονία(από τα επίσημα 193 κράτη-μέλη του ΟΗΕ) όμως έχει άλλη βαρύτητα η Αμερικανική αναγνώριση. Μέχρι στιγμής έχουν αναγνωρίσει τα απαράδεκτα συμβάντα της περιόδου 1915-1918 η Αργεντινή, το Βέλγιο, ο Καναδάς, η Χιλή,η Κύπρος,η Ελλάδα, η Γερμανία, η Γαλλία,η Ιταλία, η Λιθουανία,η Πολωνία , ο Λίβανος, η Ρωσία, η Σουηδία,η Σλοβακία,η Ελβετία, η Ουρουγουάη, η Αρμενία,η Βολιβία, η Βολιβαριανή Δημοκρατία τς Βενεζουέλας , η Τσεχία και η Συρία).. Επίσης από την Ισπανία οι επιμέρους περιοχές της Καταλονίας,της Ναβάρα, των Βαλεαρίδων νήσων ,και της Βασκωνίας.Επίσης μπορεί η Βρετανική κυβέρνηση να μην έχει αναγνωρίσει την Αρμενική Γενοκτονία,αλλά την έχουν αναγνωρίσει τα επιμέρους Κοινοβούλια της Σκωτίας , της Βορ Ιρλανδίας και της Ουαλίας.Επιπρόσθετα το κράτος του Βατικανού και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.Τέλος στην Αυστραλία οι ομόσπονδες περιοχές της νότιας Αυστραλίας και νέας νότιας Ουαλίας. Αλλά σε παγκόσμιο επίπεδο έχει σαφέστατα πιο βαρύνουσα θέση η τοποθέτηση του προέδρου των ΗΠΑ .Πάντως αίσθηση έχει προκαλέσει η αρνητική και επί χρόνια στάση του Ισααήλ που δεν αναγνωρίζει την Αρμενική Γενοκτονία.
Έβδομο: Η αναφορά σε Κωνσταντινούπολη (πλην τυχόν διασταλτικών ερμηνειών ) επικεντρώνεται στην ονομασία που ίσχυε επί Οθωμανικών αιώνων Ο Κεμάλ αντικατέστησε το Οθωμανικό αλφάβητο με το Λατινικό τις αρχές της δεκαετίας του 20. Άλλωστε παλιότερα λέγονταν και Κωνσταντινίγιε. Το 1930 (Μάρτιος) μετονομάστηκε σε Ιστανμπούλ από τον Κεμάλ. Αυτό που θέλησε να επισημάνει με την κρυστάλλινη θέση του ο Μπάιντεν ήταν η ειδική αναφορά στην 24η Απριλίου του 1915 όταν στην Κωνσταντινουπολη συνελήφθησαν 250 έγκριτοι και επιφανείς Αρμένιοι και εν ψυχρώ εκτελέστηκαν από τους Οθωμανούς.
Προφανώς αναμένουμε ευρύτερες εξελίξεις/σταδιακά στα Αμερικανοτουρκικά.
