.
Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος- Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Καθώς οι Ρωσικοί πύραυλοι χτυπούν τις Ουκρανικές πόλεις και τις υπολογίσιμες ενεργειακές υποδομές, η Ουκρανική κυβέρνηση ζήτησε από τη Δύση επιπρόσθετα συστήματα αεράμυνας για την προστασία της από τη Μόσχα.Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το ΝΑΤΟ απάντησαν ήδη θετικά με τοποθέτηση του υπουργού άμυνας Λόιντ Όστιν και του ΓΓ της Ατλαντικής Συμμαχίας Γενς Στόλντεμπεργκ.Αυτή η απαίτηση αυξάνεται καθώς οι Ρώσοι χρησιμοποιούν όλο και περισσότερο drones καμικάζι που παρέχονται από το Ιράν για να χτυπήσουν ενεργειακούς και πολιτικούς στόχους. Δυστυχώς, η μετατροπή των καλών προθέσεων σε πραγματικότητα πεδίου μάχης θα είναι δύσκολη.
Οι ΗΠΑ έχουν ήδη παράσχει πολλά συστήματα αεράμυνας, συμπεριλαμβανομένων των Stingers, του Εθνικού Προηγμένου Συστήματος Πυραύλων Επιφανείας-Αέρος (NASAMS) ως και S-300, αλλά χρειάζονται περισσότερα. Πρόσφατες δηλώσεις του υπεξ των ΗΠΑ για την αεράμυνα αναγνωρίζουν το πρόβλημα αλλά ο Άντονι Μπλίνκεν τόνισε ότι δεν ανακοινώνει προς το παρόν τις νέες κινήσεις των ΗΠΑ. Επίσης ο Όστιν επεσήμανε τους Ευρωπαίους ως την κύρια πηγή συνδρομής σε αυτόν τον τομέα. Οι Ευρωπαίοι είναι αρκετά θετικοί , αλλά μπορούν να παρέχουν μόνο ένα σχετικά μικρό αριθμό συστημάτων βραχυπρόθεσμα. Μακροπρόθεσμα, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρώπη θα παρέχουν συστήματα αεράμυνας από νέα παραγωγή, αλλά αυτά θα απαιτήσουν κάποιο χρόνο για να φθάσουν.
Ακολουθεί μια σύνοψη των συστημάτων αεράμυνας που ενδέχεται να παρέχουν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το ΝΑΤΟ ως και μια περιγραφή των πρακτικών δυσχερειών που εμφανίζονται
Το Stinger
Είναι ένα φορητό σύστημα αεράμυνας μικρής εμβέλειας που χρησιμοποιεί υπέρυθρες (θερμότητα) για να βρει έναν στόχο. Οι ΗΠΑ παρείχαν στην Ουκρανία πάνω από 1.400 Stingers,ενώ το απόθεμα των ΗΠΑ είναι περιορισμένο και τα ποσοστά παραγωγής σχετικά χαμηλά.Οι ΗΠΑ ενδέχεται να αποκτήσουν μερικά από ξένες χώρες που διαθέτουν επί του παρόντος το σύστημα. Η Ολλανδία, η Γερμανία και η Λιθουανία παρείχαν μερικά Stingers τελευταία .
Εκδικητής
Το Avenger είναι ένα Stinger που τοποθετείται σε φορτηγό και είναι ευρέως εξοπλισμένο από τις δυνάμεις των ΗΠΑ. Οι Ηνωμένες Πολιτείες πιθανότατα θα δώσουν μερικά στην Ουκρανία συμπιέζοντας τις δεξαμενές εκπαίδευσης και τα γενικά έξοδα συντήρησης. Ωστόσο, οι αριθμοί θα είναι μικροί επειδή οι μονάδες των ΗΠΑ χρειάζονται το σύστημα και για δική τους χρήση.
NASAMS
Το NASAMS είναι ένα σύστημα αεράμυνας μεσαίου βεληνεκούς που παράγεται από κοινού από τη Raytheon και τη Νορβηγική Kongsberg. Για τον αναχαιτιστή του, χρησιμοποιεί το AIM-120 Advanced Medium-Range Air-to-Air Missile (AMRAAM), έναν ευρέως διαθέσιμο Αμερικανικό πύραυλο, αν και η νεότερη έκδοση μπορεί επίσης να χρησιμοποιήσει τον AIM-9X Sidewinder (ένας πύραυλος μικρότερου βεληνεκούς ). Οι ΗΠΑ έχουν ορισμένες συστοιχίες για να προστατεύσουν τον Λευκό Οίκο από μια επίθεση τύπου 9/11, αλλά δεν τους διαθέτουν στις τακτικές ένοπλες δυνάμεις. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν δεσμευτεί να παρέχουν οκτώ στην Ουκρανία άμεσα,αλλά μόνο οι δύο θα προέρχονται από τα υπάρχοντα αποθέματα. Τα άλλα έξι θα προέρχονται από νέα παραγωγή και θα χρειαστούν χρόνο για να φτάσουν. Περίπου άλλες τέσσερις χώρες διαθέτουν το σύστημα, ενώ μερικές να περιμένουν τις παραδόσεις. Λόγω των καθυστερήσεων παραγωγής λίγα συστήματα θα είναι διαθέσιμα για μεταφορά στην Ουκρανία(τουλάχιστον μέχρι τα μέσα Ιανουαρίου) .
S-300
Το S-300 είναι ένα Σοβιετικό/Ρωσικό σύστημα αεράμυνας μέσου βεληνεκούς που χρησιμοποιείται από περισσότερες από δώδεκα χώρες. Σύμφωνα με το “Στρατιωτικό Ισοζύγιο” οι Ουκρανοί είχαν περίπου 250 S-300 πριν από τον πόλεμο. Οι ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ έστειλαν πρόσθετα συστήματα από συμμάχους της Ανατολικής Ευρώπης(Σλοβακία-Βουλγαρία-Τσεχία ). Τα S-300 είναι ένα εύκολο σύστημα για να το ενσωματώσουν οι Ουκρανοί αφού το χρησιμοποιούν εδώ και χρόνια, αλλά η εύρεση περισσότερων θα είναι δύσκολη , ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ήδη στείλει τα πλείστα διαθέσιμα συστήματα και πρέπει να τα αντικαταστήσουν με PATRIOT-3.Η περίπτωση της Ελλάδος με τους S300 στο Ηράκλειο Κρήτης είναι στα προσεχώς συζητήσιμα θέματα….
PATRIOT-3
Αυτό το Αμερικανικό σύστημα μεσαίου έως μεγάλου βεληνεκούς είναι το “χρυσό’ πρότυπο για την αντιαεροπορική και αντιπυραυλική άμυνα. Χρησιμοποιείται από δώδεκα χώρες, έχει αναβαθμιστεί συνεχώς από τότε που πρωτοεμφανίστηκε στη δεκαετία του 1960 και έχει αποδειχθεί επιτυχημένο σε πολλαπλές επιχειρήσεις μάχης. Επειδή αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε παραγωγή και με πάνω από χίλιους εκτοξευτές που παράγονται για τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους παγκόσμιους πελάτες, θα ήταν ένα φυσικό σύστημα για την Ουκρανική αεράμυνα. Το εμπόδιο είναι ότι οι Patriot είναι εξαιρετικά πολύπλοκο όπλο , με εξελιγμένο ραντάρ και κέντρο διοίκησης εκτός από τον εκτοξευτήρα. Για να δώσουμε μια αίσθηση της πολυπλοκότητας, το μάθημα επισκευαστή συστημάτων Patriot διαρκεί 53 εβδομάδες. Το Patriot θα ήταν κατάλληλο για μεταπολεμική ανασυγκρότηση του Ουκρανικού στρατού. Ωστόσο, επειδή η εκπαίδευση των χειριστών και η δημιουργία ενός συστήματος συντήρησης θα χρειάζονταν χρόνια, και δεν θα ήταν κατάλληλο για βραχυπρόθεσμη μεταφορά. Πιθανότατα οι Αμερικανοί- αν δεν βρεθούν εναλλακτικά-από τον Ιανουάριο και μετά να επιδιώξουν να μεταφερθεί η δικιά μας συστοιχία PATRIOT από την Σαουδική Αραβία στην Ουκρανία…..
ΓΕΡΑΚΙ/HAWK
Η Ισπανία παρέχει ήδη στην Ουκρανία τέσσερα συστήματα αεράμυνας μεσαίου βεληνεκούς HAWK και οι Ουκρανοί ήδη εκπαιδεύονται σε αυτό. Κατασκευασμένο από τις Ηνωμένες Πολιτείες, το HAWK διανεμήθηκε ευρέως μεταξύ των συμμάχων των ΗΠΑ και εξακολουθεί να χρησιμοποιείται από δώδεκα χώρες.Έχει αναβαθμιστεί συνεχώς,
Δυνητικά Ευρωπαϊκά Συστήματα
Όπως τόνισε ο Όστιν στα σχόλιά του προς το ΝΑΤΟ, η Ευρώπη ενισχύει εκεί όπου οι ΗΠΑ δεν μπορούν. Η Γαλλία παρέχει ορισμένα συστήματα. Σύμφωνα με πληροφορίες είναι το Crotale μικρής εμβέλειας που τοποθετείται σε όχημα. Προηγουμένως παρείχε ορισμένα φορητά συστήματα Mistral, το Γαλλικό αντίστοιχο του Stinger. Η Γερμανία στέλνει τέσσερα IRIS-T SL (επιφανειακά εκτοξευόμενα), ένα σύστημα τοποθετημένο σε φορτηγό που χρησιμοποιεί τον υπέρυθρο πύραυλο αέρος-αέρος IRIS. Η Γερμανία ανέπτυξε τον πύραυλο ως διάδοχο του Αμερικανικού Sidewinder AIM-9.
Οι περισσότεροι πύραυλοι IRIS είναι τοποθετημένοι σε αεροσκάφη, αλλά η Γερμανία ανέπτυξε επίσης μια έκδοση εδάφους. Δυστυχώς, το επίγειο σύστημα είναι σχετικά νέο, με το πρώτο να παραδόθηκε το 2015, επομένως δεν υπάρχουν πολλά διαθέσιμα για μεταφορά. Η Ουκρανία αγοράζει 11 νέα συστήματα παραγωγής, αλλά αυτά δεν θα είναι διαθέσιμα μέχρι τον προσεχή Μάιο.Το Ηνωμένο Βασίλειο θα παράσχει τον AMRAAMS για την υποστήριξη του NASAMS που παρέχεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Νορβηγία. Την περασμένη άνοιξη, παρείχε ορισμένα συστήματα Starstreak, το αντίστοιχο του Ηνωμένου Βασιλείου με το Stinger. Μπορεί να στείλει περισσότερα. Θα υπάρξουν παραγγελίες για νέα παραγωγή, αλλά θα χρειαστούν χρόνο για να φτάσουν αυτά τα συστήματα πλήρη στην Ουκρανία. Το μόνο καλό νέο είναι ότι το Ρωσικό απόθεμα πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς μπορεί να είναι τόσο περιορισμένο όσο η ικανότητα του ΝΑΤΟ να παρέχει αεράμυνα εναντίον τους.
Σιδερένιος Θόλος
Το Ισραήλ έχει χρησιμοποιήσει εκτενώς αυτά τα συστήματα εναέριας και πυραυλικής άμυνας μικρού βεληνεκούς για να αντιμετωπισει τις επιθέσεις με πυραύλους της Χαμάς. Το Iron Dome θα ήταν ιδιαίτερα αποτελεσματικό κατά των ρουκετών πυροβολικού και των drones καμικάζι που χτυπούν πόλεις της Ουκρανίας κοντά στην πρώτη γραμμή. Ωστόσο, το Ισραήλ έχει λάβει μία σχετικά ουδέτερη στάση στη σύγκρουση και λέει ότι δεν θα διαθέσει τα συστήματα στην Ουκρανία. Οι Ηνωμένες Πολιτείες ενδέχεται να μεταφέρουν ορισμένα τέτοια συστήματα μέσω τρίτης χώρας για να παρακάμψουν αυτοί οι περιορισμοί.
Συστήματα κατά των drones
Επισήμως αναφερόμενα ως αντι-μη επανδρωμένα εναέρια συστήματα, αυτά θα απαντούσαν στα Ιρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη που χρησιμοποιεί η Ρωσία.
