Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε.Δρούγος
Διεθνολόγος- Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Μετά από σχεδόν δώδεκα χρόνια έντονα προβληματικών , εχθρικών και ψυχρών πολιτικό -διπλωματικών και στρατιωτικών σχέσεων ο Ισραηλινός υπουργός άμυνας στρατηγός εα Μπένι Γκαντζ πραγματοποίησε διήμερη επίσημη επίσκεψη στην Άγκυρα,όπου είχε συναντήσεις με τον Τούρκο ομόλογό του Χουλουσί Ακάρ,και προς γενική έκπληξη έγινε δεκτός από τον πρόεδρο Ερντογάν(κάτι που δεν συνηθίζεται και η συνάντησή κράτησε πάνω από μία ώρα ),ενώ επισκέφθηκε και το μαυσωλείο του Κεμάλ.
Ο Γκαντζ -που θεωρείται από τις ισχυρές πολιτικές προσωπικότητες του Ισραήλ(που έχει εκ νέου εκλογές σε 6 ήμερες) δήλωσε ότι οι συναντήσεις του σηματοδοτούν ένα ακόμη βήμα σε μια διαδικασία που διαρκεί ήδη ένα χρόνο και που οδήγησε τις δυο χώρες στο να επιστρέψουν σε πλήρεις διπλωματικές σχέσεις,ενώ το ταξίδι του έλαβε χώρα δύο μήνες αφότου ο Ντρορ Σαλόμ ο οποίος είναι επικεφαλής του Πολιτικού-Στρατιωτικού Γραφείου του υπουργείου άμυνας, είχε συναντηθεί με Τούρκους στρατιωτικούς και στελέχη των μυστικών υπηρεσιών (αρχηγό της ΜΙΤ, υπαρχηγό ΓΕΕΘΑ κα) για να «ανανεώσουν τις γραμμές των σχέσεων ασφαλείας και μεταξύ των χωρών» μετά από μια στάσιμη δεκαετία και πλέον.
Κατά τις συναντήσεις του Σαλόμ στην Τουρκία, συμφωνήθηκαν τα θέματα στα οποία επικεντρώθηκαν χθες και προχθές οι Γκαντζ και Ακάρ. Σημειώνεται ότι μέσα στο 2022 επισκέφθηκε την Άγκυρα ο Ισραηλινός πρόεδρος Ισαάκ Χέρτζογκ .Οι αμυντικοί δεσμοί ήταν κάποτε βασικός πυλώνας των σχέσεων του Ισραήλ με την Τουρκία, αλλά έσβησαν καθώς οι διπλωματικές σχέσεις επιδεινώθηκαν δραματικά . Οι ανανεωμένοι αμυντικοί δεσμοί μεταξύ Ιερουσαλήμ και Άγκυρας λέγεται ότι κατέστησαν δυνατοί αφού οι Τουρκικές αρχές ασφαλείας κατάφεραν να αποτρέψουν μια σειρά επιθέσεων από Ιρανικούς τρομοκρατικούς πυρήνες που σχεδίαζαν να δολοφονήσουν ή να απαγάγουν Ισραηλινούς τουρίστες στην Κωνσταντινούπολη στα τέλη Ιουλίου. Τον περασμένο μήνα, για πρώτη φορά μετά από μια δεκαετία, ένα Τουρκικό πολεμικό πλοίο αγκυροβόλησε στο λιμάνι της Χάιφας του Ισραήλ.
Επίσης τον περασμένο μήνα, ο πρωθυπουργός Λάπιντ συναντήθηκε με τον Ερντογάν στο περιθώριο της 77ης ετήσιας συνάντησης υψηλού επιπέδου της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη. Ήταν η πρώτη συνάντηση μεταξύ ενός Ισραηλινού πρωθυπουργού και του Τούρκου προέδρου όταν ο τότε Ισραηλινός πρωθυπουργός Εχούντ Ολμέρτ συναντήθηκε με τον Ερντογάν στην Τουρκία το 2008. Αυτή η συζήτηση ήρθε λίγο περισσότερο από ένα μήνα αφότου οι δύο ηγέτες είχαν ένα τηλεφώνημα και συμφώνησαν να προχωρήσουν στην πλήρη αποκατάσταση των δεσμών και να επιστρέψουν οι πρέσβεις και οι ακόλουθοι άμυνας στις πρωτεύουσες , δίνοντας τέλος σε χρόνια ανταγωνισμού που επικεντρώνονταν σε μεγάλο βαθμό στη σχέση του Ισραήλ με τους Παλαιστίνιους. Η Ιερουσαλήμ πίεσε επίσης εδώ και καιρό την Άγκυρα να καταστείλει την έντονη δραστηριότητα πολιτικών κύκλων της Χαμάς στην Τουρκία, υποστηρίζοντας ότι η ριζοσπαστική οργάνωση με έδρα τη Γάζα χρησιμοποιεί το εκεί γραφείο της για να ενορχηστρώσει τρομοκρατικές επιθέσεις κατά των Ισραηλινών.
Πάντως ο Γκαντζ στη κοινή συνέντευξη τύπου με τον Ακάρ, δεν παρέλειψε να κάνει μνεία των διμερών σχέσεων του Ισραήλ με φιλικές χώρες όπως την Ελλάδα , την Κύπρο και τα Μεσανατολικά κράτη των “Συμφωνιών του Αβραάμ”
Με Ερντογάν
Ο Ερντογάν δέχθηκε τον Μπένι Γκαντζ για συνομιλίες ενώ η Τουρκική προεδρία δεν έδωσε περισσότερες λεπτομέρειες για την κεκλεισμένων των θυρών συνάντηση η οποία πραγματοποιήθηκε στο προεδρικό συγκρότημα. Η Τουρκία και το Ισραήλ έχουν λάβει μέτρα για την εξομάλυνση των πολύ τεταμένων σχέσεων τα τελευταία χρόνια και αποκατέστησαν πλήρεις διπλωματικούς δεσμούς. Ο Ακάρ επεσήμανε ότι «Πιστεύουμε ότι η ενίσχυση της διμερούς συνεργασίας και του διαλόγου μας θα διευκολύνει επίσης την επίλυση ορισμένων θεμάτων για τα οποία έχουμε διαφωνίες, ιδιαίτερα για την Παλαιστίνη». Ταυτόχρονα πρόσθεσε ότι έχουμε σοβαρούς δεσμούς και κοινές αξίες μεταξύ της Τουρκίας και του Ισραήλ, τόσο ιστορικά, τουριστικά όσο και πολιτιστικά. «Θα ήθελα να πω ότι ως Τουρκία, η ανάπτυξη των σχέσεων και της συνεργασίας μας με το Ισραήλ, ειδικά σε τομείς όπως η άμυνα, η ασφάλεια και η ενέργεια, θα οδηγήσει σε σημαντικές εξελίξεις σχετικά με την περιφερειακή ειρήνη και σταθερότητα και θα συμβάλει σημαντικά», είπε ο Τούρκος υπουργός άμυνας.
Κατά τη διάρκεια της «παραγωγικής συνάντησης», όπως την περιέγραψε ο Ακάρ, «έχουμε εκφράσει πολύ ξεκάθαρα τις απαιτήσεις της πολιτικής μας, τα θέματα που σχετίζονται με την πολιτική μας, τις απόψεις, τις αξιολογήσεις και τις ευαισθησίες μας». Είπε επίσης ότι κατά τη διάρκεια αυτής της «πολύ σημαντικής» επίσκεψης, οι υπουργοί αντάλλαξαν απόψεις για το τι μπορεί να γίνει για την περαιτέρω ανάπτυξη της σταθερότητας, της συνεργασίας και της ασφάλειας στην περιοχή. «Ελπίζω ότι αυτές οι συνομιλίες θα συμβάλουν σημαντικά στις σχέσεις μεταξύ των χωρών μας και στην ειρήνη στην περιοχή», είπε ο Ακάρ.
Ο Γκαντζ είπε επίσης ότι ζήτησε άμεσα από το εξειδικευμένο προσωπικό του υπουργείου να ξεκινήσει τη διαδικασία της πλήρους επανέναρξης των διμερών στρατιωτικών σχέσεων με την Τουρκία αλλά συνέχισε: “Ωστόσο, σήμερα, είμαι στην ευχάριστη θέση να πω ότι η Τουρκία είναι ένας από τους πέντε κορυφαίους εμπορικούς μας εταίρους. Με τα χρόνια, οι οικονομικοί μας δεσμοί έχουν αυξηθεί.” Είπε ότι υπάρχουν πολλοί τομείς για μελλοντική συνεργασία, προσθέτοντας: «Αυτό περιλαμβάνει την επιδίωξη διπλωματικών λύσεων στις διαφορές στις περιοχές μας , όπως ακριβώς έγινε με τον Λίβανο πρόσφατα για τα θαλάσσια σύνορα και αντικατοπτρίζει την ικανότητα των αντιπάλων παραγόντων να συνεργάζονται για χάρη της σταθερότητας και της οικονομικής ευημερίας.
Ο Γκαντζ ευχαρίστησε τον Ερντογάν και τον Ακάρ για τη «κρίσιμη και σωτήρια συνεργασία» για να αποτραπεί και κατασταλεί μια σειρά απειλών εναντίον Ισραηλινών πολιτών και Εβραίων στην Τουρκία. «Πιστεύω ότι μπορούν να γίνουν πολλά περισσότερα μαζί προκειμένου να μειωθεί η επιρροή εκείνων που αποσταθεροποιούν τις περιοχές μας, υποστηρίζοντας ή ασκώντας τρομοκρατία σε βάρος αθώων πολιτών. “Αυτό ισχύει και για την Παλαιστινιακή περίπτωση και είμαι βέβαιος ότι οι βαθύτεροι αμυντικοί δεσμοί μεταξύ των χωρών μας μπορεί να έχουν θετικό αντίκτυπο στις εξελίξεις σε αυτόν τον τομέα”, είπε ο Γκαντς, ενώ χαιρέτισε την Τουρκία για τον σημαντικό ρόλο της στη διασφάλιση της παγκόσμιας σταθερότητας. “Οι δεσμοί μας είναι μια θετική προσθήκη, καθώς διατηρούμε ισχυρές συνεργασίες με τους φίλους μας στην Ελλάδα, την Κύπρο και με τις χώρες του Κόλπου και της βόρειας Αφρικής . Στην πραγματικότητα κατέληξε μπορεί να δημιουργήσουμε γέφυρες και να μειώσουμε τις συγκρούσεις προς όφελος όλων των εμπλεκόμενων μερών”.
Ο Γκαντζ είναι υποψήφιος για την πρωθυπουργία στις Ισραηλινές εκλογές της επόμενης εβδομάδας. Οι σχέσεις μεταξύ του Ισραήλ και της Τουρκίας ήταν δύσκολες από το 2011, όταν η Άγκυρα απέλασε τον πρεσβευτή του Ισραήλ μετά την ισραηλινή επιδρομή το 2010 στο πλοίο ανθρωπιστικής βοήθειας Mavi Marmara στη Γάζα, όπου έχασαν την ζωή τους δέκα Τούρκους πολίτες. Οι διπλωματικές σχέσεις αποκαταστάθηκαν το 2016 και οι δύο χώρες αντάλλαξαν πρεσβευτές. Αλλά δύο χρόνια αργότερα η Τουρκία ανακάλεσε τους διπλωμάτες της από το Ισραήλ και απέλασε Ισραηλινούς διπλωμάτες όταν οι Ισραηλινές δυνάμεις σκότωσαν αρκετούς Παλαιστίνιους που είχαν λάβει μέρος στις διαδηλώσεις της «Πορείας της Επιστροφής» στη Λωρίδα της Γάζας.
Επειγόντως ο Στόλντμπεργκ στην Άγκυρα
Στην Άγκυρα μεταβαίνει σύντομα ο ΓΓ/ΝΑΤΟ Γενς Στόλντεμπεργκ για επαφές με τον Ερντογάν ,με αποκλειστικό θέμα την εκ μέρους της Τουρκίας επικύρωση της εισόδου Σουηδίας-Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ από το Τουρκικό κοινοβούλιο.Αν και Νατοικοί κύκλοι ανέφεραν στον υπογράφοντα ,ότι η Άγκυρα τελικά θα δώσει μέσα στις επόμενες εβδομάδες το “πράσινο φως’,η αναβλητικότητα λόγω της συμπεριφοράς του Τούρκου προέδρου εκνευρίζει και προβληματίζει τους Νατοϊκούς παράγοντες…
