Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένονται -ειδικά στη Δύση-οι πρώτες κινήσεις του επανεκλέγεντα Ερντογάν στην Τουρκική προεδρία. Παρά τα τυπικά συγχαρητήρια από όλους τους ηγέτες του Δυτικού κόσμου , και πολλούς άλλους από όλες τις ηπείρους οι αναλυτές προσπαθούν να εξετάσουν ποιες θα μπορούσαν να είναι οι θέσεις του Τούρκου προέδρου σε ότι αφορά την περίπτωση της ένταξης ως πλήρες μέλος της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ, τις Αμερικανοτουρκικές σχέσεις , τις σχέσεις Πούτιν-Ερντογάν την στάση του στο Μεσανατολικό, στην Αφρική, στον Καύκασο, στα Βαλκάνια, στην ανατολική Μεσόγειο, στα Ελληνοτουρκικά, κα, εν μέσω μιας δυσχερούς οικονομικής και νομισματικής κατάστασης στη χώρα(η οποία πάντως από κοινού με την σεισμική καταστροφή) δεν επηρέασε αρνητικά και καταλυτικά το εκλογικό σόμα, το οποίο του χάρισε μία ακόμα νίκη με 52%(παρά την υποχώρηση σε ποσοστά του AKP). Επίσης είναι καθοριστικής σημασίας η διεξαγωγή σε περίπου δέκα μήνες , των τοπικό-περιφερειακών εκλογών ,όπου ο ίδιος και η κυβερνητική πλειοψηφία της “Λαϊκής Συμμαχίας” θα δοκιμαστούν στα μεγάλα αστικά κέντρα(Άγκυρα, Κωνσταντινούπολη, Αττάλεια κα),όπου η εξωκομματική αντιπολίτευση επικράτησε σε ποσοστά για άλλη μία φορά.( και αν καταφέρει να διατηρηθεί έστω οριακά συμπαγής).Αναφορικά με το τι θα πρέπει να αναμένουμε από ένα Ερντογάν εισερχόμενος στην τρίτη δεκαετία, και οδηγώντας το “λεωφορείο ” Τουρκία ο υπογράφων μεταξύ άλλων επισημαίνει τα κάτωθι :
Πρώτο :Ο Ερντογάν κερδίζοντας περίπου το 52% των ψήφων έναντι του 48% του αντιπάλου του Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, σε συνδυασμό με τα κόμματα που τον υποστηρίζουν έχουν εξασφαλίσει την πλειοψηφία στο κοινοβούλιο, πράγμα που σημαίνει ότι η Τουρκία θα εισέλθει σε μια άλλη περίοδο «συγκεντρωτικής λήψης αποφάσεων»(προεδρικής) αλλά και σε μια περίοδο «πολιτικής σταθερότητας»(εκτός πολύ απροόπτων εξελίξεων) .Η αμφίθυμη στάση της Τουρκίας για τη Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, το διμερές εμπόριο και η ανάπτυξη/διεύρυνση της οικονομικής συνεργασίας με την πρώτη παρέχοντας υποστήριξη (με ορισμένα οπλικά συστήματα) για την αυτοάμυνα της δεύτερης, πιθανότατα θα παραμείνει αμετάβλητη
Αλλά ασφαλής στην εξουσία του,ο Ερντογάν μπορεί να “παίξει σκληρά” αυτή τη φορά , ζητώντας από τη Ρωσία περισσότερα στις διαπραγματεύσεις για τις εξαγωγές σιτηρών από την Ουκρανία . Η εξωτερική πολιτική της Τουρκίας πιθανότατα θα συνεχίσει με τη στρατηγική ημι-ανεξαρτησία της και την εξισορρόπηση και αντιστάθμιση μεταξύ μεγάλων δυνάμεων. Ωστόσο, εντός του ΝΑΤΟ, οι προοπτικές για την ένταξη της Σουηδίας διαφαίνονται ως αρκετά θετικές ειδικά με τη νέα αντιτρομοκρατική νομοθεσία της Σουηδίας να τίθεται πλήρως σε ισχύ τον επόμενο μήνα.
Δεύτερο :Στο εσωτερικό, η πρώτη προτεραιότητα του Ερντογάν θα είναι η τουρκική οικονομία, η οποία αυτή τη στιγμή μάχεται με αργή ανάπτυξη, χαμηλά αποθεματικά και υψηλό πληθωρισμό λόγω εν μέρει της πολιτικής χαμηλών επιτοκίων της κυβέρνησης.Αν η ομάδα οικονομικών συμβούλων της Τουρκίας μπορέσει να επιστρέψει σε αξιόπιστες και πιο συμβατικές οικονομικές πολιτικές που μπορούν να διορθώσουν τα τρέχοντα προβλήματα, η χώρα θα μπορούσε να γίνει ξανά προορισμός για ξένα κεφάλαια. Στις δηλώσεις του για τη νέα νίκη, ο Ερντογάν αναφέρθηκε στη φετινή 100η της Τουρκικής Δημοκρατίας και συζήτησε εκτενώς την Τουρκική οικονομία,πράγμα που σημαίνει ότι είναι αποφασισμένος να προσφέρει έναν ισχυρότερο οδικό χάρτη για την οικονομία. Θα απαιτηθεί ο καθορισμός ισχυρών οικονομικών σημείων αναφοράς και εφαρμογή κρίσιμων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, για να αποκατασταθεί «η εμπιστοσύνη στην Τουρκική οικονομία τόσο για τους εγχώριους όσο και για τους ξένους επενδυτές.
Η Μόσχα θα παραμείνει ψηλά μεταξύ των οικονομικών εταίρων της Τουρκίας, καθώς η Άγκυρα επιδιώκει να ανεφοδιάσει τα εξαντλημένα αποθέματα της κεντρικής τράπεζας της.. Υπογραμμίζεται το μήνυμα του Ερντογάν στο κλείσιμο της προεκλογικής εκστρατείας του ήταν: «Οι σχέσεις [της Τουρκίας] με τη Ρωσία δεν είναι λιγότερο σημαντικές από αυτές με τις Ηνωμένες Πολιτείες». Αναφορικά με το Κίεβο εκτιμάται ότι ο Ερντογάν είναι πιθανό να συνεχίσει την ειδική στρατιωτική υποστήριξη της Τουρκίας ως και τα συνεργασιακά έργα στον αμυντικό τομέα.
Τρίτο :Η Συρία ξεχωρίζει ως θέμα προσωπικής κληρονομιάς για τον Ερντογάν. Ο Τούρκος πρόεδρος θέλει να απομακρύνει τις Μονάδες Λαϊκής Άμυνας (YGP) που συνδέονται με το Κουρδικό Εργατικό Κόμμα από τα Τουρκικά σύνορα και να διευκολύνει την επιστροφή σημαντικού αριθμού προσφύγων στη Συρία.(Ταλ Ριφάτ, Αφρίν , Τζαραμπλούς, Ρας αλ Λειν κα. Προσωπικά δεν μπορώ να αποκλείσω μια μεγάλη νέα στρατιωτική επιχείρηση κατά των πολιτοφυλακών του YPG φέτος ή τη επόμενο χρονιά . Ωστόσο, αν η Τουρκία καταφέρει να αποδυναμώσει επαρκώς το YPG και να φέρει τον Μπασάρ αλ Άσαντ σε διαπραγματεύσεις μόνο μέσω επιδρομών με drones και πυροβολικό τότε μπορεί να μην προχωρήσει μια τέταρτη μεγάλη χερσαία επιχείρηση.
Οι Τουρκικές ανησυχίες για την ασφάλεια εκτείνονται πέρα από τη Συρία, στη Λιβύη, στο νότιο Καύκασο , στην Αφρική , στην ανατολική Μεσόγειο (όλα αυτά απαιτούν επιδέξια διαπραγμάτευση με περιφερειακές δυνάμεις.) Σε αυτό που αποκαλώ «ζώνη πέρα του ΝΑΤΟ» για την Τουρκική ασφάλεια ο Ερντογάν είναι πιθανό να αφήσει “ανοιχτή” την πόρτα για συμφωνίες, ενώ θα κροταλίζει περιστασιακά τα σπαθιά για εκφοβισμό.Πάντως ο ίδιος ο Ερντογάν σε κάθε ευκαιρία που του δίνεται παρουσιάζει την Τουρκία ως μια αναδυόμενη περιφερειακή ηγεμονική δύναμη με παγκόσμια επιρροή, η οποία επιδιώκει να ηγηθεί ενός τρίτου πόλου κρατών που δεν επιθυμούν να ανήκουν ούτε στη Δύση ούτε στην Ανατολή
Σχετικά με την χώρα μας εκτιμάται ότι μέσα στους προσεχείς θερινούς μήνες δεν θα πρέπει να αναμένουμε κάτι σημαντικό και αποσταθεροποιητικό, αλλά από τα μέσα Σεπτεμβρίου και μετά όλα είναι πιθανά.
Ο Αμερικανικός τύπος για νίκη Ερντογάν.
Ο δεύτερος γύρος των προεδρικών εκλογών της Τουρκίας και η επανεκλογή του Ερντογάν έγιναν μεγάλοι τίτλοι στα Αμερικανικά ΜΜΕ τα οποία παρακολούθησαν στενά την ψηφοφορία και παρουσίαζαν αναλύσεις για τις εκλογές. Το CNN παρείχε άμεση κάλυψη καθ’ όλη τη διάρκεια των εκλογών, τονίζοντας τους έντονους εορτασμούς που κράτησαν μέχρι αργά το βράδυ στη χώρα και εφιστώντας την προσοχή στο σημαντικό ενδιαφέρον για τη νικητήρια ομιλία του Ερντογάν στην πρωτεύουσα Άγκυρα. Οι New York Times, αφιέρωσε μια ξεχωριστή σελίδα στον ιστότοπ της για να καλύψει τις εκλογές, παρέχοντας συνεχείς ενημερώσεις για τις εξελίξεις.
Ο Ερντογάν επανεξελέγη πρόεδρος της Τουρκίας στις επαναληπτικές εκλογές, δήλωσε την Κυριακή ο πρόεδρος του Ανώτατου Εκλογικού Συμβουλίου της χώρας (YSK). «Ο Ερντογάν κερδίζει την επανεκλογή μετά από τη μεγαλύτερη πρόκληση», γράφουν οι Times στον τίτλο τους, περιγράφοντας τον Ερντογάν ως τον «ύψιστο πολιτικό της Τουρκίας εδώ και 20 χρόνια». Σε ένα άρθρο που συζητούσε την εξωτερική πολιτική της Τουρκίας, η Wall Street Journal (WSJ) ανέφερε: «Ο μακροβιότερος ηγέτης της χώρας κέρδισε τον κύριο αντίπαλο του σε δεύτερο γύρο». Παρουσίασε επίσης αποσπάσματα από τις εκτιμήσεις του πρώην πρεσβευτή των ΗΠΑ στην Τουρκία, Τζέιμς Τζέφρι, ο οποίος χαρακτήρισε τον Ερντογάν ως “ήρεμο όταν τον πιέσουν”, προσθέτοντας ότι “ξέρει τι κάνει και προβάλλει ότι είναι επικεφαλής.Αυτό είναι ελκυστικό για τα περισσότερα εκλογικά σώματα, και είναι ιδιαίτερα ελκυστικό για το Τουρκικό εκλογικό σώμα” πρόσθεσε ο Τζέφρι, σύμφωνα με το άρθρο.
Η Washington Post ανέφερε επίσης για την επανεκλογή του Ερντογάν την Κυριακή, σημειώνοντας ότι ο νυν πρόεδρος επέζησε “μιας πρόκλησης από έναν υποψήφιο που υποστηρίζεται από ένα κίνημα της ενωμένης αντιπολίτευσης”. Το Politico έγραψε: «Ο Ερντογάν της Τουρκίας κερδίζει ξανά», στον τίτλο του, λέγοντας ότι ο πρόεδρος «παρατείνει τα 20 χρόνια στην εξουσία, δεσμευόμενος να οικοδομήσει τον «αιώνα της Τουρκίας». Η εφημερίδα ανέφερε ότι ο Ερντογάν ήταν “σε μια ισχυρή θέση να επηρεάσει όχι μόνο τη μελλοντική κατεύθυνση της δημοκρατίας στη χώρα των 85 εκατομμυρίων ισχυρών αλλά και να διαμορφώσει την πολιτική στην περιοχή και πέρα από αυτήν”.Προκλητικοί Μπαχτσελί και Σοιλού.
Στις γνωστές προκλητικές και αναθεωρητικές θέσεις (προφανώς και λόγω των 570 χρόνων από την πτώση της Πόλης) επανήλθαν χθες ο υπουργός εσωτερικών Σουλεϊμάν Σοϊλού και ο σύμμαχος του Ερντογάν εθνικιστής ηγέτης Ντεβλέτ Μπαχτσελί.Ο Ντεβλέτ Μπαχτσελί, έγραψε «Εύχομαι o Αλλάχ o Παντοδύναμος να έχει πάντα καλά τον ευλογημένο σουλτάνο μας Φατίχ Σουλτάν Μεχμέτ Χαν, τους ηρωικούς στρατιώτες μας που έλαβαν μέρος στην κατάκτηση, τους έντιμους προγόνους μας και τους αγαπημένους μας μάρτυρες, που άφησαν το στίγμα τους στην ιστορία κάνοντας την Κωνσταντινούπολη τη μεγαλύτερη Τουρκική πόλη στον κόσμο. Εύχομαι οι ψυχές τους να αναπαυθούν εν ειρήνη και οι θέσεις τους να είναι στον Παράδεισο. Εύχομαι η 570η επέτειος της κατάκτησης μας να είναι ευλογημένη».
Ο υπουργός Εσωτερικών της Τουρκίας, Σοϊλού, εμφανίστηκε χθες στην Αγία Σοφία, συμμετέχοντας στην πρωινή προσευχή.Σε σχετική ανάρτησή του στο Twitter ο Σοϊλού δημοσίευσε φωτογραφίες και έγραψε: «Το πρωινό της νίκης του αιώνα, στη επέτειο της Άλωσης της Κωνσταντινούπολης, κάναμε την πρωινή μας προσευχή στο τζαμί της Αγίας Σοφίας».
