Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος -Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Δύο εβδομάδες μένουν μέχρι την ετήσια Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στο Βίλνιους της Λιθουανίας, και παρατηρείται διπλωματική υπερκινητικότητα αναφορικά με εναπομείναντα “ανοικτά” θέματα μεταξύ των οποίων η περίπτωση της πλήρους ένταξης της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ , τα επόμενα βήματα στην Ουκρανία, και οι επιπτώσεις-προεκτάσεις της ένοπλης ανταρσίας του αρχηγού της μισθοφορικής/παραστρατιωτικής εταιρίας Βάγκνερ το προηγούμενο Σάββατο στη Ρωσία και η μεταφορά του στη Λευκορωσία. Τα τελικά κείμενα που θα υπογράψουν οι ηγέτες των 31 κρατών-μελών του ΝΑΤΟ είναι πολλά και περιλαμβάνουν μεγάλο αριθμό παραγράφων ενώ καλύπτουν πολυποίκιλα και κρίσιμα θέματα.
Χθες ο ΓΓ του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ δήλωσε ότι η Ατλαντική Συμμαχία είναι έτοιμη να αμυνθεί έναντι οποιασδήποτε απειλής από τη “Μόσχα ή το Μινσκ”, ενώ ενίσχυσε τις τελευταίες ημέρες τη στρατιωτική της παρουσία στο ανατολικό πλευρό της αφού η Λευκορωσία υποδέχθηκε και φιλοξενεί πλέον τον ηγέτη των ανταρτών της μισθοφορικής ομάδας Βάγκνερ Γιεβγκένι Πριγκόζιν. “Είναι πολύ νωρίς για να κάνουμε οποιαδήποτε τελική κρίση σχετικά με τις συνέπειες του γεγονότος ότι ο Πριγκόζιν μετακόμισε στη Λευκορωσία και πιθανότατα ορισμένες από τις δυνάμεις του θα βρίσκονται επίσης στη εκεί “, είπε ο Στόλτενμπεργκ προσθέτοντας ότι “αυτό που είναι απολύτως σαφές είναι ότι στείλαμε ένα ξεκάθαρο μήνυμα στη Μόσχα και στο Μινσκ ότι το ΝΑΤΟ είναι εκεί για να προστατεύσει κάθε σύμμαχο και κάθε ίντσα του εδάφους του “.(η αναφορά του έγινε λόγω της γεωγραφικής επαφής της Λευκορωσίας με την Πολωνία, τη Λιθουανία και τη Λετονία).
Μετά από τη συνάντηση των 7 ηγετών χθες στη Χάγη (Ολλανδία, Λιθουανία, Ρουμανία, Βέλγιο, Νορβηγία, Αλβανία, Πολωνία ) ο Στόλντεμπεργκ δήλωσε ότι “θα λάβουμε περαιτέρω αποφάσεις για επιπρόσθετη ενίσχυση της συλλογικής μας άμυνας με περισσότερες δυνάμεις υψηλής ετοιμότητας και περισσότερες δυνατότητες στην επικείμενη σύνοδο κορυφής” Το ΝΑΤΟ- ως γνωστό- απάντησε στην εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022, αναπτύσσοντας πολυεθνικές ομάδες μάχης στη Σλοβακία, την Ουγγαρία, τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία, ενώ το 2017 έγινε το ίδιο στα τρία κράτη της Βαλτικής και στην Πολωνία, (διευρύνοντας την στρατιωτική παρουσία του ΝΑΤΟ από τη Βαλτική μέχρι τη Μαύρη Θάλασσα μέσω της λεγόμενης EFP ).
Επιπλέον η Γερμανία δια στόματος Σολτς δήλωσε ότι είναι έτοιμη να αυξήσει τις δυνάμεις της στη Λιθουανία, αν χρειαστεί ενώ ο πρόεδρος της Λιθουανίας Γκιτάνας Ναουσέντα προειδοποίησε για τον κίνδυνο οι μισθοφόροι της Βάγκνερ να εδρεύουν μόνιμα στη Λευκορωσία. Μιλώντας χθες από το Κίεβο(μετά τη συνάντησή του με τον Ζελένσκι) υποστήριξε ότι αν η Βάγκνερ αναπτύξει τους κατά συρροή δολοφόνους της στη Λευκορωσία, τότε όλες οι γειτονικές χώρες αντιμετωπίζουν ακόμη μεγαλύτερο κίνδυνο αστάθειας. Στο ίδιο μήκος κύματος και ο Πολωνός πρόεδρος Άντρει Ντούντα που επεσήμανε ότι μια τέτοια εξέλιξη είναι πραγματικά σοβαρή και πολύ ανησυχητική , ενώ “απαιτεί μια πολύ, πολύ σκληρή απάντηση του ΝΑΤΟ”.
Ο Στόλτενμπεργκ πρόσθεσε ότι η Δύση “δεν πρέπει να υποτιμά τη Ρωσία” παρά το χάος του τελευταίου Σαββατοκύριακου τονίζοντας ότι η Ουκρανία θα πρέπει να ενισχυθεί πολύ και για μεγάλο χρονικό διάστημα. Ο Ολλανδός πρωθυπουργός Μαρκ Ρούτε, ο οποίος παρέθεσε το δείπνο, απέρριψε τους ισχυρισμούς του Πούτιν ότι η Δύση θέλει οι Ρώσοι να αλληλοσκοτώνονται .”Διαφωνώ με αυτό που ο Πούτιν είπε χθες ότι ‘εμείς στη Δύση θέλουμε η Ρωσία να περιέλθει σε εσωτερικό χάος τονίζοντας ότι η αστάθεια στη Ρωσία δημιουργεί αστάθεια στην Ευρώπη”.
Ο ΓΓ του ΝΑΤΟ τόνισε ότι η Σύνοδος Κορυφής θα στείλει ένα σαφές μήνυμα δέσμευσης στην Ουκρανία. Ευχαρίστησε τις Κάτω Χώρες και άλλους Συμμάχους που ήταν παρόντες στην παροχή κρίσιμης υποστήριξης, συμπεριλαμβανομένων των συνεισφορών στο Πακέτο Ολοκληρωμένης Βοήθειας του ΝΑΤΟ και την εκπαίδευση Ουκρανών πιλότων σε αεροσκάφη F-16. Είπε ότι η Σύνοδος Κορυφής του Βίλνιους θα συμφωνήσει ένα πολυετές πρόγραμμα για την Ουκρανία και θα αναβαθμίσει τους πολιτικούς δεσμούς, φέρνοντας την Ουκρανία πιο κοντά στη θέση που της αξίζει στο ΝΑΤΟ. Οι ηγέτες εξέτασαν επίσης τα επόμενα βήματα του ΝΑΤΟ για την ενίσχυση της αποτροπής και της άμυνας της Συμμαχίας, καθώς και μια πιο φιλόδοξη δέσμευση για αμυντικές επενδύσεις.
Σουηδία-Τουρκία-ΝΑΤΟ
Μέσα στην επόμενη εβδομάδα τόνισε ο Στόλτενμπεργκ θα συγκληθεί μία επείγουσα συνάντηση στις Βρυξέλλες για να προσπαθήσει να ξεπεράσει τις Τουρκικές αντιρρήσεις για την ένταξη της Σουηδίας στη στρατιωτική συμμαχία με τη συμμετοχή του ιδίου, αλλά και των υπουργών εξωτερικών, επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών και συμβούλων εθνικής ασφαλείας της Τουρκίας, της Σουηδίας και της Φινλανδίας. Η Τουρκία επί μήνες επικρίνει τη Σουηδία ότι είναι πολύ επιεικής απέναντι σε ομάδες που η Άγκυρα λέει ότι αποτελούν απειλή για την ασφάλεια, συμπεριλαμβανομένων εξτρεμιστικών Κουρδικών ομάδων και Γκιουλενιστών( που σχετίζονται με την απόπειρα πραξικοπήματος του 2016). που διαμένουν στη Σκανδιναβική χώρα.Ο Σουηδός πρωθυπουργός Ουλφ Κρίστερσον δήλωσε χθες ότι η Σουηδία εξακολουθεί να θέλει να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ πριν ή στη σύνοδο κορυφής στο Βίλνιους τον επόμενο μήνα, αν και δεν είναι βέβαιο ότι θα μπορούσε να το κάνει μέχρι τότε.
