Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Η εναέρια απειλή που προέρχεται από το Ιράν είναι κάτι περισσότερο από ένα Ισραηλινό πρόβλημα. Χιλιάδες ρουκέτες, UAV/drones αυτοκτονίας ως και βαλλιστικοί πύραυλοι στη διάρκεια του πολέμου στη Γάζα(και όχι μόνο) βάλουν κατά του Ισραήλ που είναι στόχος του ευρύτατου Ιρανικού οπλοστασίου. Πώς μπορεί το Ισραήλ να αντιμετωπίσει αυτήν την απειλή και γιατί πρέπει να ανησυχούν και άλλες χώρες; Στον συνεχιζόμενο πόλεμο στη Γάζα, το Ισραήλ συνεχίζει να δέχεται επιθέσεις από διάφορους εχθρούς που χρησιμοποιούν Ιρανικά όπλα. Αυτά είναι όπλα με ιδιαίτερες δυνατότητες που αλλάζουν δραματικά τη φύση της εναέριας απειλής που αντιμετωπίζει το Ισραήλ. Η γκάμα των όπλων που επιδεικνύεται κατά τη διάρκεια των μαχών, παράλληλα με τις νέες εξοπλιστικές δυνατότητες και τη συμμετοχή νέων παραγόντων στη σύγκρουση, αποτελούν “κόκκινη σημαία’ για τη συσσώρευση απειλητικών δυνάμεων για το Ισραήλ, που θα απαιτήσει την προμήθεια εξοπλισμού ως και μια αλλαγή δόγματος σε αυτό το νέο πλαίσιο.
Επιπλέον, στο Ισραήλ παρουσιάζονται νέες ευκαιρίες συνεργασίας και ενίσχυσης υφιστάμενων κοινοπραξιών. Στο Ισραήλ πρέπει να επισημανθεί πώς έχει αλλάξει η παγκόσμια εναέρια απειλή αποκλειστικά που είναι υπό την αιγίδα του Ιράν, ενώ επιδιώκεται να υπογραμμιστεί ότι αυτό δεν είναι απλώς ένα Ισραηλινό πρόβλημα. Στον τρέχοντα πόλεμο ” Swords of Iron” χρησιμοποιήθηκαν ήδη διάφορα όπλα εναντίον του Ισραήλ, συμπεριλαμβανομένων των εναέριων όπλων, όπως: βαλλιστικοί πύραυλοι νέα βλήματα όλμων, αντιαρματικά βλήματα, UAV συλλογής πληροφοριών και για επιθέσεις αυτοκτονίας ως και drones για πληροφορίες, καθοδήγηση όπλων και πυρομαχικών κλπ. Ένα μεγάλο μέρος αυτών των όπλων κατασκευάζεται από το Ιράν ή βασίζεται στην Ιρανική τεχνολογία ενώ οι άνθρωποι που τα χειρίζονται εκπαιδεύτηκαν από το Ιράν να χρησιμοποιούν, να συναρμολογούν και να συντηρούν αυτά τα όπλα.
Στις 18 Οκτωβρίου 2023, η Ιρανική τηλεόραση ανέφερε για τη φύση μιας επίθεσης σε πολλά μέτωπα και ο ανώτατος πνευματικός ηγέτης Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ φέρεται να είπε ότι οι δυνάμεις της αντίστασης δεν θα μπορούσαν να συγκρατηθούν αν ο πόλεμος συνεχιστεί. Πράγματι, τις εβδομάδες μετά την επίθεση της Χαμάς της 7ης Οκτωβρίου, το Ισραήλ δέχθηκε επίθεση όχι μόνο από τη Λωρίδα της Γάζας. Υπήρξαν πύραυλοι και UAV αυτοκτονίας που εκτοξεύτηκαν στο Ισραήλ από την Υεμένη από τους αντάρτες Χούτι, οι οποίοι είναι Ιρανοί πληρεξούσιοι.,ρουκέτες, αντιαρματικοί πύραυλοι, UAV και μη επανδρωμένα αεροσκάφη που εκτοξεύτηκαν από τον Λίβανο, ακόμη και ένα UAV γεμάτο εκρηκτικά που εκτοξεύτηκε από το Συριακό έδαφος, το οποίο έπληξε τη νότια πόλη Εϊλάτ στην Ερυθρά Θάλασσα.
Το σύστημα αεράμυνας του Ισραήλ έχει εμφανίσει μια υπολογίσιμη απάντηση σε αυτές τις απειλές. Οι περισσότερες εκτοξεύσεις έχουν αναχαιτιστεί. και μέχρι στιγμής, μεταξύ των πιο φονικών όπλων (εκτός από την ίδια την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου) ήταν οι αντιαρματικοί πύραυλοι που εκτοξεύτηκαν προς το Ισραήλ τόσο από τη Λωρίδα της Γάζας όσο και από τον Λίβανο. Αυτές οι επιθέσεις,( εκτός από επιθέσεις με drones)θα μπορούσαν να υποδεικνύουν ότι το Ισραήλ είναι λιγότερο καλά προετοιμασμένο να αντιμετωπίσει εναέριες απειλές μικρής εμβέλειας σε σύγκριση με τα διάφορα επίπεδα προστασίας που υπάρχουν για την αντιμετώπιση απειλών μεγαλύτερου βεληνεκούς.
Αυτή είναι η πρώτη σύγκρουση στην οποία οι Ισραηλινοί Iron Dome, David’s Sling, Yahalom και Arrow συνεργάστηκαν, συμπεριλαμβανομένης και της πρώτης επιχειρησιακής χρήσης των συστημάτων Arrow 2 και Arrow 3, τα οποία αναχαιτίζουν πυραύλους έξω από την ατμόσφαιρα της γης. Ταυτόχρονα, παρά τις επιτυχείς αναχαιτίσεις, ο βαλλιστικός πύραυλος που εκτοξεύτηκε από την Υεμένη στο Ισραήλ στις 19 Οκτωβρίου θα πρέπει να απασχολεί σοβαρά το Ισραήλ (και άλλες χώρες) αφού εκτοξεύτηκε από μη κρατικό οντότητα . Οι Χούτι έχουν επίσης εκτοξεύσει στο παρελθόν βαλλιστικούς πυραύλους που αναχαιτίστηκαν από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Και ακόμα, η εκτόξευση ενός βαλλιστικού πυραύλου από έναν μη κρατικό παράγοντα υπογραμμίζει την αλλαγή στη διάδοση της προηγμένης τεχνολογίας και των θανατηφόρων όπλων μεγάλου βεληνεκούς. Τα κράτη δεν έχουν πλέον το μονοπώλιο στη χρήση προηγμένης τεχνολογίας και το Ιράν πρωτοστατεί στη διάσπορα αυτών των όπλων. Με τα χρόνια, το Ιράν παρείχε UAV, ρουκέτες και πυραύλους, καθώς και τεχνογνωσία κατασκευής σε μεγάλο εύρος μη κρατικών παραγόντων, συμπεριλαμβανομένης της Χαμάς, των Ιρακινών Σιιτικών πολιτοφυλακών, των Συριακών φατριών και ειδικότερα της Χεζμπολάχ στον Λίβανο. Τα τελευταία χρόνια, το Ιράν καυχιέται για την ικανότητά του να κατασκευάζει UAV/drones . Άρχισε να τα κατασκευάζει για πρώτη φορά στα μέσα της δεκαετίας του 1980 κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν-Ιράκ, όταν αποκάλυψε τα Ababil-1 και Mohajer-1 για χρήση ως πυρομαχικά ή για επιτήρηση και αναγνώριση. Η Iρανική βιομηχανία UAV άκμασε και αναπτύχθηκε και η κατασκευή έχει επεκταθεί σημαντικά από το 2014.
Σημείο καμπής στην εξαγωγή Iρανικών όπλων ήρθε μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, όταν η Ισλαμική Δημοκρατία έγινε ο κυρίαρχος παράγοντας στις εξαγωγές UAV και ο μεγαλύτερος προμηθευτής του Ρωσικού στρατού. Το Ιράν φέρεται να παρείχε στη Ρωσία τρία μοντέλα των UAV του: Shahed 131, Shahed 136, και το επιθετικό UAV Mohajer-6, το οποίο χρησιμοποιείται ως πυρομαχικό ή για επιτήρηση και αναγνώριση.Επιπλέον, στις 18 Οκτωβρίου 2023, έληξε το εμπάργκο που επιβλήθηκε στο Ιράν από το ΣΑ/ΟΗΕ που απαγορεύει στην Ισλαμική Δημοκρατία να εμπορεύεται προηγμένους πυραύλους, συμπεριλαμβανομένων των UAV. Αυτό θα διευκολύνει το Ιράν να εξάγει UAV όχι μόνο στη Ρωσία, αλλά και σε άλλες χώρες.
Μέχρι στιγμής, τα πυραυλικά μπαράζ που έχει αντιμετωπίσει το Ισραήλ δεν έχουν υπερβεί την ικανότητα των συστημάτων αεράμυνας του, αλλά δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι αυτή θα παραμείνει η κατάσταση αν ξεσπάσει πόλεμος στο βόρειο μέτωπο. Επιπλέον, το Ισραήλ θα πρέπει να αντιμετωπίσει πιο διεξοδικά τις απειλές μικρής εμβέλειας, με έμφαση σε διάφορα είδη drones.
