Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Η προσβλητική, αντιδιπλωματική και απαράδεκτη συμπεριφορά του πρωθυπουργού του Ηνωμένου Βασιλείου Ρίσι Σούνακ απέναντι στον Έλληνα πρωθυπουργό με την ακύρωση της συνάντησης των δυο ανδρών στην Ντάουνινγκ Στριτ έχει προκαλέσει έντονη διπλωματική κρίση , γιατί δεν είναι μία απρεπής κίνηση απέναντι σε κάποιο πολιτικό τυχάρπαστης χώρας,αλλά απέναντι σε ηγέτη μικρής μεν χώρας αλλά με μεγάλη και αξιοσέβαστη διαχρονική ιστορία,ενεργό μέλος της διευρυμένης Ευρωπαϊκής οικογένειας,συμμάχου στην Ατλαντική Συμμαχία και με τις δυο χώρες να συνδέονται πολυδιάστατα σε πολιτικό,οικονομικό επιχειρηματικό,ιστορικό, ναυτικό και εκπαιδευτικό επίπεδο.Δεν χρειάζεται κανείς να μνημονεύσει πολλούς Βρετανούς ιστορικούς,στρατιωτικούς,πολιτικούς,ανθρώπους των γραμμάτων και τεχνών και άλλες τεράστιες προσωπικότητες σχετικά με το τι έχουν πει και αναφέρει για την Ελλάδα σε διάφορες χρονικές περιόδους της ιστορίας.Με επικυρίαρχη την αναφορά του αείμνηστου πατέρα της Νίκης στον Β παγκόσμιο πόλεμο Ουίνστον Τσόρτσιλ για την ανδρεία και αξιοπρέπεια των Ελλήνων. Μην λησμονούμε ότι τα δυο κράτη ήταν τα μόνα στην Ευρώπη, που πρόβαλαν την μεγαλύτερη αντίσταση κατά των δυνάμεων του Άξονα στις μαύρες ημέρες του Β παγκοσμίου πολέμου.Συνεπώς προτού προβεί στην απόφαση για ακύρωση της συνάντησης,ο Βρετανός πρωθυπουργός(αν και ηλικιακά νεώτερης γενιάς που δεν βίωσε τέτοιες καταστάσεις ) θα έπρεπε να τα είχε σκεφθεί πιο ολοκληρωμένα και χωρίς εκνευρισμό.(και ειδικά στις βόρειες χώρες οι ηγέτες διαχρονικά είναι πιο ψύχραιμοι,διπλωμάτες και ρεαλιστές ως επί το πλείστο κάτι που δεν διαθέτει).Στη περίπτωση Σούνακ η γνωστή, παραδοσιακή και λεπτεπίλεπτη διπλωματική συμπεριφορά του Λονδίνου, εξαφανίστηκε προκαλώντας εύλογα ερωτηματικά, κρίση στις σχέσεις των δυο κρατών , που μάλιστα σε διάφορα επίπεδα και πλαίσια θα μπορούσαν να εμφανιστούν “παρενέργειες” και να τις εκμεταλλευτούν τρίτοι.(ειλικρινά το απεύχομαι). Και πραγματικά αιφνιδιάζει και προκαλεί εύλογες απορίες το πως είναι δυνατό σε ένα τόσο υψηλό επίπεδο να υπήρξε τέτοια αποκρουστική,απορριπτική και εξωφρενική αντίδραση. Ακόμα και αν ληφθεί υπόψη η εκ διαμέτρου αντίθετη θέση του Σούνακ για τα Γλυπτά του Παρθενώνα, εν τούτοις η λογική λέει ότι ακούς τον συνομιλητή σου,διαφωνείς με τη θέση του , προσφέρεις ένα ρόφημα (τσάι ) ,και κλίνεις τη συζήτηση με ευγενή τρόπο.Δεν είσαι ούτε ο πρώτος ,ούτε ο τελευταίος .Η αντίδραση Σούνακ δείχνει πολυεπίπεδη νευρικότητα,αλαζονική συμπεριφορά,προέκταση νεότερης αποικιοκρατικής αντίληψης ,μη-σεβασμό στην προσωπικότητα του άλλου ως και απουσία διπλωματικού τακτ.Η¨εμπρηστική στάση Σούνακ -σύμφωνα με την άποψη του υπογράφοντα- επικεντρώνεται στα εξής στοιχεία και παραμέτρους(που θα πρέπει να ληφθούν υπόψη με σκοπό μία συνολική κατανόηση της απαράδεκτης συμπεριφοράς) γιατί εκτιμώ ότι πέραν του μείζονος και κύριου ζητήματος δηλαδή της επιστροφής των Μαρμάρων του Παρθενώνα στον φυσικό τους χώρο που είναι το Μουσείο της Ακρόπολης , ορισμένα επιπρόσθετα “σημεία” είναι σημαντικό να συνεκτιμηθούν.
* Η πολιτική παρουσία του Σούνακ στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό έχει εμφανίσει σημαντική κάμψη ,ένα χρόνο σχεδόν πριν τις γενικές βουλευτικές εκλογές του 2024.Μπορεί να έχει αρκετά ικανοποιητικές γνώσεις στα οικονομικά,αλλά υστερεί σε διεθνή, εσωτερική και εσωκομματική παρουσία και κύρος .Δεν έχει καταφέρει να παρουσιάσει κάποια δυναμικά και απτά στοιχεία προσωπικότητας Βρετανού πρωθυπουργού και χαρακτηρίζεται από αλαζονικό ελιτισμό και πλουσιοκρατική συμπεριφορά (υποτιμώντας τους άλλους). Ακόμα και ο ΜπόριςΤζόνσον παρουσίασε το μετά BREXIT – δόγμα της GLOBAL BRITAIN.Ο Σούνακ δεν διαθέτει πολιτική,διεθνολογική και στρατηγική εμπειρία.Υστερεί των πλείστων ηγετών του ιστορικού Συντηρητικού Κόμματος.Επίσης οι σχέσεις του με τον Βρετανικό και διεθνή τύπο είναι οριακές,αναιμικές και χωρίς δυναμικό ανάστημα.Δεν διαθέτει χαρακτηριστικά που θα του παρείχαν μια διαφορετική προσέγγιση των διεθνών,πολυμερών και διμερών θεμάτων.
*Με την πρόσφατη τοποθέτηση νέου υπουργού άμυνας(που επίσης δεν έχει το υπόβαθρο για θέματα αμυντικο-διπλωματικά), έχω εντοπίσει υπολογίσιμη στροφή προς την Τουρκία στους τομείς της αμυντικής συνεργασίας ,αμυντικής διπλωματίας, επιλεκτικών εξοπλιστικών προγραμμάτων κα.Η πρόσφατη συνάντηση στην Άγκυρα των δυο υπουργών άμυνας , η περίπτωση των μαχητικών ΕUROFIGHTER για τη Τουρκική πολεμική αεροπoρία, δείχνουν έμπρακτα το πως εκτιμά το Λονδίνο την κατάσταση στα Ελληνοτουρκικά, συνεπικουρούμενου και του Κυπριακού(όπου ορισμένες δηλώσεις των υπευθύνων του Λονδίνου είναι αρκετά προβληματικές και διφορούμενες,ειδικά στα προκλητικά γεγονότα των Αττίλων στη Νεκρή Ζώνη.(αποφεύγουν ξεκάθαρα να πάρουν θέση στα καίρια ζητήματα της Πύλας,του Αγίου Δομετίου μέσα στην συγκεκριμένη ουδέτερη ζώνη. κα). Εμφανίζεται διστακτικός σε πρωτοβουλίες.
*Αν δεχθούμε τις μέχρι τώρα δημοσκοπήσεις στο Ηνωμένο Βασίλειο για τις προσεχείς εκλογές ο ηγέτης των Εργατικών σερ Κιρ Στάρμερ προηγείται του Σούνακ.Όμως απαιτείται προσοχή.Το 2010, το 2015 και το 2019 (λιγότερο το τελευταίο) άλλα έδειχναν οι δημοσκόπησης και άλλα αποτελέσματα ήρθαν τελικά με τη νίκη του Ντέιβιντ Κάμερον ειδικά το 2015).Το Βρετανικό κοινό είναι περίεργο κοινό ,με ιδιαιτερότητες και φλεγματικούς εκκεντρισμούς. Ας θυμηθούμε πως εκλογικά τιμώρησε τον αείμνηστο Τσόρτσιλ παρά τη τεράστια συμβολή του στη Συμμαχική Νίκη.Άρα μέχρι τις προσεχείς εκλογές υπάρχει χρόνος για διπλωματικές επιλογές.Η Αθήνα θα πρέπει πάντα να έχει καλές σχέσεις και με τα δυο ισχυρά και ιστορικά Βρετανικά πολιτικά κόμματα.Ο υπογράφων εκτιμά ότι δεν χρειάζονται συναισθηματικές κορώνες και αντιβρετανικές εξάρσεις.Ο κόσμος είδε τι έγινε.Ακόμα και ο Βρετανικός τύπος σε μεγάλο βαθμό.
Συμπερασματικά η προκλητική συμπεριφορά του Σούνακ απέναντι στον Έλληνα πρωθυπουργό ήταν απαράδεκτη,εκτός διπλωματικού πρωτοκόλλου,και πέραν της αρνητικής θέσης (που έχει πάρει για τα Γλυπτά του Παρθενώνα ) έχουμε ιστορικές,διαχρονικές και πολυδιάστατες σχέσεις με το Ηνωμένο Βασίλειο.Εμμένουμε στις θέσεις μας για τα Γλυπτά. Έχουμε το δίκιο με το μέρος μας και δεν δεχόμαστε προσβολές.Όμως παράλληλα προσέχουμε ενδεχόμενες αντιδράσεις,παρενέργειες, παράπλευρες κινήσεις και διπλωματικές ‘παγίδες’. Γιατί οι καιροί απαιτούν ενδελεχή ανάλυση και ιδιαίτερη προσοχή.
