Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Υπολογίσιμη νομική και ψυχολογική ήττα αποτελεί για το Ισραήλ η χθεσινή απόφαση που εξέδωσε το Διεθνές Δικαστηρίου της Χάγης (ΔΔΧ) αναφορικά με την προσφυγή της Νότιας Αφρικής κατά του Ισραήλ σχετικά με τις πολεμικές επιχειρήσεις του στη Γάζα και στο αν εμπίπτουν σε ενέργειες γενοκτονίας και συνεπώς παραβιάσεις της ιστορικής σύμβασης περί γενοκτονίας του 1948. Με την απόφαση του το ΔΔΧ
διατάζει το Ισραήλ να λάβει έκτακτα μέτρα για να αποτρέψει πράξεις γενοκτονίας στη Λωρίδα της Γάζας .Το δικαστήριο (που είναι ενταγμένο στο πλαίσιο του ΟΗΕ) δεν διέταξε κατάπαυση του πυρός.Οι αποφάσεις του ΔΔΧ είναι υποχρεωτικές στο να εφαρμοστούν ,αλλά πάντοτε υπάρχει το ζήτημα του ποιο θα είναι το όργανο που θα τις επιβάλει στο έδαφος.Από Ισραηλινής πλευράς ό συγκλείουν στο ότι το Ισραήλ δεν πρόκειται να αποδεχθεί τις αποφάσεις του ΔΔΧ.Πάντως διάφοροι διεθνείς παράγοντες “περίμεναν κάτι παραπάνω..”
Το ΔΔΧ αναγνωρίζει το δικαίωμα των Παλαιστινίων στη Γάζα να προστατεύονται από πράξεις γενοκτονίας . Η πρόεδρος του ΔΔΧ Αμερικάνίδα και γνωστή νομικός Joan Donoghue, τόνισε ότι ορισμένα δικαιώματα που επιδιώκει η Νότια Αφρική στην υπόθεση της γενοκτονίας κατά του πολέμου του Ισραήλ στη Γάζα είναι εύλογα. Είπε ότι «Υπάρχει σύνδεση μεταξύ των δικαιωμάτων που διεκδικεί η Νότια Αφρική και τα οποία το δικαστήριο έκρινε εύλογα και τουλάχιστον ορισμένα από τα προσωρινά μέτρα που συζητήθηκαν». Οι Παλαιστίνιοι φαίνεται να αποτελούν προστατευόμενη ομάδα βάσει της σύμβασης για τη γενοκτονία, ανέφερε το Δικαστήριο. Η χθεσινή απόφαση στο ΔΔΧ δεν ασχολήθηκε με τη βασική κατηγορία της υπόθεσης (αν συνέβη γενοκτονία) αλλά επικεντρώθηκε στην επείγουσα παρέμβαση που επιδιώκει η Νότια Αφρική.(άλλωστε πάντοτε ο τελικές αποφάσεις του απαιτούν κάποια χρόνια μέχρι να εκδοθούν)
Η δικαστής Donoghue περιέγραψε λεπτομερώς τα σκληρά και απαξιωτικά σχόλια που έγιναν από Ισραηλινούς αξιωματούχους κατά τη διάρκεια του πολέμου, όπως: του υπουργού άμυνας Yoav Gallant που είπε ότι έχει διατάξει την «πλήρη πολιορκία» της πόλης της Γάζας και αργότερα πρόσθεσε ότι «θα εξαλείψουμε τα πάντα» και ότι το Ισραήλ πολεμά «ανθρώπινα ζώα»(!).
Αντιδράσεις Ερντογάν, Παλαιστινίων και Νότιας Αφρικής
Η Νοτιοαφρικανική πλευρά
χαιρέτισε αυτό που αποκάλεσε «αποφασιστική νίκη» για το διεθνές κράτος δικαίου. Ευχαριστώντας το ΔΔΧ για την ταχεία απόφασή του, η κυβέρνηση της Πραιτόρια δήλωσε ότι χαιρετίζει τα προσωρινά μέτρα και ειλικρινά ελπίζει ότι το Ισραήλ δεν θα ενεργήσει για να εμποδίσει την εφαρμογή των εντολών του δικαστηρίου. Ανέφερε επίσης ότι η απόφαση σηματοδότησε ένα σημαντικό ορόσημο στην αναζήτηση δικαιοσύνης για τον Παλαιστινιακό λαό. Πρόσθεσε ότι η Νότια Αφρική θα συνεχίσει να δρα στο πλαίσιο των παγκόσμιων θεσμών για την προστασία των δικαιωμάτων των Παλαιστινίων στη Γάζα.
Πάντως αργά το απόγεμα η Nαλέντ Πάντορ υπουργός εξωτερικών της Νότιας Αφρικής, είπε στους δημοσιογράφους μετά την απόφαση του ΔΔΧ ότι θα ήθελε το ICJ να ζητήσει κατάπαυση του πυρός. «Πιστεύω ότι κατά την άσκηση της εντολής θα έπρεπε να υπάρξει κατάπαυση του πυρός, γιατί χωρίς αυτήν η εντολή δεν λειτουργεί. Θα ήθελα μια κατάπαυση του πυρός», είπε. «Το ελπίζω, αλλά η παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας και η λήψη μέτρων που μειώνουν τα επίπεδα καταστροφής για μένα απαιτεί κατάπαυση του πυρός», πρόσθεσε. Η πρώτη αντίδραση από την Παλαιστινιακή πλευρά ήταν η ανακοίνωσή του υπουργείου εξωτερικών από τη Ραμάλα ότι χαιρετίζει τις εντολές του ΔΔΧ αποκαλώντας τις ως «σημαντική υπενθύμιση» ότι κανένα κράτος δεν είναι υπεράνω του νόμου. Ο πρόεδρος της Τουρκίας Ερντογάν χαιρέτισε την απόφαση του ΔΔΧ δεσμευόμενος να δώσει συνέχεια στις εξελίξεις. «Βρίσκω πολύτιμη την προσωρινή διαταγή που ελήφθη από το Διεθνές Δικαστήριο σχετικά με τις απάνθρωπες επιθέσεις στη Γάζα και την καλωσορίζω.Θα συνεχίσουμε να παρακολουθούμε τη διαδικασία για να διασφαλίσουμε ότι τα εγκλήματα πολέμου που διαπράχθηκαν εναντίον αθώων Παλαιστινίων αμάχων δεν θα μείνουν ατιμώρητα», πρόσθεσε.
