Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Οι χώρες της Βαλτικής εγκατέλειψαν το Ρωσικό δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας και προχώρησαν σε στενότερη σύνδεση με την ΕΕ.Η Εσθονία, η Λετονία και η Λιθουανία αποσυνδέθηκαν επίσημα και για πάντα χθες από το ηλεκτρικό δίκτυο της Ρωσίας τερματίζοντας την ενεργειακή εξάρτησή τους και ενισχύοντας πάρα πολύ την εθνική και συλλογική ασφάλεια τους . Η διαχρονική εξάρτηση ίσχυε από την περίοδο της αλήστου μνήμης Σοβιετικής εποχής.
Αποσυνδέθηκαν από τη Ρωσία και το κοινό δίκτυο IRS/UPS ως μέρος ενός σχεδίου που έχει σχεδιαστεί για να ενσωματώσει όλες τις χώρες πιο στενά με την Ευρώπη.Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, μίλησε χθες σε ειδική τελετή για να σηματοδοτήσει τη μετάβαση στο σύστημα της ΕΕ.«Πετύχαμε το στόχο για τον οποίο αγωνιζόμαστε για τόσο πολύ καιρό. Έχουμε πλέον τον έλεγχο», δήλωσε ο υπουργός ενέργειας της Λιθουανίας, Τζιγκικάντας Βαϊτσίουνας.
Αμέσως μετά την αποσύνδεση, οι εργάτες της Λετονίας χρησιμοποίησαν έναν γερανό για να φτάσουν στα καλώδια υψηλής τάσης στη Βιλάκα, κοντά στα Ρωσολετονικά σύνορα, και να τα κόψουν..«Δεν θα το ξαναχρησιμοποιήσουμε ποτέ. Προχωράμε», δήλωσε ο υπουργός Ενέργειας της Λετονίας, Κάσπαρς Μέλνις.
Τα σχέδια για τη Βαλτική να αποσυνδεθεί από το δίκτυο του πρώην Σοβιετικού αυτοκρατορικού επικυρίαρχου, συζητούνταν εδώ και τρεις δεκαετίες, ενώ απέκτησε δυναμική η κίνηση μετά την παράνομη προσάρτηση της Κριμαίας από τη Μόσχα το 2014.Το δίκτυο ήταν ο μόνος εναπομείνας σύνδεσμος με τη Ρωσία για τις τρεις χώρες, οι οποίες επανεμφανίστηκαν ως ανεξάρτητα κράτη στις αρχές της δεκαετίας του 1990 μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης και εντάχθηκαν στην ΕΕ και το ΝΑΤΟ το 2004.
Οι τρεις ένθερμοι υποστηρικτές του Κιέβου σταμάτησαν την αγοραστική δύναμη από τη Ρωσία μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή της Μόσχας στην Ουκρανία το 2022, αλλά είχαν παραμείνει στο Ρωσικό δίκτυο για να ελέγξουν τις συχνότητες και να σταθεροποιήσουν τα δίκτυα για στο να αποφύγουν τυχόν διακοπές.
«Βελτιώνοντας την ενεργειακή απεξάρτηση των χωρών της Βαλτικής από τη Ρωσία, αφήνουμε τον επιτιθέμενο χωρίς την επιλογή να χρησιμοποιήσει την ενέργεια ως όπλο εναντίον μας», δήλωσε ο υπουργός εξωτερικών της Εσθονίας, Μαργκς Τσάκνα.
Η περιοχή της Βαλτικής Θάλασσας βρίσκεται σε κατάσταση συναγερμού μετά από δολιοφθορά σε καλώδια τροφοδοσίας, τηλεπικοινωνιακών συνδέσεων και αγωγών φυσικού αερίου με τη Σουηδία ή τη Φινλανδία που προκλήθηκαν από Ρωσικά πλοία που σέρνουν άγκυρες κατά μήκος του βυθού .
Η διατήρηση μιας σταθερής παροχής ηλεκτρικού ρεύματος απαιτεί μια δεδομένη συχνότητα δικτύου, η οποία μπορεί πιο εύκολα να αποκτηθεί με την πάροδο του χρόνου σε μια μεγάλη συγχρονισμένη περιοχή όπως η Ρωσία ή η ηπειρωτική Ευρώπη, σε σύγκριση με αυτό που μπορούν να κάνουν οι χώρες της Βαλτικής από μόνες τους.
Το υπουργείο ενέργειας της Λιθουανίας δήλωσε ότι έχει καταρτίσει σχέδια έκτακτης ανάγκης, σύμφωνα με τα οποία ορισμένοι χρήστες βαριάς ενέργειας, όπως τα εργοστάσια, θα μπορούσαν να αποσυνδεθούν προσωρινά από το δίκτυο σε περίπτωση ελλείψεων ηλεκτρικής ενέργειας για τη διατήρηση βασικών προμηθειών.
Για τη Ρωσία, η αποσύνδεση σημαίνει ότι ο θύλακας Καλίνινγκραντ, που βρίσκεται μεταξύ της Λιθουανίας, της Πολωνίας και της Βαλτικής Θάλασσας, αποκόπτεται από το κύριο δίκτυο της Ρωσίας, αφήνοντάς την να διατηρήσει το σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας από μόνο του.
Οι χώρες της Βαλτικής έχουν δαπανήσει σχεδόν 1,6 δισ. ευρώ από το 2018 για να αναβαθμίσουν τα δίκτυα για να προετοιμαστούν για τη μετάβαση, ενώ η Ρωσία έχει δαπανήσει 100 δισ.ευρώ , συμπεριλαμβανομένης της κατασκευής πολλών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής με φυσικό αέριο στο Καλίνινγκραντ.
