Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Η πιο δύσκολη πραγματικότητα είναι ότι -ενώ οι Ιρανοί πολίτες συνεχίζουν να επιδεικνύουν ηρωικό θάρρος διαμαρτυρόμενοι για τον σκοπό τους- ο μηχανισμός εσωτερικής ασφάλειας του καθεστώτος έχει πολύ υψηλή ανοχή στη βία.
Πρόκειται για μια δύναμη με επικεφαλής βετεράνους που έχουν σκληραγωγηθεί από τον άγριο πόλεμο Ιράν-Ιράκ. Κάθε μηχανισμός εσωτερικής ασφάλειας έχει ένα σημείο θραύσης, αλλά αυτός της Ισλαμικής Δημοκρατίας πιθανότατα θα χρειαστεί να χυθεί πολύ αίμα. Είναι σημαντικό να συνειδητοποιήσουμε ότι οι ιρανικές δυνάμεις ασφαλείας δεν είναι μια ενιαία οντότητα, αλλά αρκετές και διαφορετικές.
Υπάρχει επίσης η Ιρανική Επαναστατική Φρουρά, η οποία είναι παράλληλη με τη στρατιωτική δομή, αλλά δημιουργήθηκε για να είναι πιστή στο καθεστώς. Και το σημαντικό για τις εσωτερικές αναταραχές, υπάρχει η Μπασίτζ, μια οντότητα που μοιάζει με πολιτοφυλακή και είναι επίσης πιστή στο καθεστώς. Μέχρι στιγμής, δεν έχουμε δει ακόμη σημάδια διάσπασης μεταξύ αυτών των διαφορετικών οντοτήτων.
Σε αντίθεση με προηγούμενες εξεγέρσεις, τα συνθήματα υποστήριξης στο Ρεζά Παχλεβί – του 65χρονου γιου του έκπτωτου σάχη του Ιράν, ο οποίος ζει στην εξορία – φέρεται να είναι πλέον συνηθισμένα στις διαμαρτυρίες. Πόσο σημαντική είναι αυτή η μετατόπιση; Το ιρανικό καθεστώς έχει περάσει σχεδόν πέντε δεκαετίες καταστέλλοντας τα κινήματα της αντιπολίτευσης .
Ο Παχλεβί θα μπορούσε να αντιπροσωπεύει μια προσωπικότητα χωρίς διασυνδέσεις με το τρέχον καθεστώς και μια ευκαιρία για ένα νέο ξεκίνημα. Ωστόσο, με μια έντονα διασπασμένη και καταπιεσμένη αντιπολίτευση εντός του Ιράν, σε συνδυασμό με την έλλειψη παρουσίας του στο Ιράν για δεκαετίες, είναι απίθανο να αποτελέσει μια μακροπρόθεσμη ενοποιητική προσωπικότητα για τη χώρα.
Η πραγματική υποστήριξη του Παχλεβί επί τόπου μπορεί να μην είναι τόσο βαθιά όσο φαίνεται, ειδικά αν το καθεστώς καταρρεύσει και δεν υπάρχει ένας κοινός εχθρός που να ενώσει την ιρανική κοινωνία.
- Οι δυτικοί διπλωμάτες είναι επιφυλακτικοί ως προς την πρόβλεψη περί τελευταίων ημερών για το καθεστώς του Ιράν Η αποτυχία πρόβλεψης της πτώσης του σάχη το 1979 ήταν διπλωματική καταστροφή, αλλά οι ειδικοί βλέπουν ελάχιστες ενδείξεις μαζικών αποστασιών τώρα
Πριν από την πτώση του Σάχη του Ιράν τον Ιανουάριο του 1979, οι ανέμελοι διπλωμάτες με έδρα την Τεχεράνη έστελναν τηλεγραφήματα στις πρωτεύουσες τους προσφέροντας απόλυτη διαβεβαίωση ότι η εξουσία του Μοχάμεντ Ρεζά Παχλεβί ήταν απολύτως ασφαλής.
Τον Σεπτέμβριο του 1978, η DIA για παράδειγμα, ανέφερε ότι «ο σάχης αναμένεται να παραμείνει ενεργά στην εξουσία τα επόμενα 10 χρόνια». Μια έκθεση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ υπέδειξε ότι «ο σάχης δεν θα χρειαστεί να παραιτηθεί μέχρι το 1985 το νωρίτερο».
Ο Σερ Άντονι Πάρσονς, τότε πρέσβης του Ηνωμένου Βασιλείου στην Τεχεράνη, έστειλε μήνυμα στο Υπουργείο Εξωτερικών με ημερομηνία Μάιος 1978 λέγοντας: «Δεν πιστεύω ότι υπάρχει σοβαρός κίνδυνος ανατροπής του καθεστώτος όσο ο σάχης βρίσκεται στο τιμόνι». Ο Πάρσονς αργότερα έγραψε ότι η αδυναμία του να προβλέψει ένα γεγονός που συνέκρινε σε σημασία με τη Γαλλική Επανάσταση δεν οφειλόταν σε έλλειψη πληροφοριών, αλλά σε αδυναμία σωστής ερμηνείας των πληροφοριών.
- Η εμπειρία του 1979 σημαίνει ότι οι εκτιμήσεις των μυστικών υπηρεσιών που προέρχονται τώρα από τις δυτικές πρεσβείες θα ξεκινούν με μια προειδοποίηση και πιθανότατα θα καταλήγουν με ένα ερωτηματικό.
- Ο Vali Nasr, συγγραφέας του βιβλίου «Η Μεγάλη Στρατηγική του Ιράν», δήλωσε ‘οτι «Δεν υπάρχουν ενδείξεις αποστασίας από το καθεστώς ή ότι έχει διασπαστεί με οποιονδήποτε τρόπο. Δεν είμαι σίγουρος ότι η ισορροπία δυνάμεων βρίσκεται απαραίτητα στους διαδηλωτές.
- .Η ανατροπή θα είναι επίπονη.
