Νέες Αμερικανικές Μελέτες – Οι Ένοπλες Δυνάμεις πρέπει να Προσαρμοστούν στις Εξελίξεις
Ακούμε χρόνια τώρα για την περίφημη αναδιοργάνωση των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και από όσα μπορούμε να γνωρίζουμε πολύ λίγα πράγματα επί την ουσίας έχουν επιτευχθεί. Τα σχέδια περιορισμού των Στρατηγείων και μονάδων ποτέ δεν υλοποιήθηκαν αφού το ένα αναιρούσε το άλλο κυρίως λόγω πολιτικών παρεμβάσεων και συμφερόντων.
Όμως ακόμα και να είχαν υλοποιηθεί θα αποτελούσαν ένα μικρό κομμάτι αυτού που λέμε εκσυγχρονισμό και αυτό διότι κυρίως οι σύγχρονες εξελίξεις της πολεμολογίας αφορούν περισσότερο τρόπο σκέψης, εφαρμοζόμενες στρατηγικές και τακτικές και εν γένει προσαρμογές σε σύγχρονες μορφές απειλών αλλά και τεχνολογικών εξελίξεων. Σήμερα παραμένουμε ένα δυσκίνητο στράτευμα, τόσο σε μέσα, όσο και παραγωγή σκέψης. Είναι δηλαδή ανησυχητικό να βλέπουμε ότι δραστηριότητα εκσυγχρονισμού είναι ότι κάποιες διευθύνσεις του Στρατού αλλάξανε κτήρια, ενώ έχουν γίνει ελάχιστα βήματα στην διαλειτουργικότητα και ότι οι μορφές αγώνα παραμένουν ακόμα στην παραδοσιακή τους αντίληψη, τόσο σε επίπεδο επιτήρησης, αναγνώρισης, ασφάλειας και διεξαγωγής των επιχειρήσεων.
Για να μπορέσει βέβαια ένας μηχανισμός να εκσυγχρονισθεί θα πρέπει να αντιληφθεί ποιες είναι οι σύγχρονες απαιτήσεις και τάσεις στον χώρο που δραστηριοποιείται. Έτσι σε ότι αφορά το στρατιωτικό κομμάτι ένας από τους πρωτοπόρους, που είναι η Διοίκηση Εκπαίδευσης και Δόγματος των ΗΠΑ, χωρίς να είναι βεβαίως οι μοναδικοί, μετά από σημαντικές μελέτες και εφαρμογές, έχει εκφράσει απόψεις σχετικά με την μορφή αγώνα και το μελλοντικό πεδίο μάχης.
Έτσι, σύμφωνα με τον Διοικητή της Διοίκησης Εκπαίδευσης και Δόγματος των ΗΠΑ, Στρατηγό David Perkins, οι Ένοπλές Δυνάμεις στις ΗΠΑ συνεχίζουν να μετασχηματίζονται με βάση το δόγμα του «πολυδιάστατου πεδίου μάχης» (multi-domain battle concept).
Η αντίληψη του όρου «Πολυδιάστατο πεδίο μάχης», εμφανίστηκε πριν ένα χρόνο περίπου από την Διεύθυνση Εκπαίδευσης και Δόγματος των ΗΠΑ( TRADOC), και ουσιαστικά απαιτεί από τον στρατό να σχεδιάσει χωρίς τον περιορισμό του εδάφους, και έτσι να επιχειρήσει σε ένα πολεμικό περιβάλλον, που γίνεται όλο και πιο σύνθετο και απρόβλεπτο.
Σύμφωνα με τον Στρατηγό Perkins, είτε αντίπαλος είναι οι τρομοκράτες του ISIS, είτε η ρωσική δραστηριότητα στην Ουκρανία, ο Στρατός, όπως και οι άλλοι κλάδοι πρέπει να είναι έτοιμοι να πολεμήσουν σε όλα τα πεδία.
Κάτω από το νέο δόγμα ο στρατός πρέπει να μάθει πώς να ενεργεί και να συμμετέχει σε όλες τις διαστάσεις του πεδίου μάχης σε συνεργασία με τους άλλους κλάδους. Αυτό βεβαίως σημαίνει ότι οι κλάδοι θα αλλάξουν τον τρόπο που επιχειρούν στο πεδίο της μάχης. Για τον λόγο αυτό είναι πολύ σημαντικό ο στρατός να δουλεύει σε πολύ στενή συνεργασία με τους άλλους κλάδους ώστε να μπορεί να εφαρμόζει σταδιακά τα νέα δεδομένα.
Η πιο πρόσφατη συνεργασία στον τομέα αυτό είναι μεταξύ στρατού και αεροπορίας, που εργάζονται για να μπορούν να αποτελέσουν μια διαλειτουργική δύναμη που να δρα και στα δύο επίπεδα (αέρα – έδαφος) αλλά και στον κυβερνοχώρο και το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα, όπως φυσικά και με το Ναυτικό στην θάλασσα. Κλειδί σε αυτή την προσπάθεια θα είναι θα είναι μια κοινή και αξιόπιστη επιχειρησιακή εικόνα.
Σαν παράδειγμα ώστε να αντιληφθεί κάποιος καλύτερα τι είναι αυτό το νέο δόγμα μπορεί να αναφερθεί το εξής, η Αεροπορία παραδοσιακά ενδιαφέρεται να πλήξει τις εχθρικές δυνάμεις αλλά και να προστατεύσει τις φίλιες. Για να το επιτύχει αυτό μπορεί να διασπάσει την δύναμη της σε διαφορετικά πεδία μάχης ώστε να δράσει αμυντικά προστατεύοντας τις φίλιες δυνάμεις, όμως συνεχίζει να έχει την δυνατότητα πολύ γρήγορα να συγκεντρώσει τις δυνάμεις και να δράσει μαζικά και επιθετικά όποτε χρειαστεί σε άλλο τομέα.
Εδώ λοιπόν είναι το σημαντικό στοιχείο, ότι δηλαδή αυτό που περιγράψαμε παραπάνω και μπορεί να κάνει η αεροπορία δεν είναι δυνατόν να το κάνει ο στρατός. Δηλαδή ο στρατός δεν μπορεί να κάνει τόσο γρήγορες αλλαγές μετώπων και επιχειρήσεων. Συνεπώς οι δύο κλάδοι πρέπει να συνεργαστούν σε διάφορα επίπεδα για να ενοποιηθεί αυτή η δυνατότητα.
Ο τρόπος που θα γίνει αυτή η ενοποίηση θα απαιτήσει μια νέας μορφής δύναμη (New task force). Κατά την διάρκεια του περασμένου χρόνου ο στρατός των ΗΠΑ διαμόρφωσε μια δύναμη «Πολυεπίπεδη Δύναμη Κρούσης» ( Multi-Domain Task Force), που περιλαμβάνει 1.500 οπλίτες και αποτελεί μιας μειωμένης συνθέσεως έκδοση τυπικής ταξιαρχίας των 4.000 οπλιτών. Αυτή η Δύναμη θα λειτουργήσει πειραματικά για να δοκιμασθούν νέες τακτικές και μέθοδοι για την εφαρμογή του δόγματος που αναφέραμε και θα αποτελέσουν την βάση των μελλοντικών αμερικανικών δυνάμεων. Συνεπώς αυτές οι νέες ταξιαρχίες δεν θα έχουν καμία σχέση με τις σημερινές, διότι οι σημερινές λειτουργούσαν μόνο με την διάσταση έδαφος.
Όπως έγιναν δομικές αλλαγές πριν αρκετές δεκαετίες, μετά τον τραγικό πόλεμο των αμερικανών στο Βιετνάμ, αλλά και μπροστά στις ανάγκες της τότε εποχής να προσαρμοστούν όλοι στον ψυχρό πόλεμο, σήμερα υπάρχει ανάγκη για νέες δομικές αλλαγές που φυσικά οι αμερικανοί θέλουν πρώτοι να θέσουν σε εφαρμογή. Και όπως είπε μάλιστα ο κορυφαίος Αμερικανός Στρατηγός Perkins «Ο Στρατός σε δέκα χρόνια από τώρα δεν θα έχει τη σημερινή του μορφή. Πάρα πολλά θα περιλαμβάνουν κοινή δράση και κοινή προσπάθεια».
Θεωρούμε ότι, ένας πραγματικός εκσυγχρονισμός των Ενόπλων Δυνάμεων της Ελλάδας, θα πρέπει να ξεκινήσει από την μελέτη της μορφής που θα έχει ένα μελλοντικό πεδίο μάχης, και ποιες είναι οι παγκόσμιες τάσεις στην μεθοδολογία και τους εξοπλισμούς. Οι πηγές υπάρχουν και είναι εξαιρετικές, όμως χρειάζεται διαρκής μελέτη και ενημέρωση και φυσικά οι ανάλογες προσαρμογές των παγκόσμιων αντιλήψεων στα ελληνικά δεδομένα.
Χρήστος Καλογερόπουλος – Βαλκάνιος
Στρατηγικός Αναλυτής
Εξειδικευμένος σε Θέματα Διεθνούς Ασφάλειας
στη ΝΑ Μεσόγειο
