Ζητάνε περισσότερα οι Τούρκοι στον νότιο Καύκασο. Πολλά θέματα ανοικτά.
Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Το θέμα της παρουσίας των Τούρκων στρατιωτικών στο Αζερμπαϊτζάν στα πλαίσια της συμφωνίας για τον ορεινό θύλακα του Ναγκόρνο Καραμπάχ προβληματίζει αρκετά τους Ρώσους και τους Αρμένιους. Και αυτό γιατί πέραν της συγκεκριμένης συμφωνίας που είναι αποτέλεσμα της ήττας των Αρμενικών δυνάμεων στο θύλακα, εν τούτοις υπάρχει μία διμερής συμφωνία της Άγκυρας με το Μπακού του 2010,που αν την επικαλεστούν οι Τούρκοι, τότε ενισχύουν ως και διευρύνουν πολύ την στρατιωτική παρουσία τους μέσα στο Αζερικό έδαφος. Πρόκειται για συμφωνία πολυμερούς στρατιωτικής συνεργασίας και ασφάλειας που επιτρέπει την Άγκυρα να αναπτύξει στρατιωτικές δυνάμεις σε όλη την εδαφική επικράτεια του Αζερμπαϊτζάν.
Γνωστοί Τούρκοι στρατιωτικοί αναλυτές(Ογκουζάν Τολούν -Σαλίχ Γιλμάζ κα) επισημαίνουν ότι η Άγκυρα θα μπορούσε να διευρύνει τον ρόλο και παρουσία της στις Αζερικές περιοχές του Λατσίν , του Ζανγκιλάν ,της Σούσα και του Καλμπατζάρ, που σημαίνει ότι η Ρωσική πλευρά θα βρεθεί μπροστά σε νέα εδαφικά και άλλα παρεμφερή αδιέξοδα. Άλλωστε Αζέροι και Τούρκοι είναι αδελφικοί λαοί και καταλαβαίνει πολύ καλά ο ένας την γλώσσα του άλλου. Αν και με τους Ρώσους διαχρονικά οι Τούρκοι είχαν και έχουν λυκοφιλίες, σε γενικές γραμμές στα πολεμικά μέτωπα της βόρειας Συρίας, της Λιβύης, και της Υπερκαυκασίας συνυπάρχουν προς το παρόν χωρίς πολλά εμφανή προβλήματα.
Αυτές τις ημέρες στις σχετικές Ρωσο-τουρκικές στρατιωτικές επαφές και ενώ ρυθμίζονται οι τελευταίες λεπτομέρειες σχετικά με το κοινό επιχειρησιακό κέντρο που θα επιβλέπει την συμφωνία για το Ναγκόρνο Καραμπάχ , η Άγκυρα προσβλέπει σε ακόμα μεγαλύτερη συμμετοχή στον αμυντικό σχεδιασμό του Αζερμπαϊτζάν , μέσω αρκετών νέων ειδικών συμβούλων στις στρατιωτικό– εκπαιδευτικές δραστηριότητες της χώρας , ενώ στο Μπακού ο υπουργός άμυνας Χουλουσί Ακάρ είπε πρόσφατα ότι θα συσταθεί ένα ειδικό κέντρο για επιπλέον στρατιωτική συνεργασία της Άγκυρας με τα κράτη της Κασπίας ως και Κεντρικής Ασίας.(Κιργιζία-Τουρκμενιστάν , Ουζμπεκιστάν , Καζακστάν). Ο Ακάρ συζήτησε σε πρόσφατες επισκέψεις του στο Καζακστάν αλλά και στο Αφγανιστάν τις διάφορες επιλογές της Τουρκίας στα πλαίσια του “Παντουρανισμού.”
Κλειδί για όλες τις προσεχείς κινήσεις της Άγκυρας είναι ο δεύτερος διάδρομος που θα συνδέει το Ερζερούμ μέσω του Αζερικού θύλακα του Ναχιτσεβάν ,και θα διέρχεται για 42χλμ μέσα από Αρμενικό έδαφος (κοντά στα σύνορα με το Ιράν)/περιοχή Ζανγκεζούρ/Μεγκρί και από εκεί θα φθάνει στο Μπακού στην Κασπία Θάλασσα.(είναι μία οδική επιλογή που το 1992 είχαν συζητήσει οι τότε πρόεδροι Μπους και Οζάλ , αλλά είχαν αντιδράσει έντονα οι Αρμένιοι για την διάβαση Μεγκρί ενώ το σχέδιο φέρει την ονομασία “Σχέδιο GOBLE”
Πάντως πολλά θέματα αναφορικά με το μέλλον του Ναγκόρνο Καραμπάχ παραμένουν ανεπίλυτα και ομιχλώδη. Δεν έχει συμφωνηθεί κάποιο τελικό καθεστώς για τον θύλακα παρά την επικράτηση σε συντριπτικό βαθμό των Αζερικών στρατιωτικών δυνάμεων. Επίσης πόσοι Αρμένιοι θα παραμείνουν σε διάφορες υποπεριοχές του ορεινού Καραμπάχ. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν στοιχεία σχετικά με τα όπλα των Αρμενίων πολιτοφυλάκων αλλά και βαρέα όπλα τους , και αν θα μεταφερθούν όλα σε Αρμενικό έδαφος .Δεν έχει ρυθμιστεί πόσες Αζερικές δυνάμεις θα βρίσκονται στον θύλακα, τι θα γίνει με τις οχυρώσεις των Αρμενίων αυτονομιστών , και τι θα συμβεί μετά από τα πέντε χρόνια που υπό λογικές συνθήκες θα ισχύει η επιτευχθείσα συμφωνία.
Δεν θα πρέπει να μας διαφύγει της προσοχής ότι το Αζερμπαϊτζάν είναι σημαντικό “χαρτί” για το ΝΑΤΟ στις μετακινήσεις μικρών και άλλων δυνάμεων και όπλων προς Αφγανιστάν , ενώ και οι Ισραηλινοί έχουν παρουσία αφού από εκεί παρακολουθούν με διαφόρους τρόπους το εχθρικό Ιράν.
