Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος -Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Αν επιδιώκεις να προκαλέσεις πόλεμο ή μία παρατεταμένη χρονικά μεθοριακή ένταση, υπάρχει μια φόρμουλα με αρκετά υψηλές πιθανότητες επιτυχίας. Στέλνεις μερικές χιλιάδες ταλαιπωρημένους μετανάστες στα σύνορα της χώρας σου με μία γειτονική και ζητάς από τη συνοριακή σου στρατιωτικό-αστυνομική δύναμη να τους σπρώξει , ενώ την συνοδεύεις και με ορισμένες προειδοποιητικές βολές. Σε μια τέτοια τεταμένη και απρόβλεπτη κατάσταση, οι στρατιώτες της γειτονικής χώρας μπορεί να παρερμηνεύσουν τους πυροβολισμούς και να αντιδράσουν ανάλογα. Στα σύνορα της Λευκορωσίας με την Πολωνία (ειδικά στα νοτιοανατολικά τμήματα των επαρχιών Ποντλάσκι και Λουμπέτσκι) μια τέτοια τυχαία αντιπαράθεση εγκυμονεί πολλούς κινδύνους και κανένας δεν μπορεί να αποκλείσει μία ευρύτερη υποτροπή.. Τι θα κάνει και πως θα αντιδράσει το ΝΑΤΟ σε μία τέτοια περίπτωση αν τυχόν συμβεί; «Η πιθανότητα κλιμάκωσης είναι εξαιρετικά υψηλή», είπε ο υπουργός Άμυνας της Εσθονίας (μιας Βαλτικής χώρας) Κάλε Λάανετ, σε μια διάσκεψη άμυνας που έλαβε χώρα στο Ταλλίν στις 10 Νοεμβρίου.
Η κατάσταση στα σύνορα της Λευκορωσίας με τη Λετονία, τη Λιθουανία και ειδικά με την Πολωνία, στην πραγματικότητα, βρίσκεται ήδη σε φάση κλιμάκωσης . Εδώ και μερικές εβδομάδες οι αρχές της Λευκορωσίας σχεδιάζαν και κανόνιζαν πως να μεταφέρουν από Μεσανατολικές πρωτεύουσες και πόλεις (πχ από το Ερμπίλ του Ιρακινού Κουρδιστάν ) μετανάστες στο Μινσκ, και στη συνέχεια με λεωφορεία να τους μεταφέρανε και προωθούσαν στα σύνορα από όπου οι τελευταίοι να προσπαθήσουν να εισέλθουν παράνομα σε τρεις γειτονικές χώρες(πέραν της Πολωνίας σε Λιθουανία και Λετονία) . Με την πάροδο των ημερών οι μετανάστες έγιναν πιο τολμηροί ή πιο απελπισμένοι(λαμβάνοντας υπόψη και τις δύσκολες καιρικές συνθήκες μέσα σε πυκνά δασώδεις περιοχές του Μπάλιστοκ και του Λιούμπλιν) , αφού και οι τρεις χώρες ενίσχυσαν τα σύνορά τους με επιπρόσθετα συρματοπλέγματα ως και με ανάπτυξη μονάδων εδαφικής άμυνας.(που είναι καλά εκπαιδευμένες για την αντιμετώπιση ασύμμετρων και υβριδικής φύσης απειλών )
Καθώς ο Λαάνετ μιλούσε στην διάσκεψη – στην οποία παρίσταντο και ηγετικά στελέχη του ΝΑΤΟ – πλήθη μεταναστών προσπαθούσαν να εισέλθουν κοντά στην συνοριακή διάβαση του Κούζνιτσκι στην Πολωνία. Μερικοί από τους μετανάστες χρησιμοποιούσαν φτυάρια και πριόνια και έκοβαν δέντρα προσπαθώντας να γκρεμίσουν τον φράχτη ενώ κάποιοι άλλοι μαζικά σπρώχνονταν από τις Λευκορωσικές συνοριακές δυνάμεις. Μια εβδομάδα νωρίτερα, Λευκορώσοι στρατιώτες είχαν απειλήσει να ανοίξουν πυρ κατά των Πολωνικών δυνάμεων στην μεθοριακή ζώνη . Οι Πολωνοί στρατιώτες, στο μεταξύ, έχουν ρίξει αρκετούς προειδοποιητικούς πυροβολισμούς στον αέρα καθώς οι μετανάστες καθίστανται αρκετά επιθετικοί .
Στην Πολωνία αξιωματικοί και εθνοφύλακες ανησυχούν πολύ γιατί οι παράνομοι μετανάστες λαμβάνουν εργαλεία και αντικείμενα από τη Λευκορωσία και με αυτά πραγματοποιούν επιθέσεις στις Πολωνικές μεθοριακές δυνάμεις. Δεν χρειάζεται πολλή σκέψη για να αντιληφθεί κάποιος τι θα μπορούσε να συμβεί ανά πάσα στιγμή.στη συνέχεια. Οι Πολωνοί στρατιώτες που ακούνε τα Λευκορωσικά όπλα πρέπει να αποφασίσουν άμεσα τι είδους πυροβολισμοί ακούγονται . Μπορεί να καταλήξουν στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για πυροβολισμούς από ενεργά όπλα. Αυτή είναι μια ρεαλιστική πιθανότητα, αν ληφθεί υπόψη ότι ο Πρόεδρος της Λευκορωσίας σκληροπυρηνικός Αλεξάντερ Λουκασένκο – που είναι εμφανέστατα ο υποκινητής της εργαλειοποίησης ή και “οπλοποίησης” των μεταναστών- επιδιώκει να προκαλέσει προβλήματα στην ΕΕ και στο ΝΑΤΟ.(η πρώτη του έχει επιβάλει διαδοχικά πακέτα κυρώσεων για την στάση του απέναντι στην αντιπολίτευση, στον μη-σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων κα )
Στην πραγματικότητα, ο Λουκασένκο φαίνεται να απολαμβάνει την αυξανόμενη” φήμη του ως όχι απλά ενός αυταρχικού ηγέτη στην Βορειοανατολική Ευρώπη αλλά ενός ατόμου ικανού να προχωρήσει σε ενέργειες που μπορούν να προκαλέσουν χαοτική κατάσταση ,και αυξανόμενη κλιμάκωση. Και ο επί μακρόν σχεδόν 30 χρόνια ηγέτης της Λευκορωσίας παντοιοτρόπως προσπαθεί να εμπλέξει την Ρωσία στο προσκήνιο της αντιπαράθεσης στα σύνορα της Λευκορωσίας με τη Λετονία, τη Λιθουανία, την Πολωνία και την Ουκρανία (δηλαδή ανατολικά και νότια) «Αυτός ο περικυκλωτικός δακτύλιος από τα κράτη της Βαλτικής, την Πολωνία και την Ουκρανία πρέπει να παρακολουθείται από Ρώσους και Λευκορώσους στρατιώτες,οι οποίοι θα πρέπει να είναι πανέτοιμοι!!», είπε πρόσφατα ο εκκεντρικός Λουκασένκο
Προ ημερών Ρωσικά πυρηνικά βομβαρδιστικά Τουπόλεφ 160 πραγματοποίησαν αποστολές παρακολούθησης και επιτήρησης του εναέριου χώρου της Λευκορωσίας. Αψιμαχίες με στρατεύματα στα σύνορα, αψιμαχίες με μετανάστες και τώρα η αεροπορική προσθήκη της Ρωσίας σε ένα προβληματικό μέτωπο ως και οι εντάσεις στα σύνορα της Λευκορωσίας με τους γείτονές της στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ είναι μια θρυαλλίδα που μπορεί να επιφέρει πολύ χειρότερες εξελίξεις. Θα χρειαζόταν μόνο μία ομάδα Πολωνών ή Βαλτικών στρατιωτών που θα απαντούσε σε πυροβολισμούς προερχόμενους από τη Λευκορωσία —ή πυροβολώντας τους μετανάστες που τους επιτέθηκαν με ρόπαλα, κορμούς και παρόμοια εργαλεία— για να ξεσπάσει μια επικίνδυνη κλιμάκωση.
Οι Λευκορώσοι, με τη βοήθεια των Ρωσικών δυνάμεων(που έχουν παρουσία σε επιμέρους στρατιωτικούς σχηματισμούς στο Μίνσκ) θα πυροβολούσαν, οπότε και η άλλη πλευρά θα απαντούσε στο πυρ. Επιπλέον, στην Πολωνία, τη Λετονία και τη Λιθουανία υπάρχουν πολυεθνικές μονάδες του ΝΑΤΟ που σταθμεύουν εκεί ως μέρος της Ενισχυτικά Προωθημένης Παρουσίας της συμμαχίας της λεγόμενης EFP. «Αποτελούν στρατιωτικά στοιχεία της Ευρωατλαντικής ζεύξης του ΝΑΤΟ, όπως τονίζεται στο ενημερωτικό δελτίο της EFP. Και στις 12 Νοεμβρίου, η Πολωνία ανακοίνωσε ότι εξειδικευμένη μικρή στρατιωτική δύναμη της Μ΄Βρετανίας έχει μεταβεί στα σύνορά της για μια αναγνωριστική άσκηση. Μια τυχαία σύγκρουση που περιλαμβάνει παραβίαση των συνόρων ως και κλιμάκωση των πυροβολισμών συνιστά ένοπλη επίθεση οπότε απαιτεί παρέμβαση της Ατλαντικής Συμμαχίας ; Δεν είναι αφηρημένη ερώτηση.
Στο άρθρο 5 της Συνθήκης του Βορείου Ατλαντικού του 1949 τα κράτη μέλη του ΝΑΤΟ «συμφωνούν ότι μια ένοπλη επίθεση εναντίον ενός ή περισσοτέρων από αυτά στην Ευρώπη ή τη Βόρεια Αμερική θα εκληφθεί ως επίθεση εναντίον όλων τους και κατά συνέπεια συμφωνούν ότι, εάν συμβεί μια τέτοια ένοπλη επίθεση, καθένας από αυτούς,θα πρέπει να προχωρήσει στην άσκηση του δικαιώματος ατομικής ή συλλογικής αυτοάμυνας». Εάν ξεσπάσει πόλεμος σκοποβολής στα σύνορα της Λευκορωσίας.-Πολωνίας .ποιος μπορεί να αποτρέψει τα χειρότερα.Η επικρατούσα κατάσταση είναι εντός πλαισίου ‘γκρίζας ζώνης ” με όλα τα σενάρια ανοικτά, από αποκλιμάκωση μέχρι Νατοϊκό- Ρωσική ένοπλη εμπλοκή.
