Η συγκέντρωση μίας θρησκευτικής αίρεσης στην Νότια Κορέα, η συνάθροιση ευαγγελιστών στην Αλσατία, τα μεγάλα ποδοσφαιρικά ματς στην Ευρώπη… Οι μαζικές συναθροίσεις συνέβαλαν αποφασιστικά στην διάδοση της επιδημίας του κορονοϊού στον κόσμο, θέτοντας σοβαρά ερωτήματα για την οργάνωση τέτοιων δημοσίων εκδηλώσεων μετά το τέλος της ισχύος των περιοριστικών μέτρων και μακροπρόθεσμα.

Την ώρα που η Κίνα ήρε τον αποκλεισμό της Γουχάν, από όπου ξεκίνησε η πανδημία, και καθώς ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες εξετάζουν στρατηγικές χαλάρωσης των περιοριστικών μέτρων, οι ειδικοί προειδοποιούν κατά την εσπευσμένης άρσης των μέτρων που φρενάρουν την εξάπλωση της επιδημίας.

«Το χειρότερο σενάριο θα είναι ένα είδος γιορτής της Νίκης, με όλον τον κόσμο στους δρόμους, να αγκαλιάζονται και να αλληλοσυγχαίρονται», προειδοποιεί ο David Lalloo , διευθυντής της Σχολής Τροπικής Ιατρικής στο Λίβερπουλ.

Στο σενάριο αυτό, «όλα τα άτομα που έχουν προσβληθεί ή οι ασυμπτωματικοί φορείς θα έχουν ακόμη μεγαλύτερη δυνατότητα να διαδώσουν την ασθένεια», λέει και τάσσεται υπέρ μίας επιστροφής στην κανονικότητα, σταδιακής και «πολύ περισσότερο ελεγχόμενης».

Όπως αναφέρει το ΑΠΕ – ΜΠΕ, ο ρόλος των συναθροίσεων στην μετάδοση των ασθενειών δεν αποτελεί νέα ανακάλυψη. Το Αμερικανικό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) υπενθυμίζει ότι η επιδημία της ισπανικής γρίπης αναζωπυρώθηκε το 1918 εξαιτίας των μαζικών εορτασμών για τον τερματισμό του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου και για την επιστροφή των στρατιωτών από το μέτωπο.

Ο ρόλος του ασθενούς 31

Ενας από τους κινδύνους των συναθροίσεων είναι η παρουσία ενός «σούπερ μολυντή», ενός ατόμου που είναι ικανό να μολύνει μεγάλο αριθμό ανθρώπων. Οι επιστήμονες κάνουν λόγο για τον «ασθενή 31» στην Νότια Κορέα.

Στις 10 Φεβρουαρίου, μία 61χρονη Νοτιοκορεάτισσα παρουσίασε πυρετό. Μέλος της αίρεσης του Νέου Κόσμου (Shincheonji), παρευρέθηκε σε τουλάχιστον τέσσερις λειτουργίες στην πόλη Ντεγκού, πριν διαγνωσθεί θετική στον νέο κορονοϊό.

Μέσα σε λίγες εβδομάδες, χιλιάδες κρούσματα, τα περισσότερα από τα κρούσματα που εμφανίσθηκαν στην Νότια Κορέα, συνδέθηκαν με μέλη της αίρεσης. Την ίδια περίοδο, μέλη της αίρεσης πραγματοποίησαν επίσης θρησκευτική επίσκεψη στους Αγίους Τόπους. Από τότε χρονολογούνται και τα πρώτα καταγεγραμμένα κρούσματα της Covid-19 στο Ισραήλ.

«Το σχήμα είναι σύνηθες. Πηγαίνεις σε μία οικογενειακή γιορτή ή σε θρησκευτική συγκέντρωση και μολύνεσαι. Επειτα, επιστρέφεις στο σπίτι σου και μεταδίδεις», εξηγεί ο KK Cheng, διευθυντής του Ινστιτούτου Εφαρμοσμένης Ερευνας Υγείας στο Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ. Κατά την γνώμη του, η ετήσια έξοδος του πληθυσμού κατά το νέο κινεζικό έτος πιθανότατα ευνόησε την παγκόσμια εξάπλωση της επιδημίας.

Η Γαλλία ανακοίνωσε το πρώτο θάνατο από την Covid-19 εκτός της Ασίας στα μέσα του Φεβρουαρίου. Λίγες ημέρες μετά, περί τις 2.000 χριστιανοί ευαγγελιστές, ανάμεσά τους πολλοί φορείς του ιού εν αγνοία τους  συγκεντρώθηκαν στην Μιλούζ της ανατολικής Γαλλίας.

Εκτοτε, αυτή οι μοιραία συγκέντρωση συνδέεται με κρούσματα σε ολόκληρη την ανατολική Γαλλία, η οποία είναι και μία από τις περισσότερες πληγείσες περιοχές της χώρας.

«Ορισμένοι άνθρωποι πέθαναν, θα έλεγα, χωρίς λόγο»

Οι αθλητικές διοργανώσεις βρίσκονται επίσης στο στόχαστρο, όπως το ματς του Champions League της 19ης Φεβρουαρίου ανάμεσα στην Αταλάντα Μπέργκαμο και την ισπανική Βαλένθια, στο Μιλάνο.

Ο δήμαρχος του Μπέργκαμο Τζόρτζιο Γκλόρι δήλωσε ότι 40.000 κάτοικοι της πόλης του ταξίδεψαν στο Μιλάνο, ενώ πολλοί άλλοι συνωστίσθηκαν σε σπίτια και μπαρ για να δουν τον αγώνα. «Είναι ξεκάθαρο ότι εκείνο το βράδυ δόθηκε μία καλή ευκαιρία για την μετάδοση του ιού».

Η ομάδα της Βαλένθια ανακοίνωσε ότι το 35% των μελών της ομάδας (παίκτες και προπονητές) διαγνώσθηκαν θετικοί στο κορονοϊό μετά τον αγώνα στο Μιλάνο.

Η ευθύνη των αρχών συζητείται επίσης. Σύμφωνα με τον KK Cheng, ο δισταγμός που εκδηλώθηκε σε ορισμένες χώρες για την ματαίωση δημόσιων εκδηλώσεων (η βρετανική κυβέρνηση επέβαλε περιορισμούς μόλις στο τέλος του Μαρτίου) σημαίνει ότι «ορισμένοι άνθρωποι πέθαναν, θα έλεγα, χωρίς λόγο».

Ωστόσο, παραδέχεται ότι οι πολιτικές ηγεσίες βρίσκονται αντιμέτωπες με μία νέα ασθένεια και σε αυτό δεν υπάρχει εύκολη απάντηση. «Οσοι από εμάς δεν ήμασταν υποχρεωμένοι να λάβουμε τέτοιες αποφάσεις θα έπρεπε να αισθανόμαστε ευγνώμονες που δεν βρισκόμαστε σε αυτήν την θέση».

Οι συναυλίες δεν θα είναι ποτέ πια οι ίδιες…

Ο τρόπος και ο χρόνος περιορισμού των δημόσιων εκδηλώσεων έχει πυροδοτήσει επίσης συζήτηση ανάμεσα στους ειδικούς στον κόσμο. Αρθρο που δημοσιεύθηκε στο βρετανικό περιοδικό «The Lancet» αναφέρει ότι «ιστορικά, οι αθλητικές, θρησκευτικές, μουσικές και άλλες μαζικές εκδηλώσεις υπήρξαν ρίζα μολυσματικών ασθενειών που εξαπλώθηκαν σε παγκόσμια κλίμακα». Όμως, οι συντάκτες του άρθρου τονίζουν επίσης ότι τα μέτρα δημόσιας υγείας συνέβαλαν στον περιορισμό του φαινομένου τα τελευταία χρόνια.

Σε απάντηση, άλλη ομάδα ειδικών επισημαίνει ότι «το να επιτρέπεται η διεξαγωγή τέτοιων μαζικών εκδηλώσεων κατά την διάρκεια πανδημίας μπορεί να θέσει σε κίνδυνο εκατομμύρια συμμετεχόντων και, μετά την επιστροφή τους, επίσης όσους παρέμειναν στις χώρες τους. Στην ομάδα αυτή συμμετέχει και υφυπουργός Υγείας της Σαουδικής Αραβίας Ζιάντ Μεμίς, διευθυντής του κέντρου ιατρικής των μαζικών συναθροίσεων στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.

Πέραν του δύσκολου θέματος της εξόδου από τα περιοριστικά μέτρα, οι ειδικοί αναρωτιούνται ποιες θα είναι οι μακροπρόθεσμες συνέπειες που η σημερινή κρίση θα έχει για τις μεγάλες δημόσιες εκδηλώσεις.

Σύμφωνα με τον David Lalloo,«θα υπάρξουν αλλαγές στην τρόπο μας να βλέπουμε τις αθλητικές διοργανώσεις ή να πηγαίνουμε σε συναυλίες στο μέλλον».