Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε.Δρούγος Διεθνολόγος-Γεωπολιτικής Αναλυτής
Σημαντικές εξελίξεις παρατηρούνται στην ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Μεσόγειου/Μέσης Ανατολής και απαιτούν από την Αθήνα αλλά και την Λευκωσία μία συνεχή και εμπεριστατωμένη κάλυψη των τάσεων ,σε συνδυασμό με όσο το δυνατό πιο διεισδυτικές πληροφορίες και εκτιμήσεις. Γιατί τα γεγονότα είναι πάρα πολλά,οι παράμετροι ασφάλειας αλλάζουν πολύ γρήγορα ,η αλληλεξάρτησή τους είναι τεραστίων διαστάσεων ,ενώ βρισκόμαστε σε μία φάση που οι Μπάιντεν-Μπλίνκεν-Όστιν-Σάλιβαν-Σέρμαν-Χίκς-Μπέρνς ως και άλλα μέλη της της νέας Αμερικανικής κυβέρνησης ,προχωράνε με γοργούς ρυθμούς σε αναθεώρηση θέσεων ,σχεδιασμών ,συνεργασιών και στηριγμάτων των διαχρονικών συμμαχιών με έμφαση στην Ατλαντική Συμμαχία,κάτι που φάνηκε και αποτυπώθηκε ξεκάθαρα στην πρόσφατη Σύνοδο των 30υπεξ των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες.
Είναι σημαντικό να αντιληφθούμε ότι οι σχέσεις των ΗΠΑ με διάφορα κράτη της εκτασιακά ανωτέρω διευρυμένης ζώνης συμφερόντων που επί χρόνια ίσχυαν θα τροποποιηθούν ,μεταλλαχθούν και επαναπροσδιοριστούν.Και αναφέρομαι σε κράτη ,όπως η Σαουδική Αραβία,τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα,η Αίγυπτος,το Ιράν , ακόμα και με αυτό το Ισραήλ .Αυτά τα κράτη μέσα στους επόμενους 12 μήνες θα πρέπει να τα παρακολουθούμε ενδελεχώς ,γιατί θα λάβουν χώρα σαρωτικές αλλαγές-τροποποιήσεις και μεταβολές στις σχέσεις τους με τις ΗΠΑ οπότε οι κινήσεις μας πρέπει να είναι πολύ προσεκτικές. Φυσικά το ίδιο αφορά την Τουρκία και τις γεωπολιτικές ακροβασίες της πάνω σε τεντωμένα ενδο -Μεσογειακά και ενδΟ-Μεσανατολικά σχοινιά.Και δεν αναφέρομαι μόνο στο ζήτημα των Ρωσικών S400., αλλά και σε περιφερειακά θέματα, αν και η μέχρι τώρα στάση των ΗΠΑ-ΝΑΤΟ απέναντι στην Άγκυρα είναι σχετικά χαλαρή και κυρίως βερμπαλιστική .
Διαβάζοντας τις οκτώ πολύ πρόσφατες μελέτες/εσωτερικής ανάλυσης της κυβέρνησης Μπάιντεν σε ζητήματα Ρωσίας,Κίνας,Μέσης Ανατολής,Ασίας-Ειρηνικού,ΝΑΤΟ Αφρικής,Νότιας Αμερικής και νέων πολέμων /κλιματικής αλλαγής αντιλαμβάνεσαι ότι επέρχονται τεράστιες αλλαγές.Πχ μέχρι στιγμής δεν αναλύθηκε τι σημαίνει η μεταφορά του Ισραήλ από την ζώνη ευθύνης της Αμερικανικής Διοίκησης Ευρώπης στην Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ της Μέσης Ανατολής -Κεντρικής Ασίας(από EUCOM σε CENTCOM).Επίσης μέχρι στιγμής δεν δόθηκε η πρέπουσα βαρύτητα στο σχέδιο ΝΑΤΟ 2030 του ΓΓ της Συμμαχίας Γενς Στόλντεμπεργκ ,σε συνδυασμό με την μεγάλη συζήτηση/εργασία 82 σελίδων που έχει αρχίσει για το άρθρο 4 της Ατλαντικής Συμμαχίας περί διαβουλεύσεων κα(στη πρόσφατη σύνοδο των υπεξ του ΝΑΤO οι Μπλίνκεν-Στόλντεμπεργκ τα έθεσαν ,αλλά πόσοι αντελήφθησαν που βαίνει η Συμμαχία 😉 .Επίσης δεν αναλύθηκε ο νέος ρόλος της Μ.Βρετανίας σε στρατιωτικά ζητήματα εκτός πλέον της ΕΕ/ post -brexit (114 σελίδες) , αλλά και στην 76 σελίδων μελέτη προς τον Βρετανό υπουργό άμυνας Μπεν Ουάλας με τίτλο”΄Αμυνα σε ιδιαίτερα ανταγωνιστικό κόσμο”που αναφέρεται στην παρεμβατική στάση που θα διαδραματίσει το Λονδίνο σε παγκόσμια βάση ,αλλά και τι σκέπτεται πχ για τις βάσεις της στην Κύπρο.Ενόψει λοιπόν καταλυτικών αλλαγών και βαθέων διαφοροποιήσεων είναι αναγκαίο να δούμε τα πράγματα με σταδιακά τροποποιούμενη πρισματική γωνία γιατί βαίνουμε σε διαφορετικό κόσμο…
Πρώτο: Τα όσα τόνισε για την ανατολική Μεσόγειο ο Άντονι Μπλίνκεν είναι πολύ σημαντικά για την περιοχή μας.Όμως όλα θα ενταχθούν στο πλέγμα της σκληρής αντιμετώπισης της Μόσχας, της προβληματικής διείσδυσης του Πεκίνου ,στην Ευρώπη και Μέση Ανατολή κλπ. Για την κυβέρνηση Μπάιντεν υπεράνω όλων είναι το ΝΑΤΟ και μόνο. Δεν υπάρχουν υποκατάστατα ή υποσύνολα της συμμαχίας(αυτά που κάποιοι βλέπουν για Γαλλία κλπ).Οι ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ δεν θέλουν να χάσουν την Τουρκία.Για όλα τα ζητήματα που θα προκύψουν οι Αμερικανοί θα θέτουν μπροστά το ΝΑΤΟ.Την Άγκυρα κατ αρχήν την στοχοποιούν για τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.Μην περιμένει κάποιος ότι οι ΗΠΑ θα ενεργήσουν τιμωρητικά στην Άγκυρα για το Ρωσικό πυραυλικό ζήτημα.Αυτό είναι πρώτιστα πολιτικό και πολύ λιγότερο τεχνικό, άσχετα αν πλασάρεται πιο πολύ το δεύτερο ως βασικό.Και μην αναμένουν ορισμένοι ότι οι Αμερικανοί θα ενεργήσουν υπέρ μας… ΄’Εχουν αλλά σχέδια που ακόμα δεν έχουν εμφανιστεί στο προσκήνιο…
Δεύτερο: Το θέμα της προκλητικής και ιδιόρρυθμης Τουρκικής συμπεριφοράς στη Δύση ,έχει προταθεί από κύκλους του ΝΑΤΟ να το δούνε υπό την οπτική γωνία που έβλεπε επί εποχής Ψυχρού πολέμου η Ατλαντική συμμαχία την ‘κυκλοθυμική ‘ ως και αλλοπρόσαλλη συμπεριφορά του Ανδρέα Παπανδρέου σε διάφορα θέματα πχ στα πυρηνικά,στην περίπτωση του Κορεατικού τζάμπο, στην περίπτωση Γιαρουζέλσκι, στην πρωτοβουλία των πέντε ηπείρων για τον πυρηνικό αφοπλισμό, κλπ(γνωστή ως ημι-συμμαχικότητα) ή στην στάση του Παπανδρέου απέναντι στο πυρηνικό δόγμα της τότε”πρώτης χρήσης πυρηνικών όπλων , και των δογμάτων FOFA-AIRLAND BATTLE) του ΝΑΤΟ”. Συνεπώς για να επαναφέρουν την Τουρκία στον ‘ίσιο δρόμο’ θα λάβουν χώρα διάφορες όχι τόσο ορατές ‘συστάσεις’..Και έχουν ετοιμαστεί ήδη κάποιες…αρχικά υποτονικές και ανάλογα ενεργούν….
Τρίτο Oι Δυτικοί εκτιμούν αυτές τις συνεργασίες που έχουμε κάνει(και ορθώς) με διάφορα κράτη της ευρύτερης περιοχής ως απλά και μόνο πολιτικο-διπλωματικές συνεργασίες.Δεν είναι Άρθρου 5 που είναι το περί συλλογικής άμυνας του ΝΑΤΟ.Με κάποιες από αυτές τις χώρες (ειδικά τις Αραβικές απαιτείται προσοχή ,γιατί δεν είναι στο ίδιο μήκος κύματος με την κυβέρνηση Μπάιντεν). Συνεπώς υπάρχουν κλιμακωτές συνεργασίες και πάντοτε προσοχή σε επιλογές.Και να αξιολογούμε τα γεγονότα ,πέρα από τον ορίζοντα….Δεν πρόκειται να εμφανιστούν Αραβικά σμήνη αεροσκαφών ως και στολίσκοι ταχέων σκαφών σε υποστήριξη της Ελληνικής ΑΟΖ.
Τέταρτο : Η νέα αντίληψη των ΗΠΑ για “αναχαίτιση’ των Ρωσικών κινήσεων ( ο βασικός εχθρός) αφορά ένα ενιαίο μέτωπο από την Βαλτική μέχρι τον κόλπο των πετρελαίων Και επειδή η Τουρκία περίτεχνα χρησιμοποιεί την υποστήριξη που παρέχει σε Ουκρανία και Γεωργία στην Μαύρη Θάλασσα , είναι ικανή ‘να εκβιάσει’ την Συμμαχία και τους Αμερικανούς…Και αυτό παρά την λυκοφιλία με τη Μόσχα. Ως εκ τούτου οι δυτικοί δεν εκλαμβάνουν πολύ σοβαρά την απειλητική θέση της Άγκυρας για τον EUROASIAINTERCONNECTOR και τα καλώδια ηλεκτροτροφοδοσίας σε μερικά από τώρα χρόνια (και αν…). Συνεπώς προέχουν άλλα με την Τουρκία…αν και ο Τόνι Μπλίνκεν δήλωσε για αυτό τον αγωγό ότι υποστηρίζει την κατασκευή του .
Πέμπτο : Είναι σημαντικό να αναλυθεί αν αυτό που είπε ο Μπλίνκεν ότι η Τουρκία “παραβιάζει τον Ελληνικό εναέριο χώρο’ σημαίνει αλλαγή θέσης των ΗΠΑ ,γιατί οι Αμερικανοί , Οι Βρετανοί και το ΝΑΤΟ από το 1974 και την τότε αποχώρηση της Ελλάδος από το στρατιωτικό σκέλος της συμμαχίας, πάντοτε δέχονταν ως εύρος εναερίου χώρου μας τα 6νμ . Και όχι τα 10νμ.Άρα έχει αλλάξει κάτι; Είναι πολύ σοβαρό ζήτημα και προς διερεύνηση.
