Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος- Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Ρωσία
Τα μηνύματα του Κρεμλίνου για το Αφγανιστάν από τις 15 Αυγούστου επαινούν την «ειρηνική» κατάληψη της Καμπούλ από τους Ταλιμπάν, ενώ οι Ρωσικές στρατιωτικές μονάδες στην Κεντρική Ασία απάντησαν με στρατιωτικές ασκήσεις.(Περίπου 1.000 στρατιώτες στην 201η Στρατιωτική Βάση της Ρωσίας στο Τατζικιστάν άρχισαν αστραπιαίες ασκήσεις στις 17 Αυγούστου Ο Ζαμίρ Καμπούλοφ, ειδικός εκπρόσωπος της Μόσχας στο Αφγανιστάν, δήλωσε στις 16 Αυγούστου ότι το Κρεμλίνο «προετοίμαζε το έδαφος εκ των προτέρων» για να συνεργαστεί με τη «νέα κυβέρνηση του Αφγανιστάν».Το Κρεμλίνο είχε επισημάνειι σ τους Ταλιμπάν να “αποτρέψουν την εξάπλωση των εντάσεων” πέρα από τα σύνορα του Αφγανιστάν κατά τη διάρκεια ειδικών συναντήσεων στη Μόσχα με τον Σεργκέι Λαβρώφ στις αρχές Ιουλίου. Ο Καμπούλοφ δήλωσε ότι η Ρωσία δεν βλέπει «μια άμεση απειλή για τους συμμάχους μας στην Κεντρική Ασία» από τους Ταλιμπάν, αλλά τόνισε ότι η αλλαγή καθεστώτος μπορεί να δημιουργήσει «ένα άνοιγμα για άλλες διεθνείς τρομοκρατικές οργανώσεις» .
Ο Οργανισμός Συνθήκης Συλλογικής Ασφάλειας (CSTO) ανακοίνωσε στις 16 Αυγούστου ότι θα πραγματοποιήσει άσκηση με τίτλο «Cobalt-2021» στο Τατζικιστάν «τους επόμενους μήνες», αλλά δεν διευκρίνισε ημερομηνία ή συμμετέχοντες. Το Κρεμλίνο πιθανότατα σε κάποια χρονική στιγμή θα αναγνωρίσει επίσημα τους Ταλιμπάν και θα επεκτείνει τις Ρωσικές βάσεις και τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στην Κεντρική Ασία για την καταπολέμηση πιθανών τζιχαντιστικών δυνάμεων. Οι Ταλιμπάν είναι πολύ δύσκολο να ελέγξουν πλήρως τα εξωτερικά σύνορα του Αφγανιστάν, για να ικανοποιήσουν την απαίτηση της Ρωσίας οπότε οι τζιχαντιστικές ομάδες ως και τα εγκληματικά δίκτυα είναι πολύ πιθανό να πολλαπλασιαστούν στο Τατζικιστάν, το Ουζμπεκιστάν και άλλα κράτη της Κεντρικής Ασίας.Το Κρεμλίνο ενδέχεται να επιδιώξει να εξασφαλίσει οικονομικές παραχωρήσεις, όπως πρόσβαση στους ορυκτούς πόρους(πχ λίθιο,σίδηρο, κοβάλτιο, χαλκό κα) από τους Ταλιμπάν με αντάλλαγμα την διεθνή αναγνώριση. Το Κρεμλίνο θα δώσει επιπλέον προτεραιότητα στην αποτροπή δυνητικά αποσταθεροποιητικών προσφυγικών ροών από το Αφγανιστάν.
Κίνα
Η Κίνα με τον τρόπο της υποστήριξε την κατάληψη του Αφγανιστάν από τους Ταλιμπάν , ενώ έλαβαν χώρα συνομιλίες υψηλού επιπέδου μεταξύ Κινέζων και εκπροσώπων των Ταλιμπάν στο Πεκίνο. Ο Κινέζος υπεξ Γουάνγκ Γι συναντήθηκε με τον συνιδρυτή των Ταλιμπάν Μουλά Γκάνι Μπαραντάρ και άλλους ηγέτες των Ταλιμπάν στο Τιάντζιν της Κίνας στις 28 Ιουλίου και συζήτησαν την Αφγανική ειρηνευτική διαδικασία. Ο Γουάνγκ αναγνώρισε τους Ταλιμπάν ως “σημαντική στρατιωτική και πολιτική δύναμη στο Αφγανιστάν”, ενώ ο Μπαραντάρ δεσμεύτηκε ότι οι Ταλιμπάν δεν θα επιτρέψουν σε καμία ξένη δύναμη να χρησιμοποιήσει το Αφγανικό έδαφος για να εξαπολύσει επιθέσεις εναντίον της Κίνας. Ορισμένοι πάντως Κινέζοι ηγέτες εκφράζουν ανησυχίες σχετικά με τις πιθανές επιπτώσεις της κυριαρχίας των Ταλιμπάν για τις Ισλαμιστικές δραστηριότητες στην περιοχή. Η Κίνα πιθανότατα θα αντιμετωπίσει τους Ταλιμπάν ως την de facto κυβέρνηση του Αφγανιστάν στο άμεσο μέλλον .Αναφορές των Αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών ανέφεραν ότι το Πεκίνο ετοιμαζόταν να αναγνωρίσει επίσημα τους Ταλιμπάν μόλις η ομάδα επικρατήσει των Αφγανικών εθνικών δυνάμεων , αλλά οι Κινέζοι αξιωματούχοι περιμένουν την διαμόρφωση της νέας κυβέρνησης.. Η κύρια προτεραιότητα της Κίνας στο Αφγανιστάν είναι η προστασία των Κινέζων πολιτών, των επενδύσεων και του εδάφους από τρομοκρατικές επιθέσεις. Το Πεκίνο πιθανότατα θα συνεχίσει να πιέζει τους ηγέτες των Ταλιμπάν να διακόψουν τις σχέσεις τους με άλλα ανταρτικά δίκτυα, ιδιαίτερα το Ισλαμικό Κίνημα του Ανατολικού Τουρκεστάν, το οποίο επιδιώκει να δημιουργήσει ένα κράτος Ουιγούρων στο Σιντζιάνγκ.
Η Κίνα μπορεί να προσφέρει στους Ταλιμπάν επενδύσεις σε υποδομές με αντάλλαγμα την προστασία των Κινέζων υπηκόων στην περιοχή και να δημιουργήσει σημαντική πολιτική επιρροή σε μια κυβέρνηση που ελέγχεται από τους Ταλιμπάν. Επίσης οι Κινέζοι ηγέτες προσπαθούν να διευρύνουν τις οικονομικές διασυνδέσεις με το Αφγανιστάν και να αποκτήσουν πρόσβαση στους φυσικούς πόρους της χώρας, συμπεριλαμβανομένων των σπάνιων γαιών μετάλλων, του χαλκού ως και των αποθεμάτων πετρελαίου. Η Κίνα κέρδισε αποκλειστικά δικαιώματα στο ορυχείο Mes Aynak στην επαρχία Λογκάρ το 2007, αλλά ο εμφύλιος πόλεμος στο Αφγανιστάν καθυστέρησε την εξόρυξη του κοιτάσματος χαλκού από το ορυχείο που εκτιμάται στα 50 δισεκατομμύρια δολάρια.
