Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος- Γεωστρατηγικός αναλυτής
Οι δραματικές εξελίξεις στο Αφγανιστάν , και η εμφανέστατη αδυναμία της ΕΕ να παρέμβει προληπτικά αλλά και υποστηρικτικά σε προβληματικές και ασταθείς γεωγραφικές περιοχές, ως και σε εμπόλεμες ζώνες όπου απαιτείται απεγκλώβιση και εκκένωση ανθρώπων επανέφερε στο προσκήνιο την διαχρονική,και αρκετά “τραυματισμένη’ (λόγω συνεχών αποτυχιών ) περίπτωση της σύστασης μίας αποκλειστικά Ευρωκεντρικής και αυτόνομης δύναμης ταχείας ανάπτυξης της τάξης των 5000 ανδρών ,η οποία θα μπορεί να επεμβαίνει σε “καυτές” ζώνες ,σε εφαρμογή αποφάσεων του Συμβουλίου Κορυφής της ΕΕ,ως και σε συνεργασία με τα Ηνωμένα Έθνη.
Η εκ νέου συζήτηση για την σύσταση μίας τέτοιας δύναμης συζητήθηκε στην Σλοβενία( προεδρεύουσας της ΕΕ για το τρέχον εξάμηνο )ανάμεσα στους 27 υπουργούς άμυνας, καθώς και τα γνωστά θέματα των σχέσεων ΝΑΤΟ-ΕΕ ως και της Στρατηγικής Πυξίδας. Στην άτυπη σύνοδο στην Σλοβενία εξετάστηκε η λεγόμενη δυνατότητα επιχειρησιακής δράσης της ΕΕ.Για πολλοστή φορά η συζήτηση ήταν σε πολύ αρχικό στάδιο, χωρίς κάτι το ιδιαίτερε ,αφού διαχρονικά ,πολλοι σύμμαχοι εμμένουν στην Αμερικανική επιχειρησιακή πρωτοκαθεδρία,ενώ έχουν σαφέστατα μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στην Ατλαντική Συμμαχία.Και στο παρελθόν από το 1954 και την σύσταση της τότε Δυτικοευρωπαϊκής Ένωσης οι όλες προσπάθειες απέβησαν άκαρπες, ενώ σε παρόμοιες συζητήσεις το 2003(πριν την την δεύτερη επέμβαση στο Ιράκ) , οι χώρες που επεδίωκαν την σύσταση Ευρωδύναμης ήσαν τελικά πολύ λίγες. Η Γαλλοβρετανική πρόταση του Σαν Μαλό του 1998 δεν υπάρχει πλέον (λόγω BREXIT) ,ενώ τα προ χρόνων πολυδιαφημιζόμενα EUROBATTLEGROUPS (πλην του Σκανδιναβικού) δεν είχαν κάποιο αποτέλεσμα.
Συνολικά η ΕΕ αδυνατεί να υποστηρίξει ή να έχει την πρωτοβουλία σε τέτοιες λεπτεπίλεπτες και επικίνδυνες αποστολές,ενώ πάντοτε κρίνεται από τις ισχυρές και υπολογίσιμες δυνάμεις , τα ισχυρά διακλαδικά επιχειρησιακά και στρατηγικής εμβέλειας επιτελεία του ΝΑΤΟ και των Αμερικανικών διοικήσεων (πχ EUCOM στη Στουτγάρδη),όπως έγινε και σε συντριπτικό βαθμό στην πρόσφατη περίπτωση της εκκένωσης χιλιάδων ανθρώπων από τον διεθνή αερολιμένα της Καμπούλ μέσω κατευθυντήριων ενεργειών της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ με έδρες στην Τάμπα της Φλόριντα ,και του προωθημένου στρατηγείου των αεροπορικών της δυνάμεων στην βάση Αλ Ουντείντ του Κατάρ.
Την ίδια στιγμή οι Αμερικανοί ανέπτυξαν στο Αφγανιστάν σε χρόνο ρεκόρ δύναμη 6000 ανδρών εκ των κορυφαίων μεραρχιών τους από την Βόρεια Καρολίνα και τη Νέα Υόρκη.Αναλυτές επί χρόνια καταλήγουν ότι η ΕΕ έχει πάρα πολύ μεγάλο δρόμο να διανύσει για να αποκτήσει τέτοιες πολυεθνικές διαλειτουργικές και διακλαδικές δυνατότητες ενώ υστερεί σε αεροναυτικά μέσα στρατηγικών μεταφορών,κυβερνοπολέμου ως και σε αντιμετώπιση μη-γραμμικών/ασύμμετρων απειλών σε περιοχές μακριά από τις στρατιωτικές της βάσεις.
