Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Με αμείωτη ένταση συνεχίζονται ανατολικά της Κρήτης οι Τουρκικές ναυτικές προκλήσεις και ειδικότερα στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ νομού Λασιθίου και της Κάσου ,με τους Τούρκους να υποστηρίζουν ότι το Γαλλικό ερευνητικό πλοίο “Νautical Geo” πλέει εντός Τουρκικής υφαλοκρηπίδας ,και μέσα στον θαλάσσιο χώρο του προβληματικού “Μνημονίου Τουρκίας- Λιβύης του Νοεμβρίου του 2019” ,διευρύνοντας μάλιστα τις απύθμενα προκλητικές θέσεις της ότι εκτασιακά κινείται εντός του χώρου γνωστού ναυτικού δόγματος της Άγκυρας “Γαλάζια Πατρίδα”.
Την απαράδεκτη στάση της Άγκυρας παρουσίασε χθες ο Νίκος Δένδιας στους 26 ομολόγους του της ΕΕ στην ειδική συνάντηση που είχαν στο περιθώριο της 76ης Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών που είναι σε εξέλιξη στη Νέα Υόρκη. Ο Έλληνας υπεξ παρουσίασε χάρτη που δείχνει την παρουσία Τουρκικών πολεμικών πλοίων σε απόσταση μόλις δέκα μιλίων από τις ανατολικές ακτές της Κρήτης. Η χρήση του χάρτη στόχευε στην οπτικοποίηση της Τουρκικής παραβατικότητας στην περιοχή , ως και σε ενίσχυση της αναλυτικής ενημέρωσης των 26 συναδέλφων του .
Λόγω της υπολογίσιμης παρουσίας της Τουρκίας στο Αφγανιστάν- βάσει εκτιμήσεων γνωστών ξένων αναλυτών-η Άγκυρα εμφανίζεται πιο επιθετική και αυτό σε συνάρτηση με την ιδιαίτερα σοβαρή και ρευστή κατάσταση που επικρατεί στη Λιβύη.Επιπλέον η Τουρκική διπλωματία προσπαθεί να εμφανιστεί προς τα έξω , όλο και πιο ενισχυμένη ,εξ αιτίας της προχθεσινής συνάντησης του υπεξ ΜεβλουτΤσαβούσογλου με τον Αμερικανό ομόλογο του Άντονι Μπλίνκεν. Μάλιστα παντοιοτρόπως προσπαθούν να εμφανίσουν την όλη κατάσταση ως “Ελληνική πρόκληση”(!), ισχυριζόμενοι ότι η φρεγάτα “Όρουτς Ρέις” παρεμπόδισε το ερευνητικό στο να εισέλθει στον θαλάσσιο χώρο του Τουρκο-Λιβυκού Μνημονίου. Πάντως το ερευνητικό σκάφος -υπό την απειλή ενεργών μέτρων” αναγκάστηκε να στρίψει και να μην συνεχίσει τις υποθαλάσσιες έρευνες μέσα στην συγκεκριμένη περιοχή.
Πάντως χθες ο Νίκος Δένδιας -πέραν των συναντήσεων με ομολόγους του από τα κράτη-μέλη της ΕΕ- είχε για πρώτη φορά επαφές με συναδέλφους του από την Γκάνα, την Γκαμπόν (Αφρικανικά κράτη) και την Κεντροαμερικανική χώρα Κόστα Ρίκα , ενώ προσεχώς να επισκεφθεί το Ναϊρόμπι της Κένυας και το Κιγκάλι της Ρουάντα. Το άνοιγμα της Αθήνας στην Αφρική είναι σημαντικό ,γιατί η χώρα μας υστερεί πολύ απέναντι στην Τουρκία σε ότι αφορά τις διπλωματικο-στρατιωτικές επαφές με κράτη από τις ηπείρους του νοτίου ημισφαιρίου.
Συνάντηση Καλίν-Σάλιβαν
Ως σημαντική κρίνεται από διπλωματικούς κύκλους η χθεσινή συνάντηση του εξ απορρήτων του Ερντογάν προεδρικού συμβούλου Ιμπραήμ Καλίν ,με τον σύμβουλο εθνικής ασφαλείας των ΗΠΑ Τζέικ Σάλιβαν που διάρκεσε πάνω από μία ώρα, σε μία χρονική στιγμή που η Αμερικανική διπλωματία ειδικά στα θέματα της Λιβύης εμφανίζεται πολύ συχνά με διφορούμενες θέσεις .(σχετικά με την παρουσία των στρατιωτικών δυνάμεων της Άγκυρας).
Οι δύο άνδρες-που συναντώνται και συνομιλούν συχνά το τελευταίο εξάμηνο συζήτησαν τα θέματα του Αφγανιστάν , της βόρειας Συρίας, του Καυκάσου, της Λιβύης, το Ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, το Ιράκ ,την ανατολική Μεσόγειο ως και την πρόσφατα συσταθείσα τριμερή συμμαχία των ΗΠΑ ,με την Αυστραλία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Από πλευράς Τσαβούσογλου ο επικεφαλής της Τουρκικής διπλωματίας είχε χθες διμερείς συναντήσεις με τους ομολόγους του της Ιορδανίας, του Μάλι, της Λευκορωσίας, της Σομαλίας,της Νικαράγουα, του Καζακστάν , της Νιγηρίας,της Κιργιζίας , ως και με την Κροάτισα Γενική Γραμματέα του Συμβουλίου της Ευρώπης . Τέλος πραγματοποιήθηκε στο περιθώριο της Γενικής συνέλευσης του ΟΗΕ συνάντηση των υπουργών εξωτερικών της ΜΙΚΤΑ δηλαδή του Μεξικού, της Ινδονησίας, της Τουρκίας, της Νότιας Κορέας και της Αυστραλίας.
Κυπριακό-τριμερής
Ο Αντόνιο Γκουτέρες μετά τη συνάντηση που είχε με τον πρόεδρο της Κύπρου Νίκο Αναστασιάδη ,θα συναντηθεί στο γραφείο σήμερα με τον κατοχικό ηγέτη Ερσίν Τατάρ ,ενώ την προσεχή Δευτέρα θα λάβει χώρα η τριμερής Γκουτέρες-Αναστασιάδη και Τατάρ, χωρίς να υπάρχουν εμφανή κάποια σημάδια για έστω μία οριακότατη πρόοδο στις συνομιλίες για το Κυπριακό, αφού η τουρκοκυπριακή πλευρά και η Άγκυρα εμμένουν στην επιλογή δύο ισότιμων και ξεχωριστών κρατικών οντοτήτων στη νήσο.
Στη σημερινή ομιλία του στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ο Νίκος Αναστασιάδης θα αναφερθεί στις θέσεις και τις προθέσεις της Λευκωσίας, ενόψει της τριμερούς συνάντησης της Δευτέρας. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, ο Πρόεδρος της Κύπρου θα τοποθετηθεί εμμέσως και στις αναφορές του Τούρκου Προέδρου, κατά την ομιλία του στη ΓΣ την Τρίτη και ειδικότερα για το σημείο ότι «ενώ ο ηγέτης ενός εκ των δύο λαών του νησιού, τους οποίους τα Ηνωμένα Έθνη θεωρούν ίσους, μπορεί να σας απευθύνει ομιλία, δεν είναι δίκαιο ο άλλος ηγέτης να μην μπορεί να κάνει τη φωνή του να εισακουστεί σε αυτή την πλατφόρμα», όπως ισχυρίστηκε στην παρέμβασή του ο Ταγίπ Ερντογάν. Ο Νίκος Αναστασιάδης υποστηρίζει ότι προτεραιότητα της Ελληνοκυπριακής πλευράς είναι η επίλυση του Κυπριακού με «ειλικρινή διάλογο, βασισμένο στο διεθνές δίκαιο και σε μια ακριβοδίκαιη βάση». Μετά την ομιλία του στη Γενική Συνέλευση , θα έχει την καθιερωμένη ετήσια συνάντησή του με τον υπουργό Εξωτερικών της Ρωσίας, Σεργκέι Λαβρόφ, παρουσία του υπεξ Νίκου Χριστοδουλίδη. Επίσης, θα παρακαθίσει σε γεύμα εργασίας με τους αντιπροσώπους των πέντε μονίμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας, κατά το οποίο θα εξεταστεί η σημερινή κατάσταση στο Κυπριακό (ενόψει της τριμερούς συνάντησης – γεύμα τη Δευτέρα, το μεσημέρι ), όπως και η προοπτική να διοριστεί νέος ειδικός απεσταλμένος στο Κυπριακό από τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ. Από την πλευρά του Νίκου Αναστασιάδη θα τεθούν επίσης τα ζητήματα της Αμμοχώστου/Βαρωσίων ως και των συνεχών Τουρκικών παραβιάσεων στην κυπριακή ΑΟΖ.