Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος- Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Η πρόσφατα υπογραφείσα στην Ουάσιγκτον Συμφωνία της χώρας μας με τις ΗΠΑ είναι πολύ σημαντική , με υπολογίσιμες διακλαδικές ως και πολυδιάστατες γεωπολιτικές προεκτάσεις σε ζητήματα περιφερειακής και εθνικής ασφάλειας ,ενώ πέραν τηςδιάθεσης των τεσσάρωνστρατιωτικών βάσεων , αφήνει ανοικτή και την περίπτωση διάθεσης επιπρόσθετων στρατιωτικών διευκολύνσεων για τις Αμερικανικέςστρατιωτικές δυνάμεις στα πλαίσια ενδεχόμενων Αμερικανικών ως και συμμαχικών αποστολών και επιχειρήσεωνΠρώτο: Μια πρώτη ματιά στις τέσσερεις διαθέσιμες στρατιωτικές εγκαταστάσεις δείχνει ότι είναι -εξαιρώντας την πολυδιάστατη , κορυφαία και στρατηγικά εμπλεκόμενη βάση της Σούδας-κυρίως εκπαιδευτικές (Λιτόχωρο /Πεδίο Βολής Αρμάτων σε γειτνίαση με την ΧΧΙVTΘΤ -για δραστηριότητες /μεταστάθμευση ελικοπτέρων στον ανοικτό χώρο του Στεφανοβίκειου Μαγνησίας /όπου εδρεύει η 1η ταξιαρχία Αεροπορίας Στρατού), ενώ η περιοχή της ακριτικής Αλεξανδρούπολης σχετίζεται ποικιλοτρόπως με διοικητική μέριμνα/υποστήριξη ,ως και με μεταφορά Αμερικανικών μονάδων και υλικού προς τις βάσεις της Βουλγαρίας και Ρουμανίας στα πλαίσια Αμερικανικών και διασυμμαχικών ασκήσεων και επιχειρήσεων. Η Αλεξανδρούπολη είναι σαν την βάση του Μπρέμενχαβεν στη βόρεια Γερμανία για την από εκεί ενίσχυση των συμμαχικών δυνάμεων προς Πολωνία-Βαλτική κα. Εντάσσεται πλέον σε αυτό που στο ΝΑΤΟ αναφέρουν ως PREPOSITIONARY FORCES/MATERIALS Υπενθυμίζεται ότι τον τελευταίο χρόνο έχουν εγκατασταθεί Αμερικανικές δυνάμεις σε στρατόπεδα του Δ’ Σώματος Στρατού (Ξάνθη) στην περιοχή και χρησιμοποιούν λιμενικές εγκαταστάσεις στην πόλη, ενώ είναι έκδηλη η Ρωσική δυσφορία για την διαθεσιμότητα των βάσεων και ειδικά στην Αλεξανδρούπολη. Επίσης -βάσει πληροφοριών μου για την Ελληνοαμερικανική συμφωνία ενημέρωσαν προ μηνός τον Πούτιν ο υπουργός άμυνας Σεργκέι Σοιγκού και ο αρχηγός των Ρωσικών ενόπλων δυνάμεων στρατηγός Βαλέρι Γκεράσιμωφ .Δεύτερο : H Αλεξανδρούπολη έχει ήδη χρησιμοποιηθεί σε αρκετές Νατοϊκές ασκήσεις σε Μαύρη Θάλασσα, Ρουμανία και Βουλγαρία (ATLANTIC RESOLVE-DEFENDER 21-SWIFT RESPONSE κα) μέσω του άξονα Σουφλί-Διδυμότειχο-Ορεστάδα προς Ορμένιο/Σβίλενγκραντ και προώθηση ανδρών και υλικού στις 4 κύριες Αμερικανό-Βουλγαρικές βάσεις , σε BEZMER/YANBOL /Aεροπορική -GRAF IGNATIEVO ΦΙΛΙΠΠΟΎΠΟΛΗ -ΑΙΤΟS LOGISTIC CENTER /περιοχή Μπουργκάς σε Μαύρη Θάλασσα στα νοτιοανατολικά της χώρας, και σε NOVO SΕLO ,προς πεδίο βολής SILVEN. Από εκεί και πέρα η συνδεσμολογία υποστήριξης διευρύνεται προς τις αεροπορικές βάσεις BOBOC και CAMPIA TURZII στη Ρουμανία, και ευρύτερα ενισχύει την Νατοϊκή συμβατική αποτρεπτική δυναμική στην Μαύρη Θάλασσα και προφανώς στην κορυφαία αεροπορική βάση που έχουν χρησιμοποιήσει πολύ οι Αμερικανοί στις επιχειρήσεις σε Αφγανιστάν ως και υποστηρικτικές σε Γεωργία και Ουκρανία δηλαδή την βάση Μιχαήλ Κογκαλνιτσεάνου στην Κωστάντζα. Ως έντονα υποστηρικτική των δυνάμεων του ΝΑΤΟ και των ΗΠΑ χαρακτήρισε δύο φορές την βάση της Αλεξανδρούπολης ο αρχηγός των Αμερικανικών χερσαίων δυνάμεων σε Αφρική και Ευρώπη στρατηγό Κρίστοφερ Καβόλι.USA Οι βάσεις στην Μαύρη Θάλασσά έχουν ενταχθεί εδώ και χρόνια στη λεγόμενη JOINT TASK FORCE ΕAST (ο υπογράφων προ τριών χρόνων είχε συγγράψει σχετική μελέτη σε συνεργασία με Νατοϊκούς αναλυτές).Όλες αυτές οι βάσεις καλύπτονται από την βάση αντιπυραυλικής άμυνας στο Ντεβασέλου στη νότα Ρουμανία. Προφανώς μέσω Αλεξανδρούπολης οι Αμερικανοί και λοιποί σύμμαχοι για ενδεχόμενες αποστολές την περιοχή της Μαύρης Θάλασσας δεν θα εξαρτώνται πλέον αποκλειστικά από την Τουρκία. Ασφαλώς δεν σημαίνει ότι υποβαθμίζεται η αξία των Στενών ,αφού Ρώσοι και Αμερικανοί έχουν πάντοτε εξαρτήσεις από αυτά ,αλλά για σειρά Δυτικών επιλογών δεν είναι τα Στενά σε επικυριαρχική φάση. εξαρτώμενοι. Η Αμερικανική επιλογή της Αλεξανδρούπολης είναι στρατηγικά σημαντική , γιατί παρά την συμμετοχή της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ (που παραμένει ισχυρή), στην διάρκεια του δευτέρου πολέμου κατά του Ιράκ το 2003 ,οι Τούρκοι σε χερσαία και θαλάσσια βάση προκάλεσαν “προβλήματα” στις ΗΠΑ με την μη-διάθεση λιμενικών εγκαταστάσεων ,ως και διέλευσής της 4ης ψηφιακής μεραρχίας από τα Τουρκό-Ιρακινά σύνορα.Τρίτο : Το Πεδίο Βολής Λιτόχωρου είναι σημαντικό για την εκπαίδευση των αρμάτων μάχης ως και μηχανοκίνητων μονάδων ,αφού είναι κοντά στην θαλάσσια περιοχή της Πιερίας , και διευκολύνει την προώθηση δυνάμεων ,προς τα βορειά σύνορα της Ελλάδος .Μέσω των κεντρικών οδικών αρτηριών μηχανοκίνητες δυνάμεις φθάνουν άνετα σε Σκόπια, Κόσοβο, Βουλγαρία ,κάτι που άλλωστε δοκιμάστηκε το 1999 στην μετά τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς στο Κόσοβο ,με την μεταφορά προς την περιοχή του Κοσόβου του Σώματος Ταχείας αντίδρασης του ΝΑΤΟ/ARRC (Ουρόσεβατς κα).Επίσης το Πεδίο Βολής Λιτόχωρου ,-βάσει Αμερικανικών σχεδίων -θα συνδέεται με τα αντίστοιχα πεδία βολής στο Νόβο Σέλο της Βουλγαρίας και του Κρίβολακ στη Βόρεια Μακεδονία.Τέταρτο: Συγκριτικά με προηγούμενες συμφωνίες-πχ σε εποχές Ψυχρού Πολέμου- αυτή την φορά δεν υπάρχει εμπλοκή πυρηνικών όπλων .Στην δεκαετίες 60-70-80 μέχρι αρχές της δεκαετίας του 90, τα Αμερικανικά τακτικά πυρηνικά όπλα διαδραμάτιζαν λίαν σημαντικό ρόλο. πχ οι βάσεις πυρηνικού πυροβολικού/πύραυλοι ” HONEST JOHN ή αντιαεροπορικά συστήματα “ΝΙΚΗ-ΗΡΑΚΛΗΣ” ή και βόμβες βαρύτητας Β61 κυριαρχούσαν. Οι τότε βάσεις ήταν επίσης πολλές σε Περιβολάκι/Λαγκαδά-Αργυρούπολη/Κιλκίς /Άραξο ,Κερατέα Αττικής κα. Μέχρι στιγμής-γιατί λόγω των εξελίξεων ποτέ δεν μπορείς να είσαι βέβαιος-δεν υπάρχουν σε αυτή την συμφωνία κάποια “σημεία’ που να δείχνουν προσεχή “φιλοξενία” τακτικών πυρηνικών όπλων. Πάντως είναι ένα θέμα αν τυχόν χειροτερεύσουν δραματικά οι σχέσεις της Άγκυρας με την Ουάσιγκτον σε ότι αφορά τα 52 πυρηνικά όπλα που βρίσκονται σε ειδικούς θόλους και τελούν υπό Αμερικανικό έλεγχο στην βάση Αδάνων/Ιντσιρλίκ.(αναφέρομαι στις εκσυγχρονισμένες πυρηνικές βόμβες Β-61Β. Μη λησμονούμε ότι οι Ρώσοι διατηρούν χιλιάδες τακτικά πυρηνικά όπλα , οι δε Αμερικανοί γύρω στα160 για χρήση από αεροσκάφη διπλού ρόλου σε βάσεις τους σε Γερμανία-Ιταλία-Ολλανδία-Βέλγιο και Τουρκία.
Πέμπτο : Αίσθηση πάντως προκάλεσε το γεγονός ότι παρά την εκ μέρους της χώρας μας πρόταση να αναπτυχθούν Αμερικανικές μονάδες/παροχή διευκολύνσεων σε νησιά μας οι Αμερικανοί προφανώς για να μην δυσαρεστήσουν την Άγκυρα (εξαιρείται η Κρήτη) ΄τις απέφυγαν. Υπήρξαν προτάσεις για Σκύρο, Κάλυμνο, Κάρπαθο κα , (όπου υπάρχουν Σμηναρχία μάχης ,ή αεροπορικά αποσπάσματα κλπ).Οι ΗΠΑ , και το ΝΑΤΟ αρκετές φορές βλέπουν με σχετική “ιδιαιτερότητα” το νησιωτικό μας χώρο, και αποφεύγουν διάφορες “εμπλοκές’. Πρόσφατα μελέτη του Αμερικανικού ναυτικού εκτιμά πολύ ευρύτερα κάποια πράγματα σε ζητήματα θαλάσσια και εναέρια.(πιο πολύ επιχειρησιακά και όχι τόσο νομικίστικα)Πληροφορίες μου (αποκλειστικές) από το Ράμσταιν της Γερμανίας και το αρχηγείο των Αμερικανικών και Νατοϊκών αεροπορικών δυνάμεων , φέρουν τα σχετικά με την συμφωνία Ουάσιγκτον-Αθήνας να την παρακολουθούσαν γνωστοί Αμερικανικοί και Νατοϊκοί κύκλοι …που επηρέασαν… κάποιες απόψεις. Ας μην λησμονούμε ότι υπεύθυνος των σχεδίων των Νατοϊκών αεροπορικών δυνάμεων είναι στο Ράμσταιν ο Τούρκος ταξίαρχος Ομέρ Ναφίζ Γκουλμεζόγλου , που είχε επιφορτιστεί και με άλλα θέματα. Επίσης στο αρχηγείο των ναυτικών δυνάμεων της Συμμαχίας στο Νόρθγουντ , είχαν παρουσιαστεί κάποιες “άλλες ‘ σκέψεις …Συμπερασματικά από στρατιωτικό-στρατηγικής πλευράς η συμφωνία ενδυναμώνει διμερώς και ενδο-συμμαχικά την θέση της χώρας, ειδικά σε μία χρονική περίοδο που θα έχουμε πολύ σοβαρές εξελίξεις στην εκτασιακά διευρυμένη περιοχή μας.