Η σχέση μεταξύ της Ελλάδας και της Σαουδικής Αραβίας, που εδώ και καιρό ήταν περιορισμένη στο εμπόριο κυρίως το θαλάσσιο, εξελίσσεται γρήγορα σε μια στρατηγική συμμαχία που εκτείνεται στην ενέργεια, τις επενδύσεις, την τεχνολογία και την άμυνα και θεωρείται από τις πλέον δυναμικές συνεργασίες της Ανατολικής Μεσογείου.
Όπως είχε πεί, ο Σαουδάραβας πρίγκηπας Μοχάμεντ Μπιν Σαλμάν, η σχέση αυτή πρόκειται να εξελιχθεί σε «game changer» για την Ελλάδα.
Η Αθήνα βλέπει τη σταθερότητα του Κόλπου ως μέρος της ασφάλειας της Ευρώπης. Το Ριάντ βλέπει την Ελλάδα ως αξιόπιστο εταίρο με την εμπειρία του ΝΑΤΟ και τη μεσογειακή εμβέλεια.
Σε μια εκτενή ανάλυσή του ο Δρ Ιωάννης Σφακιανάκης, καταγράφει στο Arab news τις θετικές προοπτικές αυτής της στρατηγικής συνεργασίας, τα κυριότερα στοιχεία της οποίας αναφέρονται παρακάτω.
Ενώ ο 20ος αιώνας συνέδεε την Ελλάδα με τη περιοχή του Αραβικού Κόλπου, μέσω δεξαμενόπλοιων, ναυπηγείων και συμβάσεων κατασκευών, η τρέχουσα δεκαετία προσθέτει νέα επίπεδα συνεργασίας. Τα παλιά ρεύματα ενέργειας και εμπορίου συνδυάζονται τώρα με καλώδια υψηλής τάσης, ψηφιακούς διαδρόμους, οπτικές ίνες και επενδυτικές συνεργασίες.
Η εξέλιξη αυτή διαμορφώθηκε φέτος με την έναρξη του Ανώτατου Συμβουλίου Στρατηγικής Συνεργασίας, με συμπροεδρία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του πρίγκιπα διαδόχου Μοχάμεντ Μπιν Σαλμάν.
Η διασύνδεση Σαουδικής Αραβίας – Ελλάδας, μια προγραμματισμένη σύνδεση ηλεκτρικής ενέργειας 3 GW, θα μεταφέρει ανταγωνιστική σε τιμές ισχύ, που παράγεται από φυσικό αέριο στην αρχή, από υδρογόνο ή ΑΠΕ, αργότερα, από την Αραβική Χερσόνησο προς την Ευρώπη.
Εταιρείες όπως η STC και η ACWA Power έχουν ήδη δημιουργήσει μια παρουσία, σηματοδοτώντας την πρόθεση του Ριάντ να αντιμετωπίσει την Ελλάδα ως μια σταθερή πλατφόρμα επέκτασης με βάση την ΕΕ, καθώς ενισχύεται ο ρόλος της, ως η νοτιοανατολική ενεργειακή πύλη της Ευρώπης προς τις αγορές καθαρής ενέργειας της Ευρώπης.
Η ψηφιακή υποδομή αναδεικνύεται ως η νέα εμπορική οδός. Ο διάδρομος « East to Med Data Corridor», μια κοινοπραξία μεταξύ των τηλεπικοινωνιακών φορέων της Ελλάδας και του STC της Σαουδικής Αραβίας. θα συνδέσει τους κόμβους δεδομένων του Κόλπου με τις ευρωπαϊκές αγορές μέσω υποθαλάσσιων καλωδίων. Το έργο υποστηρίζει τη φιλοδοξία της Ελλάδας να χρησιμεύσει ως ψηφιακή γέφυρα της ΕΕ.
Από το 2021, οι ελληνικές μονάδες αεράμυνας (Patriot) σταθμεύουν στη Σαουδική Αραβία για να βοηθήσουν στην προστασία κρίσιμων ενεργειακών εγκαταστάσεων από τις εναέριες απειλές, μια άνευ προηγουμένου ανάπτυξη που υπογραμμίζει την αμοιβαία εμπιστοσύνη και την Ελληνική αξιοπιστία.
Το διμερές εμπόριο πλησιάζει πλέον τα 1,5 δισ. δολάρια, ενώ οι σαουδαραβικές επενδύσεις στην Ελλάδα επιταχύνονται σε όλους τους τομείς των υποδομών, της ενέργειας και της ψηφιακής.
Η ελληνική χρηματοδότηση ενισχύει αυτή τη δυναμική. Η Eurobank, η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος και η Τράπεζα Πειραιώς έχουν επεκτείνει τις εμπορικές χρηματοοικονομικές και συμβουλευτικές υπηρεσίες για τις ελληνικές και σαουδαραβικές επιχειρήσεις στην ενέργεια, τις μεταφορές και την τεχνολογία.
Στο πλαίσιο του Συμβουλίου Στρατηγικής Συνεργασίας, το Ταμείο Δημοσίων Επενδύσεων και μεγάλοι σαουδαραβικοί όμιλοι επιδιώκουν ευκαιρίες στις ελληνικές υποδομές, τον τουρισμό, την εφοδιαστική και τις ΑΠΕ.
Η ναυτιλία ήταν και παραμένει μια ιδιαίτερα προσοδοφόρος δραστηριότητα τόσο για τους Έλληνες πλοιοκτήτες, όσο και για τη Σαουδαραβική εξαγωγική δραστηριότητα. Επίσης έχει συμβάλλει διαχρονικά, στη δημιουργία κλίματος εμπιστοσύνης και αμοιβαίας κατανόησης.
Η αναδυόμενη γεωμετρία της περιοχής δίνει σε αυτή την εταιρική σχέση νέο βάρος. Το διευρυνόμενο δίκτυο ενεργειακών υποδομών και δικτύων μεταφοράς δεδομένων της Ελλάδας, με την Αίγυπτο, το Ισραήλ και την Κύπρο , τη μετατρέπει στον «πίνακα ελέγχου» της Ανατολικής Μεσογείου. Είναι ένα φιλόδοξο όραμα: η Ελλάδα ως η νότια πύλη της Ευρώπης, η Σαουδική Αραβία ως η μηχανή καινοτομίας της Αραβικής Χερσονήσου.
Για το Ριάντ, η εταιρική σχέση με μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ παρέχει αξιοπιστία και πρόσβαση στις συζητήσεις για την ενέργεια και την τεχνολογία της Ευρώπης. Για την Αθήνα, η ευθυγράμμιση με τη Σαουδική Αραβία ενισχύει την επιρροή της σε μια περιοχή όπου λαμβάνονται αποφάσεις που θα επηρεάσουν το ενεργειακό και ψηφιακό μέλλον της Ευρώπης.
Το Συμβούλιο Στρατηγικής Συνεργασίας επισημοποιεί αυτό που οι ηγέτες των επιχειρήσεων είχαν ήδη αναγνωρίσει: ο άξονας Ελλάδας-Σαουδικής Αραβίας δεν είναι συναλλακτικός αλλά διαρθρωτικός.
Η λογική είναι ξεκάθαρη. Οι ελληνικές δυνάμεις που βοηθούν στην υπεράσπιση των ενεργειακών υποδομών της Σαουδικής Αραβίας εξυπηρετούν τα ευρωπαϊκά συμφέροντα καθώς και τα συμφέροντα της Σαουδικής Αραβίας. Τα καλώδια και οι διασυνδέσεις που ενώνουν τα δύο έθνη, υποστηρίζουν και ενισχύουν τη κυριαρχία των δυο εθνών.
Παράλληλα ενυπάρχει ένα σημαντικό πολιτιστικό στοιχείο. Η Ελλάδα θα οργανώσει ένα εθνικό περίπτερο στην Expo 2030 στο Ριάντ, παρουσιάζοντας την συμμετρία δύο αρχαίων πολιτισμών που ανακαλύπτουν ξανά κοινό σκοπό. Ήδη ο τουρισμός, η εκπαίδευση και οι επενδυτικές ροές αυξάνονται, ενώ τα Ελληνικά πανεπιστήμια σφυρηλατούν συνεργασίες με αντίστοιχα Σαουδαραβικά.
Ας έχουμε επίσης υπόψη μας ότι τα προαναφερθέντα έργα θα αποτελέσουν μέρος του διαδρόμου IMEC, ενός μακρόπνοου σχεδίου που εκτιμάται ότι θα συμβάλλει στη σταθεροποίηση της Δυτικής Ασίας και της Ανατολικής Μεσογείου.
Το βέβαιο είναι ότι έχουμε εισέλθει σε μια εποχή εντεινόμενου ανταγωνισμού, με το διεθνές δίκαιο να υποχωρεί και τη στρατιωτική ισχύ να αυξάνει τη σημασία της. Για αυτό και η ελληνική στρατηγική, λαμβάνοντας υπόψη τα νέα δεδομένα, κινείται τόσο σε επίπεδο αναβάθμισης της αποτρεπτικής ισχύος των Ελληνικών ΕΔ, όσο και σύναψης συμμαχιών για τη σταθεροποίηση της διεθνούς κατάστασης.
Τέλος όπως επισημαίνει σε κύριο άρθρο του ο εκδότης του Arab news, Φειζάλ Αμπάς,, «το Ριάντ δεν είναι στη Μεσόγειο, αλλά είναι πιο κοντά στην Ελλάδα, απ’ ότι κάποιοι νομίζουν». Μη ξεχνάμε επίσης ότι το Ριάντ αντιτίθεται στη νεοοθωμανικές επιδιώξεις της Άγκυρας.
Του Απόστολου Τσιμογιάννη
Ο Απόστολος Τσιμογιάννης είναι Υποστράτηγος (ε.α), με μεγάλη επιτελική και διοικητική εμπειρία στον τομέα των Millitary Logistics. Έχει υπηρετήσει σε ανάλογη επιτελική θέση του NATO/NSPA. Είναι τακτικό μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Logistics.
