Γράφει Δρ Αθανάσιος Ε.Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Ενισχυμένη παρουσία θα έχει η Ατλαντική Συμμαχία και οι ΗΠΑ στην στρατηγικής σημασίας γεωγραφική περιοχή της Μαύρης Θάλασσας στο φως της κλιμακούμενης κρίσης μεταξύ των ΗΠΑ/ΝΑΤΟ και της Ρωσίας. Στην διάρκεια της περασμένης εβδομάδας για πρώτη φορά (από την ανάληψη των καθηκόντων του προ 9 μηνών) επισκέφθηκε την Γεωργία και την Ουκρανία ως και την Ρουμανία ο υπουργός άμυνας των ΗΠΑ στρατηγός εα Λόιντ Όστιν ,και εξέτασε επί τόπου τα προβλήματα και τις ανάγκες του Κιέβου και της Τιφλίδας με την Μόσχα, σε μία χρονική στιγμή ,που ΝΑΤΟ και Ρωσία διέκοψαν την παρουσία και εκπροσώπησηή τους στις Βρυξέλες και στη Μόσχα(οι αρμόδιες διευθύνσεις για τις διμερείς σχέσεις), ειδικά λόγω της ενισχυμένης κατασκοπευτικής δραστηριότητας των Ρώσων στην Βελγική πρωτεύουσα(πρόσφατες απελάσεις)
Ο Αμερικανός υπουργός είχε την ευκαιρία να συνομιλήσει με στρατιωτικούς των ΗΠΑ που εργάζονται σε επιμέρους τομείς συνεργασίας και εκπαίδευσης των Γεωργιανών και Ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων ,ενισχύοντας την παρουσία σε δύο κράτη που το 2008 και 2014-2015 ,έχουν απώλεσαν περιοχές λόγω της Ρωσικής στρατιωτικής επιθετικής συμπεριφοράς (Κριμαία, τμήματα των επαρχιών Ντόνετσκ και Λουκάνσκ στην ανατολική Ουκρανία, την περιοχή της Αμπχαζίας στην ΜαύρηΘάλασσα, και τη νότια Οσσετία),ενώ η παρουσία του Ρωσικού στόλου στα /στενά του Κέρτς έχει προκαλέσει προβλήματα και δυσχέρειες στον εφοδιασμό των Ουκρανικών λιμανιών του Μπερντιάνσκ και της Μαριούπολης στην Αζοφική
.Πρώτο: Στην διάρκεια της παρουσίας Όστιν στην Τιφλίδα εξετάστηκε η περαιτέρω αναβάθμιση των στρατιωτικών δυνατοτήτων της Γεωργίας, που παρά το μικρό της μέγεθος έχει συνδράμει σε όλες τις αποστολές του ΝΑΤΟ τα τελευταία είκοσι χρόνια σε Αφγανιστάν ,Κόσοβο, αλλά και στην Αμερικανο-Βρετανική επιχείρηση στο Ιράκ. (2003-2012).Μάλιστα υπέγραψε την συμφωνία GEORGIA DEFENSE AND DETERRENCE ENHANCEMENT INITIATIVE ,που συνδράμει ακόμα πιο πολύ στην ενδυνάμωση των στρατιωτικών δυνατοτήτων της Γεωργίας ,που όπως και η Ουκρανία επιδιώκουν να ενταχθούν στο ΝΑΤΟ. Και η συγκεκριμένη συμφωνία-όπως και οι προηγούμενες -υλοποιούνται από την Αμερικανική ΔιοίκησηΕυρώπης /USEUCΟM που εδρεύει στην Στουτγάρδη. Στο Κίεβο ο Όστιν έδωσε εντολή για πιο διευρυμένηενεργοποίηση του STRATEGIC DEFENSΕ FRAMEWORK ,που είχε προ δύο μηνών συνυπογράψει στην Ουάσιγκτον με τον ομόλογό του της Ουκρανίας Άντρει Ταράν.(στους τομείς των Ειδικών Δυνάμεων ,κυβερνοασφάλειας, ναυτικής συνεργασίας, αμυντικής βιομηχανίας, ασκήσεις σε ΜαύρηΘάλασσα και περιοχές της δυτικής Ουκρανίας όπως στο Λβιβ/Γιαβορίβ κα).Μετά το Κίεβο και την Τιφλίδα ο υπουργός άμυνας των ΗΠΑ μετέβη στην Ρουμανία, που έχει χαρακτηριστεί ως “σύμμαχος-πρότυπο’ ειδικά στους τομείς των πληροφοριών, ασκήσεων ,συμμετοχής σε πολυεθνικές αποστολές(μαζί με την Πολωνία),όπου ενημερώθηκε για την παρουσία των Αμερικανο- Νατοϊκών δυνάμεων στην Κωστάντζα ,στην αεροπορική βάση Μπόμπους ,καθώς και στην Κραιόβα. Παράλληλασυναντήθηκε με την διοίκηση της Αμερικανικής μονάδας που είναι επικεφαλής της βάσης αντιπυραυλικής άμυνας στο Ντεβασέλου της νότιας Ρουμανίας ,και αποτελεί μαζί με τις βάσεις στο Κιουρετσίκ της Τουρκίας, στο Ρετζίκοβο της βόρειας Πολωνίας και την ναυτική βάση του Καντίζ(φρεγάτες) στην Ανδαλουσία/Ισπανία την συνδεσμολογία για την αντιμετώπιση τυχόν πυραυλικών επιθέσεων στην Ευρώπη.
Δεύτερο : Αυτές τις ημέρες περατώθηκε η ετήσια άσκηση του ΝΑΤΟ με την επωνυμία STEADFAST NOON (Ακλόνητο Μεσημέρι) ,που είναι από τις πιο σημαντικές γιατί εξετάζονται σενάρια με εμπλοκή-παρουσία τακτικών πυρηνικών όπλων. Φέτος η άσκηση επικεντρώθηκε σε ΝΑ Ευρώπη/Ρουμανία/ΜαύρηΘάλασσα, ενώ για μία ακόμα φορά χρησιμοποιήθηκε από τους Αμερικανούς η επιμελητειακή βάση υποστήριξης στην ακριτική Αλεξανδρούπολη ,για την προώθηση των στρατιωτικών δυνάμεων προς Βουλγαρία και Ρουμανία.(χρήση του οδικού άξονα από Αλεξανδρούπολη προς Ορμένιο-Σβίλενγκραντ-Νόβο Σέλο -Μπουτμίρ-Γκναφ Ιγκνατίεβο κα) Σε ότι αφορά τα πυρηνικά στην φετινή άσκηση συμμετείχαν κυρίως Γερμανικά και Αμερικανικά αεροσκάφη,(ειδικά από την Γερμανία τα αεροσκάφη “Τορνέιντο” διπλού ρόλου(συμβατικά-πυρηνικά) ως και πυρηνικά όπλα από την Ιταλική αεροπορική βάση Γκέντι Τόρε στην ΒΑ Ιταλία. Η Ελλάδα δεν συμμετέχει εδώ κι χρόνια σε πυρηνικούς ρόλους ,ενώ η Τουρκία-αν και φιλοξενεί 52 Αμερικανικές πυρηνικές βόμβες Β61Β την βάση Ιντσιρλίκ/Αδάνων ,εδώ και μερικά χρόνια συνοδεύει αεροσκάφη που φέρουν πυρηνικά στα πλαίσια της υποστηρικτικής συνδρομής SNOWCAT. Τα Αμερικανικά τακτικά πυρηνικά όπλα(αεροπορικά) μετά το τέλος του ψυχρού πολέμου δεν ξεπερνούν τα 160 ,και είναιαποθηκευμένα σε ειδικούς θόλους σε 5 κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ ήτοι σε Τουρκία, Ιταλία (Αβιάνο-Γκέντ Τόρε), Ολλανδία(Βόλκελ), Γερμανία (Μπούχβελ, κοντά στα σύνορα με το Λουξεμβούργο), και στο Βέλγιο/Φλάνδρα/Κλέιν Μπρόχελ.Το ότι φέτος η άσκηση σχεδιάστηκε και πραγματοποιήθηκε στη περιοχή της Ρουμανίας/Μαύρης Θάλασσας σημαίνει πάρα πολλά. .Συμμετείχαν 14 κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ ,ενώ και φέτος δεν συμμετείχε η ” εκκεντρική” Γαλλία, αφού η πυρηνική-αποτρεπτική της δύναμη (αεροναυτική) δεν συμμετέχει στον πυρηνικό σχεδιασμό του ΝΑΤΟ. Αεροσκάφη από Πολωνία, Ρουμανία , Τσεχία,κα συνέδράμαν στη SNOWCAT.
Τρίτο: Προ τριών ημερών έλαβε χώρα η Σύνοδος των υπουργών άμυνας των 30 κρατών-μελών του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες (με φυσική παρουσία) ,και εξετάσθηκαν πολλά θέματα, μεταξύ των οπαίων η κατάσταση στο Αφγανιστάν ,μετά την αποχώρηση των ΗΠΑ-ΝΑΤ Ο, Η Ρωσική επιθετικότητα, οι διάφορες “ύπουλες ” ενέργειες του Πεκίνου, η σχέση του ΝΑΤΟ με ορισμένα κράτη από άλλες ηπείρους που συνεργάζονται μαζί του , η ασφάλεια σε Βαλτική-Μαύρη Θάλασσα, καθώς και η γνωστή πρωτοβουλία του ΓΓ/ΝΑΤΟ Γενς Στόλντεμπεργκ “ΝΑΤΟ 2030 ” . Αμερικανός και Βρετανός υπουργός άμυνας ενημέρωσαν για την παγκόσμιας εμβέλειας Συμφωνία AUKUS με την Αυστραλία, ενώ ο υπουργός άμυνας της Ισπανίας έκανε μία πρώτη ενημέρωση για την προσεχή Σύνοδο του ΝΑΤΟ που θα πραγματοποιηθεί στην Μαδρίτη μέσα στο 2022Εκτός της κεντρικής διάσκεψης υπήρξαν διάφορες ‘περιπτώσεις” όπου αναφέρθηκαν διάφοροι παράγοντες στα περί Γαλλίας και AUKUS , ως και στην Ελληνο-γαλλική συμφωνία κλπ. Ο Τούρκος υπουργός άμυνας Χουλουσί Ακάρ έφθασε στη σύνοδο απ’ ευθείας από την Αφρική ,όπου συνόδευσε τον Ερντογάν στο νέο ταξίδι που πραγματοποίησε σε Αγκόλα-Νιγηρία-Τόγκο.
Συμπερασματικά η χώρα μας έχει μπροστά της μία σημαντική ευκαιρία να αναβαθμίσει περαιτέρω την παρουσία της στην περιοχή των νοτιοανατολικών Βαλκανίων και στην Μαύρη Θάλασσα, όπου θα έχουμε σημαντικές εξελίξεις μέσα στην επόμενη τριετία. Ασφαλώς η Τουρκία έχει πάρα πολύ στενές σχέσεις με την Ουκρανία και την Γεωργία, (ειδικά στον στρατιωτικό-βιομηχανικό τομέα) αλλά η Ελλάδα έχει τις δυνατότητες να υποστηρίξει μέσω Αλεξανδρούπολης ως και των άλλων βάσεων σε Λιτόχωρο/Πιερίας και Στεφανοβίκειο/Μαγνησία πολλές και ευρύτερες επιλογές συμμετέχοντας στον ενδο-συμμαχικό σχεδιασμό ως και απευθείας συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Διοίκηση των ΗΠΑ. Πάντως πέραν της ΝΑ Ευρώπης θα πρέπει ν συμμετέχουμε και σε πολλές άλλες δραστηριότητες της Συμμαχίας σε άλλες γεωγραφικές ζώνες.
