Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος- Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Για μία ακόμα φορά επισκέφθηκε την Τουρκία, ο μεταβατικός πρωθυπουργός της Λιβύης Αμπντουλχαμίτ Ντμπέιμπα και είχε κεκλεισμένων των θυρών τρίωρη συνάντηση με τον Ερντογάν. Σύμφωνα με Αραβικές πηγές μεταξύ άλλων συζήτησαν και το ενδεχόμενο αύξησης της Τουρκικής στρατιωτικής παρουσίας στη δυτική Λιβύη.
Οι δύο ηγέτες, συμφώνησαν ώστε η Κυβέρνηση Εθνικής Συμφιλίωσης GMU να ζητήσει επίσημα αύξηση του αριθμού του Τουρκικού συμβουλευτικού και στρατιωτικού προσωπικού στην Τρίπολη ,ενώ μία νέα ομάδα Λίβυων αξιωματικών και των τριών κλάδων να λάβει εκπαίδευση στην Αττάλεια, στη Κόνια και στην Σμύρνη μέσα στο προσεχές χρονικό διάστημα.Επιπλέον συζήτησαν την προσεχή Σύνοδο που διοργανώνει η Γαλλία για το Λιβυκό εν όψει των προεδρικών εκλογών της 24ης Δεκεμβρίου ( υπό κανονικές συνθήκες) , και στην οποία επικαλούμενη το Παλαιστινιακό ζήτημα (μέχρι στιγμής) η κυβέρνηση της Τρίπολης δεν επιθυμεί να συμμετέχει,ενώ ο Ερντογάν είπε στον Μακρόν , ότι ο ίδιος δεν θα συμμετέχει γιατί προσκλήθηκαν η Ελλάδα, το Ισραήλ και η Κύπρος.
Η Τουρκία επιδιώκει να αυξήσει τη στρατιωτική της παρουσία λόγω της εντεινόμενης απαίτησης της διεθνούς κοινότητας να αποσυρθούν οι μισθοφόροι από Αφρικανικά κράτη (Νίγηρας-Τσαντ-Σουδάν σε πρώτη φάση ) από τη Λιβύη, πριν από τις εκλογές του Δεκεμβρίου και οι οποίοι συμμετείχαν ενεργά στην τελευταία περίοδο του εμφυλίου πολέμου (μέχρι τον Απρίλιο του 2020)
Η Άγκυρα φέρεται να έχει μεταφέρει Σύρους μισθοφόρους στη Λιβύη, παρά το γεγονός ότι η Μεικτή Στρατιωτική Επιτροπή 5+5, που συνεδρίασε τις τελευταίες ημέρες στη Γενεύη ενέκρινε ένα σχέδιο για σταδιακή απόσυρση ξένων μαχητών και μισθοφόρων από τη χώρα.
Στο μεταξύ στη Λιβύη άνοιξε ο κατάλογος των υποψηφίων για την προεδρία της χώρας (εκλογές Δεκεμβρίου) με τελευταία ημέρα υποβολής των υποψηφιοτήτων την 22α Νοεμβρίου(για τς προεδρικές) ενώ για τις βουλευτικές(αν διεξαχθούν τελικά) την 7η Δεκεμβρίου.Μεταξύ των υποψηφίων ακούγονται τα ονόματα του μεταβατικού πρωθυπουργού Ντμπέιμπα,του ισχυρού άνδρα της ανατολικής Λιβύης Χαλίφα Χαφτάρ, του προέδρου του απερχόμενου κοινοβουλίου Ακίλε Σάλεχ, του Σαίφ αλ Καντάφι(γιου οτυ δικτάτορα) ως και του πρώην υπουργού εσωτερικών και ισχυρού άνδρα των φυλών της Μισράτα Φαθί αλ Μπασάκα.
‘Ομίχλη για την υπεξ της Λιβύης’
Περίπλοκη και αδιευκρίνιστη παραμένει εδώ και 24 ώρες η περίπτωση της υπεξ της Λιβύης Νάιτζλα αλ Μανγκούς ,που φέρεται από το προεδρικό συμβούλιο της χώρας να έχει παυθεί , και να της έχει απαγορευτεί η έξοδος από την Λιβύη για διοικητικά παραπτώματα ως και ανάληψη προσωπικών πρωτοβουλιών (με τις οποίες υψηλόβαθμοι Λίβυοι αξιωματούχοι διαφωνούν),ενώ η κυβέρνηση της Τρίπολης υποστηρίζει ότι δεν έχει παυθεί της θέσης, και ότι μέχρι σήμερα έχει πραγματοποιήσει σημαντικές και αξιόλογες επαφές με ομολόγους της, και πρόσφατα διοργάνωσε μία σημαντική διάσκεψη ,με υπεξ διαφόρων νοτιοευρωπαικών , Αφρικανικών και Μεσανατολικών κρατών , εν όψει της συνόδου στο Παρίσι την προσεχή Παρασκευή.
Η Μανγκούς (γεννημένη πριν 48 χρόνια στο Λονδίνο και με σπουδές στην Βιρτζίνια των ΗΠΑ) φέρεται να είναι πιο κοντά στον Χαφτάρ, ενώ η Άγκυρα, οι ισχυροί παράγοντες της δυτικής Λιβύης , ως και ορισμένοι υπεξ κρατών της Δύσης(αλλά και της Ρωσίας ) δεν υποστηρίζουν τις θέσεις της περί αποχώρησης των ξένων δυνάμεων από την βορειοαφρικανική χώρα. Πάντως μέχρι αυτή την ώρα δεν έχουνε διευκρινιστεί πολλά επιμέρους ζητήματα που αφορούν την περίπτωσή, ενώ με τα ισχύοντα,μόνο ο μεταβατικός πρωθυπουργός έχει το δικαίωμα να την αποπέμψει από την θέση της .(λογικά αναμένονται κάποιες αναφορές μέσα στις αμέσως προσεχείς ημέρες)
Η Μανγκούς πάντως διέψευσε τα σχόλια που της αποδίδονται σχετικά με την πιθανή έκδοση ενός ακόμα Λίβυου υπόπτου για τη βομβιστική επίθεση στο Λόκερμπι της Σκωτίας το 1988 σε επιβατική πτήση αεροπλάνου της Pan Am. Αρχικά το συμβούλιο της προεδρίας της Λιβύης ανέστειλε την Μανγκούς για 14 ημέρες, επικαλούμενο «διοικητικές παραβιάσεις» και αδυναμία συντονισμού με στελέχη της κυβέρνησης για την εξωτερική πολιτική. Η αναστολή, ωστόσο, απορρίφθηκε αρχικά χθες το απόγεμα από τη Λιβυκή κυβέρνηση, λέγοντας ότι η υπουργός εξωτερικών θα συνεχίσει το έργο της .
Η διαμάχη ήρθε στο προσκήνιο πριν δύο ημέρες αφότου η υπεξ ανέφερε σε συνέντευξή του στο BBC ότι η Τρίπολη ήταν “ανοιχτή’ στο να συνεργαστεί με την Ουάσιγκτον για την πιθανή έκδοση του Abu Agila Mohammed Masud, ο οποίος κατηγορείται για την ανατίναξη του αεροσκάφους της Pan Am πάνω από το Λόκερμπι της Σκωτίας. 1988, λέγοντας ότι «το θέμα προχωρούσε». Σε χθεσινή της δήλωση η Μανγκούς είπε ότι απάντησε σε ερώτηση σχετικά με τα θύματα της βομβιστικής επίθεσης στο Λόκερμπι και ότι το όλο θέμα εμπίπτει στη δικαιοδοσία της Εισαγγελίας της Λιβύης, που είναι υπεύθυνη για την εξέταση του ζητήματος μεταξύ των δικαστικών αρχών των δύο χωρών.
Συνολικά 270 άνθρωποι σκοτώθηκαν στη βομβιστική επίθεση στο Λόκερμπι, κυρίως Αμερικανοί και Βρετανοί πολίτες. Το 2003, η Λιβύη επί Καντάφι αναγνώρισε την ευθύνη για την τρομοκρατική επίθεση και κατέβαλε σχετικές αποζημιώσεις,ενώ διεξήχθη τότε ειδική ακροαματική διαδικασία στην Ολλανδία, με ένα εκ των κατηγορουμένων να εκτίσει ποινή σε φυλακή της Σκωτίας . (πάντως ένας εκ των δύο τρομοκρατών επέστρεψε στη Λιβύη προ χρόνων , ενώ προ 11 χρόνων έφυγε από την ζωή)
