Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Σε εντελώς αχαρτογράφητα νερά βρίσκεται η Λιβύη ,λίγες μόνο ημέρες πριν τις προεδρικές εκλογές της 24ης Δεκεμβρίου, αν και μέχρι την τελευταία στιγμή δεν υπάρχει μία συνολική εγγύηση ότι θα διεξαχθούν και θα τύχουν αποτελεσμάτων ,που όλες οι αντιμαχόμενες πλευρές θα αποδεχθούν τη νομιμότητά και εγκυρότητά τους.Υπό την ασφυκτική πίεση των δυτικών κρατών (Αμερικανών και Ευρωπαίων) τα κορυφαία στελέχη της μεταβατικής κυβέρνησης (μεταξύ των οποίων και ο προεδρεύων της τριμελούς επιτροπής και πρώην πρέσβης στην Αθήνα Μωχάμεντ Μένφι) σε συζητήσεις και συνεντεύξεις του υποστηρίζει ότι οι εκλογές(όχι μόνο οι προεδρικές αλλά ακόμα κα οι βουλευτικές) θα πρέπει να διεξαχθούν. Και μάλιστα σε μία στιγμή που οι πολίτες δεν είναιενημερωμένοι, δεν υπάρχουν κατάλογοι για τους ψηφοφόρους , δεν υπήρξε μία ξεκάθαρη λίστα υποψηφίων και η κατάσταση ειδικά στη νότια περιοχή της Φεζάν/Σάμπχα είναιεκρηκτική και κυριαρχούν βίαιες ενέργειες. Αν και έχουν λάβει χώρα πρόσφατα ορισμένες θετικές κινήσεις, όπως του διορισμού από πλευράς του ΓΓ του ΟΗΕ της Αμερικανίδας πρέσβειρας Στέφανι Ουίλιαμς , ως εκπροσώπου του στη Λιβύη , (είναι η διπλωμάτης που χειρίστηκε πολλές από τις επιμέρουςεπαφές των τελευταίων χρόνων με όλα τα στελέχη του Λιβυκού πολιτικού, οικονομικού ,ενεργειακού και στρατιωτικού κατεστημένου) κανένας δεν μπορεί να εγγυηθεί σε μία τόσο άναρχη και ανασφαλή χώρα ότι όλοι θα κρατήσουν τον λόγο και τις υποσχέσεις τους.Πρώτο :Aπό πολιτικής πλευράς ως και υποψηφιοτήτων η κατάσταση είναι χαοτική. Επακριβώς πέραν ορισμένων γνωστών υποψηφιοτήτων (πχ του μεταβατικού πρωθυπουργού Ντμπείμπα, του γιου του Καντάφι, του πολέμαρχου Χαφτάρ, του πρώην πρέσβη στν ΟΗΕ Νταμπάσι και του πρώην υπουργός εσωτερικών Μπασάγκα από την σκληροπυρηνική πόλη Μισράτα ) δεν υπάρχει εικόνα συνολική, δεν έλαβαν χώρα ομαλές προεκλογικές συζητήσεις, για πολλούς υποψηφίους υπήρξαν σοβαρές ενστάσεις (Ειδικά για τον γιο του Καντάφι Σαιφ αλ Ισλάμ και φυσικά για τον Χάφταρ τον πολέμαρχο της ανατολικής Λιβύης, που τους συνδέουν με σημαντικές αποδείξεις και εμπλοκές σε εγκλήματα πολέμου κα) Υπό αυτές τις συνθήκες είναι αδύνατο οι πολίτες της Τριπολιτάνα, να συμφωνήσουν με τον λαό της Κυρηναϊκής και της Φεζάν για τα όποια αποτελέσματα (αν γίνουν οι εκλογές). Επίσης στη Λιβύη είναι πολύ ισχυρός ο ρόλος των φυλών ,που έχουν τα δικά τους συμφέροντα, πολιτοφυλακές και υποστήριξη και ειδικά ορισμένες πολιτοφυλακές σε Μισράτα, Σύρτη, Ανταμπίγια , Αλ Χομς κα είναι ‘Κράτος εν Κράτει”.Δεύτερο: Ο Οργανισμός Αφρικανικής Ένωσης μέσω του προεδρεύοντα υπεξ της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό Γκακόσο ,έχει ζητήσει την έκτακτη σύνοδο του Οργανισμού ,ενώ εκτιμά ότι οι κάτοικοι τις Λιβύης δεν έχουν ενημερωθεί για την όλη διαδικασία. Τα προβλήματα είναι πάρα πολλά, ενώ αν και έχει γίνει οριακή πρόοδος σε ορισμένα ζητήματα από την μεταβατική κυβέρνηση Αμπντουλχαμίτ Ντμπέιμπα, όλες συμφωνίες που έγιναν ή υπεγράφησαν από την διάσκεψη του Σχιράτ στο Μαρόκο 2015 μέχρι σήμερα δεν έχουν γίνει σεβαστές. Μεταξύ αυτών που από την αρχή εξέφρασαν την διαφωνία της χώρας του για τις εκλογές είναι ο πολύπειρος υπεξ της Ρωσίας Σεργκεί Λαβρόφ ,που δήλωσε ότι δεν υπάρχει πρόβλημα αν ματαιωθούν ή αναβληθούν για αργότερα οι εκλογές, αφού εγκυμονεί άμεσος κίνδυνος υποτροπής και νέος γύρος ένοπλων συγκρούσεων ανάμεσα σε πολιτοφυλακές και επιμέρους φανατικές οργανώσεις διαφόρων πολιτικών-Ισλαμικών ,πολιτιστικών και ενεργειακών κατευθύνσεων και συμφερόντων.Τρίτο ¨ Αν και η λεγόμενη ομάδα των “5 + 5” δηλαδή πέντε αξιωματικών από το νόμιμο στρατό της χώρας ,και πέντε από τον αυτοαποκαλούμενο Εθνικό στρατό του πολέμαρχου Χάφταρ(LNA) συναντήθηκαν αρκετές φορές το τελευταίο διάστημα ,οι διαφορές είναι πολλές. Επισκέφτηκαν από κοινού την Άγκυρα και την Μόσχα ,όπου είχαν επαφές για την αποχώρηση των μισθοφόρων και ξένων συμβούλων ,και απλά απέσπασαν υποσχέσεις και ευχολόγια. Μεταξύ τους συμφωνήσαν για ορισμένα θέματα πχ την ασφάλεια συνόρων , την πιθανή στο μέλλον “ενιαιοποίηση” των δυνάμεων της ανατολικής και δυτικής Λιβύης, την υιοθέτηση ‘διοίκησης ομπρέλας” για όλους , εν τούτοις πολλά προβλήματα στελέχωσης, εκπαίδευσης, διοικητικής μέριμνας κα παραμένουν ανοικτά. Πάντως συμφωνήσαν στα λόγια στη πρόσφατη συνάντηση της Σύρτης μεταξύ του αρχηγού των Λιβυκών ενόπλων δυνάμεων αντιστράτηγου Μωχάμεντ Χαντάντ , και του αρχηγού των δυνάμεων της ανατολικής Λιβύης αντιστράτηγου Αντέλ αλ Ναντόρι ,να αποφευχθεί η πολιτικοποίηση του στρατού ως και η στρατιωτικοποιήσει της Λιβυκής κοινωνίας. Αυτά στα λόγια ακούγονται ως θετικά, αλλά στην πράξη είναι αρκετά δύσκολο να υλοποιηθούν.Τέταρτο¨ Περιφερειακά της Λιβύης η κατάσταση είναι σε όλα τα μέτωπα προβληματική . Από την δυτική Σαχάρα μέχρι τις μάχες στην Αιθιοπία με τις δυνάμεις του Τίγρη. Το Σαχέλ τελεί υπό αποσταθεροποίηση , με φθίνουσα την επιρροή της Γαλλίας ενώ ενισχύεται η δυναμική της Τουρκίας, των Αμερικανών , ως και μερικώς της Ρωσίας. Η πρόσφατη σύνοδος Τουρκίας-Αφρικής στην Κωνσταντινούπολη έχει συνδράμει στην οικονομική, επενδυτική και στρατιωτική ενδυνάμωση του ρόλου της Άγκυρας. Το προσφυγομεταναστευτικό , η διαφθορά, τα πορώδη σύνορα, η διακίνηση ναρκωτικών κλπ προστίθενται στον κατάλογο των αρνητικών τάσεων και εξελίξεων.Συνεπώς διεξαχθούν ή μη οι εκλογές η επόμενη ημέρα θα είναι ακόμα πιο δύσκολη για την βορειοαφρικανική χώρα. Όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοικτά.
