Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Στην έδρα του ΝΑΤΟ συνεχίζονται οι επαφές των Σουηδών διπλωματών και στρατιωτικών, με αξιωματούχους της Συμμαχίας αναφορικά με την κυοφορούμενη υποβολή αιτήματος για ένταξη στους κόλπους της Βορειοατλαντικής συμμαχίας. Για μία ακόμα φορά στην διήμερη σύνοδο των υπεξ των 30 κρατών-μελών του ΝΑΤΟ που περάτωσε χθες τις εργασίες της, η υπεξ της Σουηδίας Άννα Λίντ είχε επί του θέματος σύντομη συζήτηση με τον ΓΓ του ΝΑΤΟ Γενς Στόλντεμπεργκ.Πάντως συγκριτικά με το αντίστοιχο ενδιαφέρον της Φινλανδίας για ένταξη στο ΝΑΤΟ, είναι πολύ πιο κοντά οι Φινλανδοί, ενώ η κοινή γνώμη στην Φινλανδίας είναι πιο ισχυρή ,και έντονα φιλοδυτική . Όμως η συνεχής συμμετοχή της Σουηδίας σε όλες τις αποστολές και επιχειρήσεις του ΝΑΤΟ, σε συνδυασμό με τον αναβαθμισμένο διάλογο της Στοκχόλμης με ανώτατους συμμαχικούς αξιωματούχους ενισχύει πολύ τα σενάρια που φέρουν την Σουηδία να προχωρά προς ένταξη στους Ευρωατλαντικούς θεσμούς.Σημειώνεται ότι στην πολύ πρόσφατη πολυεθνική άσκηση στη βόρεια Νορβηγία του ΝΑΤΟ, με την επωνυμία COLD RESPONSE 2022 στις παγωμένες περιοχές Μπόντο, Άλτα, Χάμερλεστ κα , η Σουηδία συμμετείχε ενεργά με υπολογίσιμη στρατιωτική δύναμη ,μαζί με την Φινλανδία και άλλα 12 κράτη-μέλη της Ατλαντικής Συμμαχίας.
Πάντως βάσει αποκλειστικών πληροφοριών του υπογράφοντα οι σχέσεις της Σουηδίας με το ΝΑΤΟ εδώ και 28 χρόνια είναι πάρα πολύ στενές σε διαφόρους τομείς. Ειδικότερα η συνεργασία ξεκίνησε όταν η Σουηδία προσχώρησε στο πρόγραμμα Σύμπραξη για την Ειρήνη (PfP) το 1994 και στο Συμβούλιο Ευρωατλαντικής Εταιρικής Σχέσης (πολυμερές φόρουμ διαλόγου που συγκεντρώνει όλους τους Συμμάχους και τις χώρες εταίρους στον Ευρωατλαντικό χώρο) το 1997. Το ΝΑΤΟ και η Σουηδία περιγράφουν λεπτομερώς τους τομείς συνεργασίας και τα χρονοδιαγράμματα στο Πρόγραμμα Συνεργασίας Ατομικής Συνεργασίας της Σουηδίας (IPCP), το οποίο έχει συμφωνηθεί από κοινού για περίοδο δύο ετών. Η Σουηδία είναι ένας από τους πιο ενεργούς εταίρους του ΝΑΤΟ και έχει συμβάλει σημαντικά στην Αποστολή Αποφασιστικής Υποστήριξης υπό το ΝΑΤΟ στο Αφγανιστάν, στη Δύναμη του Κοσσυφοπεδίου (KFOR) στο Κόσσοβο ως και στην Αποστολή του ΝΑΤΟ στο Ιράκ (NMI)
*Η Σουηδία είναι μία από τις έξι χώρες (γνωστές ως «Εταίροι Βελτιωμένων Ευκαιριών» στο πλαίσιο της Πρωτοβουλίας Διαλειτουργικότητας και Συνεργασίας),υμένες ευκαιρίες για διάλογο και συνεργασία με όλους τους συμμάχους. Στο τρέχον πλαίσιο ασφάλειας των αυξημένων ανησυχιών για τις Ρωσικές στρατιωτικές και μη στρατιωτικές δραστηριότητες, το ΝΑΤΟ εντείνει τη συνεργασία με τις χώρες εταίρους Σουηδία και Φινλανδία, με ιδιαίτερη έμφαση στη διασφάλιση της ασφάλειας στην περιοχή της Βαλτικής Θάλασσας και της Σκανδιναβικής χερσονήσου. Αυτό περιλαμβάνει: τακτικό πολιτικό διάλογο και διαβουλεύσεις. ανταλλαγές πληροφοριών για τον υβριδικό πόλεμο· συντονισμός εκπαίδευσης και ασκήσεων. ως και ανάπτυξη καλύτερης κοινής επίγνωσης της κατάστασης για την αντιμετώπιση κοινών απειλών και την ανάπτυξη κοινών δράσεων(όπου απαιτηθεί), ως και την μελέτη ασύμμετρων επιχειρήσεων.
*Και οι δύο εταίροι(με την Φινλανδία) συμμετέχουν στην ενισχυμένη πολυεθνική Δύναμη Αντίδρασης του ΝΑΤΟ (NRF) .
*Επιπλέον, και οι δύο εταίροι έχουν υπογράψει μνημόνιο κατανόησης για την υποστήριξη του κράτους υποδοχής, το οποίο, με την επιφύλαξη εθνικής απόφασης, επιτρέπει την υλικοτεχνική υποστήριξη στις Συμμαχικές δυνάμεις που βρίσκονται στο έδαφός τους ή βρίσκονται σε διέλευση μέσω της επικράτειάς τους κατά τη διάρκεια ασκήσεων ή σε κρίση.
*Η συνεργασία της Σουηδίας με το ΝΑΤΟ είναι αμοιβαία επωφελής και περιλαμβάνει σημεία Διευρυμένης Διαλειτουργικότητας. Η Σουηδία συμμετέχει στη Διαδικασία Σχεδιασμού και Αναθεώρησης της PfP (PARP), που βοηθά τη χώρα να αναπτύξει τις στρατιωτικές της ικανότητες ως και να ενισχύσει τη διαλειτουργικότητα των Σουηδικών Ενόπλων Δυνάμεων με τους Συμμάχους ως και άλλους εταίρους.
* Η Σουηδία συμμετέχει στο Operational Capabilities Concept (OCC) του ΝΑΤΟ, το οποίο χρησιμοποιεί ένα πρόγραμμα αξιολόγησης και ανατροφοδότησης για την ανάπτυξη και εκπαίδευση χερσαίων, θαλάσσιων, αεροπορικών ή ειδικών μονάδων επιχειρήσεων που επιδιώκουν να πληρούν τα πρότυπα του ΝΑΤΟ.
* Η Σουηδία συμμετέχει σε πολλές ασκήσεις PfP και έχει επίσης συμμετάσχει σε ασκήσεις του ΝΑΤΟ Cyber Coalition/κυβερνοασφάλειας . Η Σουηδία συνεργάζεται με πολλές άλλες χώρες για την ανάπτυξη μιας πολυεθνικής δύναμης ταχείας αντίδρασης για επιχειρήσεις υποστήριξης της ειρήνης υπό την ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ).
*Η Σουηδία συμμετέχει σε δύο στρατηγικές πρωτοβουλίες αερομεταφοράς: το πρόγραμμα Strategic Airlift Capability (SAC) και το Strategic Airlift International Solution (SALIS). Ο ρόλος της Σουηδίας στην εκπαίδευση των δυνάμεων άλλων χωρών εταίρων του ΝΑΤΟ εκτιμάται ιδιαίτερα από τους συμμάχους. Το Σουηδικό Διεθνές Κέντρο Ενόπλων Δυνάμεων (SWEDINT) παρέχει ασκήσεις και εκπαίδευση με επίκεντρο την ανθρωπιστική βοήθεια, τις υπηρεσίες διάσωσης, τις επιχειρήσεις υποστήριξης της ειρήνης, την πολιτική ετοιμότητα και τον δημοκρατικό έλεγχο των ενόπλων δυνάμεων. Το Nordic Center for Gender in Military Operations βρίσκεται επίσης στη SWEDINT και συνδράμει στην παρουσία και εκπαίδευση των γυναικών στα διάφορα προγράμματα του ΝΑΤΟ.
*Η Σουηδία έχει πολύ στενούς δεσμούς με όλες τις Σκανδιναβικές χώρες και συμμετέχει στη Nordic Defense Cooperation (NORDEFCO), μια περιφερειακή αμυντική πρωτοβουλία που προωθεί τη συνεργασία μεταξύ των Σκανδιναβικών ενόπλων δυνάμεων, ως και υποστήριξη για επιχειρήσεις και αποστολές υπό την ηγεσία του ΝΑΤΟ Η Σουηδία συνέβαλε για πρώτη φορά σε μια επιχείρηση υπό την ηγεσία του ΝΑΤΟ το 1995 όταν έστειλε ένα τάγμα στην ειρηνευτική δύναμη υπό την ηγεσία του ΝΑΤΟ/IFOR/SFOR στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη
* Η Σουηδία υποστηρίζει συνεχώς την ειρηνευτική δύναμη στο Κόσσοβο (KFOR) από το 1999. Το Σουηδικό προσωπικό εργάστηκε μαζί με τις Συμμαχικές δυνάμεις ως μέρος της Διεθνούς Δύναμης Βοήθειας για την Ασφάλεια (ISAF) στο Αφγανιστάν από το 2003 έως την ολοκλήρωση της αποστολής της ISAF το 2014. Η Σουηδία υποστήριξε επίσης την μετέπειτα αποστολή Resolute Support Mission (RSM) για περαιτέρω εκπαίδευση, βοήθεια και παροχή συμβουλών τις δυνάμεις και τους θεσμούς ασφαλείας του Αφγανιστάν. Η Σουηδία συνεισέφερε πάνω από 13 εκατομμύρια δολάρια στο Ταμείο Εθνικού Στρατού του Αφγανιστάν.(μέχρι το 2019)
*Τον Απρίλιο του 2011, η Σουηδία συνέβαλε στην Επιχείρηση Unified Protector (OUP) δηλαδή τη στρατιωτική/αεροπορική επιχείρηση του ΝΑΤΟ στη Λιβύη σύμφωνα με τις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ 1970 και 1973. Η Σουηδία συμμετέχει επίσης στην αποστολή του ΝΑΤΟ στο Ιράκ (NMI), για την αποστολή συμβουλευτικής, εκπαίδευσης και ανάπτυξης δυνατοτήτων του ΝΑΤΟ στο Ιράκ, καθώς και σε αντιτρομοκρατική εκπαίδευση του Ιρακινού στρατού.
*Η Σουηδία συνεργάζεται με την Επιτροπή Σχεδιασμού Πολιτικής Έκτακτης Ανάγκης του ΝΑΤΟ , ενώ ι συνεργάζεται με τους Συμμάχους σε περιφερειακές αξιολογήσεις, προστασία ζωτικής σημασίας υποδομών και παροχή υποστήριξης για την αντιμετώπιση των συνεπειών ενός μεγάλου ατυχήματος ή φυσικής καταστροφής στον Ευρωατλαντικό χώρο.
*Η Σουηδία έχει συμμετάσχει σε πολυάριθμες ασκήσεις διαχείρισης κρίσεων του ΝΑΤΟ και Σουηδικοί οικονομικοί πόροι έχουν καταχωρηθεί στο Ευρωατλαντικό Κέντρο Συντονισμού Αντιμετώπισης Καταστροφών (EADRCC), συμπεριλαμβανομένων ομάδων έρευνας και διάσωσης, ιατρικών εμπειρογνωμόνων και μονάδων προστασίας και απολύμανσης.
*Η Σουηδία διεξάγει τακτικά σημαντικές πολυλειτουργικές ασκήσεις πολιτικής-στρατιωτικής αστυνόμευσης (οι ασκήσεις Βίκινγκ), στις οποίες συμμετέχουν πολλά άλλα κράτη καθώς και συμμετέχοντες από διεθνείς οργανισμούς, μη κυβερνητικές οργανώσεις και υπηρεσίες. Στο πλαίσιο του Προγράμματος Επιστήμης για την Ειρήνη και την Ασφάλεια (SPS) του ΝΑΤΟ, Σουηδοί επιστήμονες συμβάλλουν ενεργά σε μια σειρά από δραστηριότητες που σχετίζονται με την αντιτρομοκρατική, τη χημική, βιολογική, ραδιολογική και πυρηνική άμυνα (CBRN) και την περιβαλλοντική ασφάλεια. Ειδικότερα, εμπειρογνώμονες από τη Σουηδία συμμετέχουν σε ένα έργο από πάνω προς τα κάτω με πρωταρχικό στόχο τη δημιουργία μακροπρόθεσμης ικανότητας για την αξιολόγηση των προγραμμάτων για την αντιμετώπιση του βίαιου εξτρεμισμού και της τρομοκρατίας.
*Η Σουηδία υποστηρίζει ενεργά την εφαρμογή της απόφασης 1325 του ΣΑ/ ΟΗΕ για τις γυναίκες, την ειρήνη και την ασφάλεια (WPS) και από το 2012 φιλοξενεί το Σκανδιναβικό Κέντρο για το Φύλο στις Στρατιωτικές Επιχειρήσεις , ενώ στο Σουηδικό Διεθνές Κέντρο Ενόπλων Δυνάμεων υπάρχει ειδικό πρόγραμμα για να διασφαλίσει ότι οι προοπτικές σεβασμού του φύλου συνεχίζουν να είναι ενσωματωμένες σε στρατιωτικές επιχειρήσεις.
*Η Σουηδία υποστηρίζει μια σειρά από έργα του NATO Trust Fund σε άλλες χώρες εταίρους, τα οποία επικεντρώνονται σε τομείς όπως η εκπαίδευση και η αξιολόγηση στρατιωτικών μονάδων. ιατρική αποκατάσταση τραυματισμένου στρατιωτικού προσωπικού· εξουδετέρωση εκρηκτικών μηχανισμών και αντιμετώπιση αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών βομβών διασποράς, περίθαλψη ατόμων που έχουν τραυματιστεί από βόμβες φωσφόρου ως και επαγγελματική ανάπτυξη των εργαζομένων στον τομέα της ασφάλειας.
*Τέλος η Σουηδία συνδράμει με επιστημονικούς και οικονομικούς πόρους σχεδόν σε όλα τα “Κέντρα Αριστείας” του ΝΑΤΟ ειδικά στις Βαλτικές Δημοκρατίες(κυβερνοασφάλεια, ενεργειακή ασφάλεια και καταπολέμηση της Ρωσικής και Κινεζικής παραπληροφόρησης)
