Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος- Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Οι τελευταίες βομβιστικές επιθέσεις που εκδηλώθηκαν εναντίον κεραιών ραδιοφωνικών σταθμών(Σοβιετικής τεχνολογίας) , καθώς και στην έδρα του αποκαλούμενου ‘υπουργείου δημόσιας τάξης και ασφάλειας” στην πρωτεύουσα Τιρασπόλ της υπό απόσχιση περιοχής της Υπερδνειστερίας στην ανατολική Μολδαβία και κοντά στα σύνορα της με την περιφέρεια της Οδησσού στη νοτιοδυτική Ουκρανία, έχουν προκαλέσει το τελευταίο τετραήμερο βαθιά ανησυχία και έντονο προβληματισμό στο Κίεβο, στην γειτονική Ρουμανία,στο Κίσεναου(πρωτεύουσα της Μολδαβίας) καθώς και σε πολλές δυτικές χώρες , που δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο ‘άνοιγμα” ενός επιπρόσθετου μετώπου από τη Ρωσία με αλυσιδωτές προεκτάσεις και επιπτώσεις σε μία ήδη βαριά φορτισμένη πολεμική ατμόσφαιρα από την σφοδρή αντιπαράθεση του Κιέβου με την Μόσχα.
Η συγκεκριμένη αποσχισθείσα λωρίδα γης, γεωγραφικά είναι πολύ κοντά στην Οδησσό, και σε αυτή ζει Ρωσόφωνος πληθυσμός(περίπου 224 000) που δεν αποδέχονται από την περίοδο 1990-1992 (διάλυσης της πρώην Σοβιετικής Ένωσης) τον έλεγχο και τη διοίκηση της Ρουμανόφωνης Μολδαβίας. Η Υπερδνειστερία μαζί με το Ναγκόρνο Καραμπάχ, την Αμπχαζία και Νότια Οσσετία στην Γεωργία, αποτελούν τις λεγόμενες μετα-Σοβιετικές “παγωμένες διενέξεις”Η περιοχή αυτή δεν αναγνωρίζεται διεθνώς ως κρατική οντότητα,αλλά οι πολίτες της πέραν του συγκεκριμένου ‘διαβατηρίου”, έχουν διαβατήρια Ρωσικά αλλά και μερικές χιλιάδες Ουκρανικά. Η αποσχισθείσα περιοχή από την οποία διέρχεται ο ποταμός Δνείστερος έχει τον δικό της πρόεδρο,κυβέρνηση,αστυνομία, ταχυδρομικά γραφεία, πινακίδες οχημάτων,δικαστήρια, σημαία, “εθνικό ύμνο” ενώ στο έδαφος της εδρεύουν περίπου 1500 Ρώσοι άνδρες της τότε 14ης Στρατιάς Συνόρων , με επικεφαλής Ρώσους στρατιωτικούς (κατοίκους της περιοχής, ενώ το 79% των στρατευσίμων είναι αποκλειστικά γεννηθέντες εκεί)πολλοί εκ των οποίων βρίσκονται εκεί και λόγω μεικτών γάμων ως και άλλων συμφερόντων. Τα σύνορα και τα τελωνεία δεν είναι διεθνώς αποδεκτά, ενώ οργιάζουν η παράνομη διακίνηση όπλων , καυσίμων καπνού , ως και αγαθών που φθάνουν μέσω διαφόρων μεθόδων και τρόπων στις πιο σημαντικές πόλεις που είναι το Μπέντερ, και η Τιρασπόλ. Αρχηγός των Ρωσικών δυνάμεων είναι επί 8 χρόνια ο συνταγματάρχης Ντιμίτρι Ζελένκοφ.
Την περιοχή εποφθαλμιά η Ρωσία, η οποία γεωγραφικά δεν συνορεύει με την Υπερδνειστερία αλλά επιδιώκει να ενώσει μέσω του πολέμου που διεξάγει κατά της Ουκρανίας, την Αζοφική/Μαριουπολη, την υπό κατοχή της χερσόνησο της Κριμαίας από το 2014 , τη Χερσόνα , με κατεύθυνση την Οδησσό και την Υπερδνειστερία της Μολδαβίας.Η τελευταία τελεί υπό καθεστώς ουδετερότητας, αλλά έχει εκφράσει το ενδιαφέρον να ενταχθεί στην ΕΕ , ενώ αξιωματικοί της Μολδαβίας είχαν κατά καιρούς συμμετάσχει σε ειρηνευτικό-ανθρωπιστικές αποστολές του ΝΑΤΟ σε Κόσοβο και Αφγανιστάν.Η Μολδαβία διατηρεί πολύ καλές σχέσεις με την Ουκρανία και την Ρουμανία,για αυτό και πολλοί αναλυτές έχουν εκφράσει την έκδηλη ανησυχία τους για τυχόν αποσταθεροποιητική ενέργεια της Ρωσίας, με σκοπό να ανοίξει εκ νέου τις εντάσεις με τη Μολδαβία και την γειτονική Ρουμανία.Αξίζει να επισημανθεί ότι προ πέντε ημερών , ο Ρώσος αντιστράτηγος Ρουστάμ Μινεκάγιεφ(υπαρχηγός της Κεντρικής Διοίκησης στο Σβέρτλοφσκ) είχε αναφερθεί στο σχέδιο της Μόσχας για κατοχή του νοτίου παράκτιου μετώπου από την Μαριούπολη ως την Υπερδνειστερία, προκαλώντας εύλογους προβληματισμούς, ανησυχία ως και τυχόν ευρύτερη τάση στρατιωτικοποίησης της περιοχής.
Χθες η κεντροδεξιά πρόεδρος της Μολδαβίας Μάγια Σαντού συγκάλεσε επείγουσα συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Ασφαλείας της χώρας μετά από τις προχθεσινές δύο εκρήξεις που προκάλεσαν ζημιές σε ραδιοκεραίες της Σοβιετικής εποχής στην αποσχισθείσα περιοχή της Υπερδνειστερίας. Οι επιθέσεις την Τρίτη σημειώθηκαν αφού τοπικοί αξιωματούχοι ανέφεραν αρκετές εκρήξεις στο υπουργείο κρατικής ασφάλειας στην πόλη Τιρασπόλ και ενώ η περιοχή ήταν σε επίσημη αργία για το Ορθόδοξο Πάσχα. Οι αρχές της Μολδαβίας είναι πάντοτε ευαίσθητες σε οποιοδήποτε σημάδι αυξανόμενης έντασης στην Υπερδνειστερία, μια λωρίδα γης που υποστηρίζεται από τη Μόσχα πολιτικά, οικονομικά και στρατιωτικά.
Η Ουκρανία τελευταία ανησυχεί πολύ ότι η Υπερδνειστερία θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως σημείο εκδήλωσης για νέες Ρωσικές επιθέσεις στο έδαφός της. Μετά την συνεδρίαση υπό την πρόεδρο το υπουργείο Εσωτερικών της χώρας δήλωσε ότι « οι δύο εκρήξεις σημειώθηκαν στο χωριό Maiac, περίπου 50χλμ από την Τιρασπόλ στην περιοχή Γρηγορούπολης.Δεν αναφερθήκαν απώλειες ανθρώπων ή τραυματισμοί πολιτών.
Επιπρόσθετες πληροφορίες φέρουν ότι οι επιτιθέμενοι είχαν χρησιμοποιήσει χειροκίνητο αντιαρματικό εκτοξευτή χειροβομβίδων, ενώ το τηλεοπτικό κανάλι Pervy Pridnestrovsky ανέφερε μάρτυρες που υποστήριζαν ότι είχαν ακούσει πολλές εκρήξεις.Το τηλεοπτικό κανάλι TVS έδειξε μια εικόνα ενός εκ τοξευτή χειροβομβίδων που εγκαταλείφθηκε στο σημείο. Κανείς δεν έχει αναλάβει την ευθύνη για κανένα από τα δύο περιστατικά.
Η Υπερδνειστερία, μια λωρίδα γης με περίπου 470.000 ανθρώπους, βρίσκεται υπό τον έλεγχο των αυτονομιστικών αρχών από τον πόλεμο του 1992 με τη Μολδαβία. Η Ρωσία διατηρεί εκεί περίπου 1.500 στρατιώτες, αποκαλώντας τους “ειρηνευτές”(!) ως και αποθήκες καυσίμων , αλλά οι ανησυχίες είναι μεγάλες ότι αυτές οι δυνάμεις θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να εισβάλουν στην Ουκρανία από τα δυτικά.Προχθές το υπουργείο εξωτερικών της Μολδαβίας δήλωσε ότι οι εκρήξεις στην Τιρασπόλ είχαν στόχο να δημιουργήσουν «προσχήματα για την ένταση της κατάστασης ασφαλείας στην περιοχή της Υπερδνειστερίας, η οποία δεν ελέγχεται από τις συνταγματικές αρχές»
Η Μολδαβία κάλεσε χθες τον πρεσβευτή της Ρωσίας για τα σχόλια του στρατηγού Μινεκαέφ τα οποία χαρακτήρισε «αβάσιμες και αντικρουόμενες με τη θέση της Ρωσίας για υποστήριξη της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της χώρας μας εντός διεθνώς αναγνωρισμένων συνόρων». Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν προειδοποιήσει προηγουμένως ότι οι Ρωσικές δυνάμεις θα μπορούσαν να ξεκινήσουν επιχειρήσεις «ψευδούς σημαίας» για να δημιουργήσουν πρόσχημα για εισβολή στο έδαφος άλλων κρατών ενώ πριν ένα μήνα ο υπεξ των ΗΠΑ Αντονι Μπλίνκεν ήταν στο Κίσεναου και υποσχέθηκε οικονομική βοήθεια στην χώρα-που είναι η φτωχότερη της Ευρώπης- για την αντιμετοπιση του τεράστιου προσφυγικού κύματος από την Ουκρανία.