Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Όταν ο Ρωσικός στρατός εισέβαλε στις 24 Φεβρουαρίου στην Ουκρανία , οι αναφορές έδειχναν ότι οι Ουκρανικές δυνάμεις, ήσαν σημαντικά πιο αδύναμες σε ανθρώπινο δυναμικό, όπλα και δόγμα μάχης. 83 ημέρες μετά ο κόσμος παρατηρεί τον Ουκρανικό στρατό από διαφορετικό πρίσμα. Οι Ουκρανοί κατάφεραν να συγκρατήσουν τον Ρωσικό στρατό και μάλιστα να τον απωθήσουν σε πολλά επιμέρους μέτωπα. Υπάρχουν πολλά διδάγματα που πρέπει να αντληθούν από αυτές τις επιχειρήσεις. Η επιτυχία του Ουκρανικού στρατού προέρχεται κυρίως από τη μαζική χρήση ακρίβειας στόχων του πυροβολικού, των αντιαρματικών πυραύλων(Αμερικανοβρετανικής προέλευσης) ως και των Τουρκικής προέλευσης μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων (UAV)
Οι Ουκρανοί έχουν κάνει πολύ καινοτόμο χρήση UAV εναντίον Ρωσικών τεθωρακισμένων νηοπομπών ως και συγκεντρώσεων μηχανοκίνητων δυνάμεων . Θα πρέπει να σημειωθεί ότι έχει γίνει σημαντική χρήση UAV και στο πρόσφατο παρελθόν, για παράδειγμα στο πλαίσιο του Δεύτερου πολέμου του Ναγκόρνο-Καραμπάχ [μεταξύ Αζερμπαϊτζάν και Αρμενίας] τον Σεπτέμβριο-Νοέμβριο του 2020, με καταστροφικά για τους Αρμένιους αποτελέσματα.
Η στρατηγική των Ουκρανών είναι ένας από τους κύριους παράγοντες πίσω από την επιτυχία τους. Η στρατηγική του Ουκρανικού στρατού κινήθηκε και κινείται σε έναν πολύ “περίεργο ” συνδυασμό μεταξύ συγκεντρωτικής και αποκεντρωμένης στρατηγικής. Οι αξιωματικοί των ενόπλων δυνάμεων και των δύο χωρών κληρονόμησαν την παράδοση του συγκεντρωτικού Σοβιετικού δόγματος, όπου οι επιχειρησιακές αποφάσεις υπαγορεύονται από την κορυφή προς τα κάτω, Ο Ρωσικός στρατός συνέχισε να ακολουθεί αυτό το δόγμα, ακολουθώντας άσχετα και μη επικαιροποιημένα σχέδια που σχεδιάστηκαν κάτω από έναν κεντρικό φακό. Οι κατώτεροι διοικητές του που ήταν και είναι στο πεδίο δεν σκέφτονται ποτέ να τροποποιήσουν σχέδια που υπαγορεύονται από ψηλά.
Ο Ουκρανικός στρατός, από την άλλη πλευρά, εξελίχθηκε πέρα από το συγκεντρωτικό Σοβιετικό δόγμα και ανέπτυξε μια εξαιρετικά αποκεντρωμένη στρατηγική, ενώ “αποκεντρωμένη” δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν άνωθεν διαταγές .Ο Ουκρανικός στρατός έχει μια συνεκτική, συγκεντρωτική στρατηγική, η οποία είναι κυρίως τα ακριβή πλήγματα των Ρωσικών δυνάμεων, η φθορά τους μέσω της φθοράς και οι ‘έξυπνες” αντεπιθέσεις. Εκτιμώ ότι η ισχύς του Ουκρανικού στρατού είναι ότι ανέπτυξε μια πολύ ισχυρή δύναμη από αυτό που οι στρατιωτικοί εμπειρογνώμονες αποκαλούν Auftragstaktik [διοίκηση αποστολής], που είναι ένας Γερμανικός όρος και σημαίνει ότι οι κατώτεροι διοικητές στο πεδίο της μάχης έχουν πολλά περιθώρια για να αλλάξουν τα σχέδια επειδή είναι εξοικειωμένοι με το τι συμβαίνει στο έδαφος . Οι Ουκρανικές μονάδες είναι επιτυχημένες επειδή μπορούν να προσαρμόσουν τις τακτικές όπως τους ταιριάζει, ενώ οι Ρώσοι είναι πολύ λιγότερο ευέλικτοι και παρατηρούμε ότι η Ουκρανία επικρατεί συνεχώς σε επιμέρους μέτωπα και είναι σε θέση να επιβάλει φθορές στον Ρωσικό στρατό.
Είναι θέμα ευελιξίας, γιατί αν μπορείς να αλλάξεις τα σχέδιά σου και ο εχθρός δεν μπορεί να αλλάξει τα σχέδιά του ή μπορεί να το κάνει με πολύ μεγαλύτερη δυσκολία, είναι πιο εύκολο για τους Ουκρανούς να στήσουν ενέδρες , και να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα στους Ρώσους.
Αυτή η αποκέντρωση φαίνεται και στην αγορά όπλων και εξοπλισμού. Κατά τη διάρκεια του πολέμου, πολλοί διοικητές μονάδων της Ουκρανίας συγκέντρωσαν από δυτικές δωρεές σημαντικά ποσά και αγόρασαν τον απαραίτητο εξοπλισμό καθιστώντας τη διαδικασία ταχύτερη, πιο αποτελεσματική και ακριβέστερη .Επίσης οι Ουκρανικές δυνάμεις επωφελούνται από τη μεγαλύτερη ανθεκτικότητα και το υψηλότερο ηθικό συγκριτικά με τους Ρώσους αφού πολεμούν για την πατρίδα τους. Το ηθικό των Ρώσων είναι πράγματι χαμηλό.
Είναι ένας στρατός που είναι πολύ κουρασμένος, πολύ συγκεντρωτικός και άκαμπτος . Όλοι οι στρατοί μπορούν να διδαχθούν κυρίως από τη χρήση ασύμμετρων επιλογών πολέμου από τον Ουκρανικό στρατό, συμπεριλαμβανομένων των εκτοξεύσεων πυραύλων μαζικά εναντίον αρμάτων μάχης ως και UAV κατά της κινητικότητας των μονάδων της επιμελητείας/υποστήριξης.
Πχ το Ισραήλ μπορεί να πάρει πολύτιμα μαθήματα για χρήση σε έναν πόλεμο εναντίον της Χεζμπολάχ στον Λίβανο ή σε έναν «Πρώτο Βόρειο Πόλεμο» που θα περιλάμβανε επίσης τη Συρία του Άσαντ . Σε ένα τέτοιο σενάριο ο Ισραηλινός Στρατός «μπορεί να αντιμετωπίσει ασύμμετρο πόλεμο που περιλαμβάνει τη χρήση στρατιωτικών τακτικών παρόμοιων με αυτές που χρησιμοποιεί ο Ουκρανικός στρατός,που είναι σημαντικά πιο αδύναμος από τον Ρωσικό στρατό.
Πάντως ορισμένοι στρατιωτικοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι είναι αρκετά νωρίς για να αντληθούν συμπεράσματα από τον πόλεμο,αφού διαφέρει το Ουκρανικό περιβάλλον ασφαλείας, και είναι διαφορετικό το πεδίο μάχης ως και το είδος πολέμου συγκριτικά με τη Μέση Ανατολή ή την Κορεατική χερσόνησο. Το Ισραήλ πχ είναι καλό στη διοίκηση της αποστολής. έχει δόγμα ευελιξίας, αν και όχι στον ίδιο βαθμό με τους Ουκρανούς. Ωστόσο, η εστίαση του Ισραήλ θα πρέπει να είναι στη βελτίωση της εφοδιαστικής αλυσίδας και των δυνάμεων υποστήριξης.
Ο Ρωσικός στρατός απέτυχε λόγω κακής επιμελητείας. Οι Ουκρανοί τα καταφέρνουν λόγω του υλικοτεχνικού τους συστήματος, το οποίο είναι καλύτερο .Οι Ουκρανοί προφανώς δεν ήταν απολύτως προετοιμασμένοι και έτοιμοι για τη Ρωσική επίθεση ενώ ετοίμασαν τον στρατό τους πολύ αργά παρά όλες τις συνεχείς προειδοποιήσεις από τη Δύση και από τις πληροφορίες ότι επρόκειτο να γίνει Ρωσική .Πολλοί Ουκρανοί διοικητές είπαν ότι πήραν την εντολή να προετοιμαστούν για άμυνα λίγες μόνο ώρες πριν εισβάλουν οι Ρώσοι..
Υπάρχουν πολλά πράγματα που πρέπει να μάθουμε από τη Ρωσική αποτυχία. Η πτώση αλεξιπτωτιστών εντός εχθρικού εδάφους μπορεί να είναι μια πολύ κακή επιλογή αν ο εχθρός ξέρει να πολεμά.Οι Ρώσοι το προσπάθησαν πολλές φορές και σε πολλές περιπτώσεις απέτυχαν παταγωδώς., ενώ οι Ουκρανοί εμφανίστηκαν πολύ καλύτεροι σε συνδυασμένο πόλεμο.Οι στρατοί του σήμερα και του αύριο πρέπει να δαπανήσουν περισσότερους πόρους για την προετοιμασία ενός συμβατικού πολέμου, με συγκλισιακές δυνάμεις πεζικού και τεθωρακισμένων.Ο πόλεμος της Ουκρανίας έδειξε ότι οι συμβατικοί πόλεμοι δεν ανήκουν στο παρελθόν, παρά τα όσα έχουν πει διάφοροι αναλυτές.Οι Ουκρανοί ήταν καλά προετοιμασμένοι να υπερασπιστούν το Κίεβο και αντεπιτέθηκαν πολύ έξυπνα στο Χάρκοβο τελευταία. Αυτό ήταν που κατέστρεψε το Ρωσικό πολεμικό σχέδιο, το οποίο επρόκειτο να καταλάβει το Κίεβο και να τελειώσει τον πόλεμο πολύ γρήγορα, πράγμα που δεν έγινε. Ανεξάρτητα όλων ο πόλεμος απέχει πολύ από το να τελειώσει….και έχουμε να δούμε πολλά…
