Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος -Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Το ενδεχόμενο μιας ασύμμετρης, υβριδικής, μη-συμβατικής . ή μη-γραμμικής αντιπαράθεσης μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας μελετάται έντονα εκ νέου από τα συμμαχικά επιτελεία, δεξαμενές σκέψεις, αλλά και πολίτικο-διπλωματικούς-στρατιωτικούς παράγοντες (σε σχολές πολέμου κα) στη Δύση, παρά το γεγονός ότι κυριαρχεί η πολεμική ενέργεια του Πούτιν κατά της Ουκρανίας , που ήδη σε διάρκεια πλησιάζει τις 110 ημέρες. Η προκλητική, εγωκεντρική, και έντονα απειλητική γλώσσα του Τούρκου προέδρου κατά της χώρας μας με επίκεντρο την κυριαρχία και την αμυντική υποδομή των νησιών μας, έχει πραγματικά πολλαπλασιάσει συγκριτικά με προηγούμενες κρίσεις την ανησυχία πολλών πρέσβεων και ξένων διπλωματών στην χώρα μας.Αν και σε μεγάλο βαθμό απορρίπτουν την περίπτωση ενός συμβατικού πολέμου μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας εν τούτοις σε πολλές και κατ ιδίαν επαφές του υπογράφοντα καταγράφεται με έντονο προβληματισμό, η επικέντρωση των Ερντογάν και Τσαβούσογλου στην περίπτωση της αποστρατιωτικοποίησης νήσων του ανατολικού Αιγαίου και της Δωδεκανήσου, ενώ πολλοί αναλυτές προσπαθούν να εξετάσουν ποια είναι τα επόμενα βήματα των ανατολικών μας γειτόνων, ως και τι επιδιώκουν μέσα από ένα έντονο κύμα έντασης με την Αθήνα, δεδομένου ότι έχουν αρκετά μέτωπα ανοικτά και προβληματικά.Ο υπογράφων σημειώνει και την περίπτωση των κάθε λογής Τούρκων αναλυτών(γραφικών και μη) που μαζικά εμφανίζονται σε πρηνές εκπομπές της Τουρκικής τηλεόρασης και με πολλές φορές πεζοδρομιακή γλώσσα , ζητάνε να καταληφθούν συγκεκριμένα νησιά και μικρονήσια, ως και να αλλάξει το ισχύον καθεστώς του Αιγαίου και της ανατολικής Μεσογείου.Το ίδιο γίνεται και με άγνωστους απόστρατους στρατιωτικούς που εμφανίζουν χάρτες της αρεσκείας τους , στέλνοντας απαράδεκτα και εκρηκτικά μηνύματα, χωρίς να έχουν νομικές, διεθνολογικές και στρατηγικές γνώσεις ή πληροφορίες από ισχυρές και σεβαστές πηγές.(ως ένα βαθμό αυτό γίνεται και στην χώρα μας, όπου ορισμένοι με κάποιες κορώνες προσπαθούν να ενισχύσουν την προσωπική τους παρουσία.(λες και είναι επί του πεδίου και κατευθύνουν επιχειρήσεις!!).Πρώτο : Η Άγκυρα έχει την ευθύνη για την εμφανιζόμενη υποτροπή στις διμερείς σχέσεις. Η εξωτερίκευση των εθνικών επιλογών μας, η διεθνοποίηση των θέσεών μας, η καλύτερη καταγραφή και παρουσίαση των απόψεών μας από πλευράς κυβέρνησης , έχει αναδιατάξει και αναβαθμίσει την παρουσία μας. Τούτο δεν σημαίνει ότι η Τουρκία θα συμμορφωθεί. Είναι πολύ σημαντικό να ληφθεί υπόψη , ότι η Τουρκική εξωτερική πολιτική είναι ενιαία , και ότι με εξαίρεση το Κουρδικό κόμμα HDP , όλα τα άλλα κόμματα της αντιπολίτευσης (μικρά και μεγάλα) ταυτίζονται με το AKP και προσπαθούν να πλειοδοτήσουν σε πατριωτικούς ακραιισμούς, εθνικιστική συμπεριφορά, συνωμοσιολογία, μπαράζ απειλών κα. Συνεπώς μην αναμένουμε από την Άγκυρα, ότι αν (λέω αν..) αποσυρθεί της πολιτικής σκηνής(με κάποιο τρόπο) ο Ερντογάν , θα βρεθούμε μπροστά σε ήρεμες θάλασσες. Δεν υπάρχει τέτοια περίπτωση. Ο Τούρκος είναι λύκος και δεν χαρίζεται.
Δεύτερο : Με ή χωρίς τον Ερντογάν ,το δόγμα της Γαλάζιας Πατρίδας θα είναι στο προσκήνιο. Η Τουρκία θέλει και επιδιώκει ρόλο από την Μαύρη Θάλασσα ως το Αιγαίο και από εκεί σε Μεσόγειο, Ερυθρά Θάλασσα, Ινδικό Ωκεανό. Η προσεχής ενεργοποίηση και ανάπτυξη του πλοίου ειδικών επιχειρήσεων/αμφίβιων/μίνι αεροπλανοφόρου/ελικοπτεροφόρου Anadolu θα προσδώσει στην Άγκυρα ένα πιπρόσθετο κύρος. Μπορεί να έχει αρκετά προβλήματα με τους τρέχοντες αεροπορικούς εξοπλισμούς (θα δούμε πως θα εξελιχθούν), αλλά εμμένει σε αρκετά δικά της και επιτυχή εξοπλιστικά προγράμματα, μακρόπνοα ναυτικά σχέδια, ενώ διατηρεί και ένα τέμπο αφού συμμετέχει σε πολεμικές επιχειρήσεις(ειδικά στην βόρεια Συρία) αστικό πόλεμο στη βόρεια Συρία, αντιμετώπιση ισχυρού αντάρτικου (ειδικά στο Ιρακινό Κουρδιστάν), ως και σε εξαγωγή οπλικών συστημάτων , υπολογίσιμη στρατιωτική παρουσία σε Αφρικανικές και κεντροασιατικές χώρες , πολυεθνικές διακλαδικές ασκήσεις κλπ.Επειδή τζογάρει σε πολύ ρευστό διεθνές περιβάλλον μέχρι να υποχωρήσει θα διατηρεί σε εμφανή βαθμό την απαράδεκτη , εκβιαστική και αντιδυτική στάση της απέναντι σε Ελσίνκι και Στοκχόλμη και τα αιτήματά τους να ενταχθούν στο ΝΑΤΟ.
Τρίτο :Η Τουρκία είναι επικίνδυνη στην συμπεριφορά της, αφού παίζει και ρισκάρει με το ΝΑΤΟ, σε μία χρονική στιγμή που η Ατλαντική Συμμαχία με τον τρόπο της έχει εισέλθει σε υποστήριξη της Ουκρανίας σε μακροχρόνιο πόλεμο με τη Ρωσία. Οι κινήσεις της απέναντι στην Ελλάδα, ως και η αρνητική θέση της αναφορικά με την Σκανδιναβική διεύρυνση του ΝΑΤΟ είναι απαράδεκτη, και αποσταθεροποιητική, ενώ έχουν αρχίσει πάρα πολλοί σε συμμαχικούς κύκλους να διερωτώνται έντονα τι ρόλο παίζει η Τουρκία στον Ευρωατλαντικό χώρο. Άλλοι λένε να σηκωθεί και να αποχωρήσει, άλλοι λένε να την απομονώσουν μέσα στην Ατλαντική Συμμαχία, άλλοι λένε να την θεωρήσουν ήδη ‘απόπαιδο’, που ήδη κιταει προς άλλες κατευθύνσεις (πχ Κίνα-Ρωσία), ενώ άλλοι λένε ας διατηρήσουμε κάποια επαφή μαζί της , για να μην προχωρήσει και στραφεί συνολικά προς τη Μόσχα. Υπάρχει μείζον θέμα. Η Τουρκία έχει απομακρυνθεί πολύ από τα Ευρωατλαντικά συμπλέγματα. Σημειώνω όμως ότι εξακολουθεί για πολλούς και διαφόρους λόγους να συμμετέχει σε διασυμμαχικές ασκήσεις (ακόμα και μακριά από τον γεωγραφικό της χώρο, πχ στην άσκηση BALTOPS στη Βαλτική ). Πάντως αρκετοί και σοβαροί αναλυτές γράφουν και αναρωτιούνται για το ποιος είναι σήμερα ο ρόλος της Τουρκίας στον Ατλαντικό αστερισμό.(άρθρα σε NEW YORK TIMΕS, WALL STREET JOURNAL, CHICAGO TRIBUNE κα).Τέταρτο : Στον πόλεμο του Πούτιν στην Ουκρανία η στάση της είναι απαράδεκτη και καιροσκοπική.Τις επιβληθείσες κυρώσεις στη Μόσχα δεν τις εφαρμόζει. Ο εναέριος χώρος της είναι ανοικτός για τα Ρωσικά αεροσκάφη. Οπλικά συστήματα στον μαχόμενο και ηρωικό Ουκρανικό λαό δεν στέλνει. Στην “Ομάδα Ράμσταιν” εμφανίστηκε με τον Χουλουσί Ακάρ , αλλά δεν δήλωσε τίποτα σε υποστήριξη του Κιέβου.Με τη Ρωσία συμβαδίζει στα ζητήματα της Συρίας. Απλά πουλάει DRONES στο Κίεβο , και επιδιώκει να εμφανιστεί ότι διαμεσολαβεί(ανεπιτυχώς) μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. Η πολιτική της και στο μείζον θέμα του επισιτισμού χαρακτηρίζεται από τυχοδιωκτισμό και προσωπική προβολή του Ερντογάν. Συνεπώς δεν μπορείς να την εμπιστευτείς.Πέμπτο :Βάσει των ανωτέρω , η περίπτωση της Τουρκίας είναι ιδιαίτερα λεπτεπίλεπτη. Απέναντί μας είναι πολύ πιθανό να προκαλέσει περαιτέρω προβλήματα και να γίνουμε μάρτυρες νέων εντάσεων μέσα στο προσεχές διάστημα. Βρισκόμαστε στη σωστή πλευρά της ιστορίας. Όμως η Τουρκική προκλητικότητα σήμερα απαιτεί αυξημένη παρακολούθηση σε όλα τα μέτωπα και ετοιμότητα αντίδρασης προς πάσα κατεύθυνση.
