Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Στην έδρα της Ατλαντικής Συμμαχίας στις Βρυξέλλες υπεγράφησαν χθες τα Πρωτόκολλα Προσχώρησης της Σουηδίας και της Φινλανδίας από τους πρέσβεις/Μονίμους αντιπροσώπους των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ παρουσία του Φινλανδού υπουργού εξωτερικών Πέκα Χααβίστο και της υπουργού εξωτερικών της Σουηδίας Αν Λιντ. Ο ΓΓ του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ δήλωσε: «Αυτή είναι πραγματικά μια ιστορική στιγμή. Για τη Φινλανδία, για τη Σουηδία, για το ΝΑΤΟ και για την κοινή μας Ευρωπαϊκή ασφάλεια».
Ως γνωστό την περασμένη εβδομάδα στη Σύνοδο Κορυφής της Μαδρίτης, οι ηγέτες των 30 κρατών-μελών της Συμμαχίας συμφώνησαν να προσκαλέσουν τις δύο Σκανδιναβικές χώρες να ενταχθούν στο ΝΑΤΟ μετά τη συμφωνία ενός τριμερούς μνημονίου μεταξύ Τουρκίας, Φινλανδίας και Σουηδίας. Χθες υπογράφηκαν τα Πρωτόκολλα Προσχώρησης, που σηματοδοτούν την έναρξη της διαδικασίας επικύρωσης. Ο Γενικός Γραμματέας είπε ότι η πόρτα του ΝΑΤΟ παραμένει ανοιχτή για τις Ευρωπαϊκές δημοκρατίες που είναι έτοιμες και πρόθυμες να συνεισφέρουν στην κοινή μας ασφάλεια: «Με 32 έθνη γύρω από το τραπέζι, θα είμαστε ακόμα πιο δυνατοί και οι λαοί μας θα είναι ακόμα πιο ασφαλείς, καθώς αντιμετωπίζουμε τη μεγαλύτερη κρίση ασφαλείας εδώ και δεκαετίες».
Από εδώ και στο εξής η όλη διαδικασία μεταφέρεται στα κοινοβούλια των 30 κρατών-μελών ,ενώ ο Στόλντεμπεργκ , αναμένεται να επισκεφθεί πρωτεύουσες κρατών , για να επιταχύνει τις σχετικές κυβερνητικο-κοινοβουλευτικές διαδικασίες. Ήδη η Γερμανία, η Μ. Βρετανία, η Ολλανδία, η Πολωνία και οι Βαλτικές Δημοκρατίες δηλώνουν πανέτοιμες να περάσουν από τα εθνικά κοινοβούλια την επισημοποίηση της εισόδου της Σουηδίας και της Φινλανδίας.Μέχρι την πλήρη ένταξή των δύο βόριων κρατών οι Αμερικανοί, οι Βρετανοί, οι Γάλλοι, οι Γερμανοί, οι Καναδοί, οι Ολλανδοί, οι Πολωνοί και οι Ισπανοί έχουν παράσχει πολυδιάστατες εγγυήσεις .
Αναφορικά με τα αιτήματα της Σουηδίας και Φινλανδίας για την ένταξή τους στο ΝΑΤΟ, ο Τσαβούσογλου ανέφερε πως «αν δεν εφαρμόσουν όσα υπογράψαμε στο σχετικό μνημόνιο της Μαδρίτης τότε δεν θα τους επιτρέψουμε την είσοδο στο ΝΑΤΟ». Μιλώντας χθες από το στρατηγικής σημασίας νησί Γκότλαντ στην Βαλτική η πρωθυπουργός της Σουηδίας Μαγκνταλένα Άντερσον τόνισε ότι όλα τα άτομα που ζούνε στην χώρα της (Κούρδοι-Τούρκοι κα) και δεν είχαν καμία εμπλοκή ή ανάμειξη σε εξτρεμιστικές ή βίαιες ενέργειες δεν έχουν τίποτα να φοβηθούν. Η Σουηδία εξονυχιστικά θα εξετάσει όλους τους φακέλους που στέλνει το υπουργείο δικαιοσύνης της Τουρκίας και θα ενεργήσει ανάλογα.
Αρκτικά ανοίγματα της Άγκυρας
Πάντως σε μία άλλη εξέλιξη που πιθανότατα να συνδέεται με τα Τουρκο-Σκανδιναβικά ζητήματα ,η Τουρκία γίνεται συμβαλλόμενο μέρος στη Συνθήκη της Σβάλμπαρντ. Η Τουρκία αποφάσισε να συμπεριληφθεί στη Συνθήκη του Σβάλμπαρντ, η οποία θα επιτρέψει στους Τούρκους πολίτες να αποκτήσουν δικαιώματα ιδιοκτησίας, διαμονής και αλιείας στο αρχιπέλαγος και τα χωρικά ύδατα Σβάλμπαρντ (Spitsbergen). Το νομοσχέδιο, το οποίο υπογράφηκε από τον Ερντογάν, σχετικά με τη Συνθήκη έχει προωθηθεί στο γραφείο του προέδρου του κοινοβουλίου.
Αν η Τουρκία συμπεριληφθεί στη συνθήκη που υπογράφηκε στο Παρίσι στις 9 Φεβρουαρίου 1920, οι Τουρκικές εταιρείες θα μπορούν να δραστηριοποιούνται στους τομείς της ναυτιλίας, της βιομηχανίας, των ορυχείων και του εμπορίου στο αρχιπέλαγος Σβάλμπαρντ και στα χωρικά ύδατα που υπάγονται στην κυριαρχία της Νορβηγίας και βρίσκεται μόλις χίλια χιλιόμετρα από τον βόρειο πόλο. Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, οι Τούρκοι επιστήμονες θα έχουν τη δυνατότητα να διεξάγουν επιστημονική έρευνα στον Τουρκικό Επιστημονικό Σταθμό που θα ιδρυθεί. Σημειώνεται επίσης ότι οι Τούρκοι φοιτητές θα έχουν την ευκαιρία να σπουδάσουν στο Πανεπιστημιακό Κέντρο στο Σβάλμπαρντ.
Η ένταξη της Τουρκίας σε αυτή τη Συνθήκη θα ενισχύσει περαιτέρω το ενδιαφέρον της για την περιοχή της Αρκτικής, σύμφωνα με τους ειδικούς. Η συνθήκη αφορά τη θέσπιση ορισμένων διευθετήσεων για το αρχιπέλαγος Σβάλμπαρντ μεταξύ Νορβηγίας, ΗΠΑ, Δανίας, Γαλλίας, Ιταλίας, Ιαπωνίας, Ολλανδίας , Μεγάλης Βρετανίας, Ιρλανδίας, Βρετανικών Υπερπόντιων Εδαφών και Σουηδίας. Στη διαδικασία λήψης αυτής της απόφασης, που αφορά τον βορρά, η Τουρκία προσπαθούσε να αποκομίσει κέρδη από τις διαπραγματεύσεις , αναφορικά με τα νέα μέλη του ΝΑΤΟ Φινλανδία και Σουηδία