Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Δεκατέσσερις χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας, συμμετέχουν στην ετήσια άσκηση πυρηνικού πολέμου, η οποία θα διαρκέσει μέχρι τις 30 Οκτωβρίου. Δεν αποκλείεται η δοκιμή ανάπτυξης αερομεταφερόμενων πυρηνικών όπλων χαμηλής απόδοσης ,στη σκιά του πολέμου της Ουκρανίας. Η άσκηση «Steadfast Noon»(Ακλόνητο μεσημέρι), συμπεριλαμβάνει πάρα πολλά κρυφά πυρηνικά σενάρια. Μαχητικά αεροσκάφη από 13 Ευρωπαϊκές χώρες, με αποθέματα Αμερικανικών πυρηνικών βομβών σε 5 από αυτές μεταφέρουν αυτές τις βόμβες.Στην άσκηση συμμετέχουν ως και 60 πολεμικά αεροσκάφη, συμπεριλαμβανομένων μαχητικών αεροσκαφών, αεροσκαφών αναγνώρισης Ως και ανεφοδιασμού. Οι πυρηνικές βόμβες B61, είναι αποθηκευμένες αυτήν τη στιγμή σε 6 διαφορετικές αεροπορικές βάσεις στην Ευρώπη – συμπεριλαμβανομένης της αεροπορικής βάσης του του Büchel στο Eifel/σύνορα Γερμανίας -Λουξεμβούργου) όπου σταδιακά εκσυγχρονίζονται σε βόμβες B61-12
Υποτίθεται ότι αυτά τα πυρηνικά όπλα καθοδηγούνται με μεγαλύτερη ακρίβεια και μπορούν να αναπτυχθούν με κυμαινόμενη εκρηκτική ισχύ. Στρατιωτικοί αναλυτές και στρατηγοί επισημαίνουν έτσι την τακτική τους χρήση σε περιφερειακά πεδία μάχης. Η πιο πρόσφατη πυρηνική στρατηγική των ΗΠΑ που είναι προσβάσιμη στο κοινό δηλώνει ότι κατ’ αρχήν τέτοιες αναπτύξεις επιτρέπονται. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, το ΝΑΤΟ δεν αποκλείει επίσης μια τέτοια χρήση αν ο Πούτιν προχωρήσει σε πρώτη χρήση τακτικού πυρηνικού όπλου..Πιο πρόσφατα, ο πρόεδρος της Ουκρανίας κάλεσε το ΝΑΤΟ να πραγματοποιήσει «προληπτικά πλήγματα» κατά της Ρωσίας.
Η άσκηση του NATO Steadfast Noon πραγματοποιείται παραδοσιακά κάθε Οκτώβριο για την πρακτική της λεγόμενης ανταλλαγής πυρηνικών, όπου μαχητικά αεροσκάφη, από διάφορες χώρες του ΝΑΤΟ, που δεν διαθέτουν δικά τους πυρηνικά όπλα, μεταφέρουν τις Αμερικανικές πυρηνικές βόμβες σε καθορισμένο χώρο. Η άσκηση, όπως αναφέρεται τακτικά, περιλαμβάνει όλες τις απαραίτητες δραστηριότητες για την πραγματοποίηση πυρηνικής επίθεσης. Οι βόμβες ανασύρονται από τις υπόγειες αποθήκες τους, συνδέονται με τα μαχητικά αεροσκάφη, δοκιμάζονται σε σενάρια και τελικά επιστρέφονται στους χώρους τους.Η Steadfast Noon περιλαμβάνει όχι μόνο μαχητικά αεροσκάφη, τα οποία θα μετέφεραν και θα έριχναν πυρηνικές βόμβες κατά τη διάρκεια μιας αποστολής, αλλά και αεροσκάφη αναγνώρισης, τα οποία παρακολουθούν λεπτομερώς όλες τις κινήσεις των εχθρικών δυνάμεων. Η άσκηση περιλαμβάνει επίσης μη πυρηνικά οπλισμένα μαχητικά αεροσκάφη που εκτελούν προστατευτικά καθήκοντα καθώς και ανεφοδιασμό αεροσκαφών, παρέχοντας καύσιμα σε όλα τα άλλα αεροσκάφη.
Σύμφωνα με το ΝΑΤΟ, ως και 60 αεροσκάφη συμμετέχουν στη Steadfast Noon, συμπεριλαμβανομένων μαχητικών αεροσκαφών τέταρτης και πέμπτης γενιάς ως και Αμερικανικών βομβαρδιστικών μεγάλης εμβέλειας B-52 που απογειώνονται από τη βάση Minot στη βόρεια Ντακότα.Σύμφωνα με το ΝΑΤΟ, ο επίσημος οικοδεσπότης της άσκησης του τρέχοντος έτους για τη Steadfast Noon είναι το Βέλγιο, όπου περίπου 20 Αμερικανικές πυρηνικές βόμβες είναι αποθηκευμένες στη στρατιωτική αεροπορική βάση Kleine Brogel (10η τακτική αεροπορική βάση του Βελγίου στην περιοχή Λίμπουργκ στη Φλάνδρα) σύμφωνα με απόρρητες αναφορές. Ασκήσεις θα πραγματοποιηθούν επίσης στη Βόρεια Θάλασσα και στο Ηνωμένο Βασίλειο.Η Γερμανική αεροπορία συμμετέχει, γιατί και στην αεροπορική βάση Büchel (στο Eifel) περίπου 20 πυρηνικές βόμβες βρίσκονται σε ετοιμότητα σε ειδικές αποθήκες.
Λόγω του γεγονότος ότι η συγκεκριμένη αεροπορική βάση τελεί υπό συντήρηση, (κοστίζει τριψήφιο εκατομμύρια ευρώ) η αεροπορική βάση Nörvenich, νοτιοδυτικά της Κολωνίας, λειτουργεί επί του παρόντος ως εναλλακτικός χώρος. Στο πλαίσιο του διαμοιρασμού πυρηνικών βομβών άλλες πυρηνικές βόμβες είναι αποθηκευμένες στο Volkel (Ολλανδία), στο Ghedi και στο Aviano (και τα δύο στην Ιταλία), καθώς και στο Incirlik (Τουρκία). Για αρκετό καιρό, ωστόσο, η βάση του Ιντσιρλίκ δεν εμπλέκεται λόγω του ευαίσθητου ειδικού ρόλου που διαδραματίζει η Τουρκία στο ΝΑΤΟ , των Αμερικανο-τουρκικών διαφορών για πολλά θέματα.(ειδικά μετά το αποτυχημένη απόπειρα του Γκιουλενικού πραξικοπήματος του 2016)
Παρά το γεγονός αυτό, το Βερολίνο εμμένει στην κοινή χρήση πυρηνικών και την αποθήκευση Αμερικανικών πυρηνικών βομβών στο Büchel. Αυτό αποδεικνύεται καλύτερα από το γεγονός ότι η Γερμανική Αεροπορία σκοπεύει να αγοράσει 35 F-35 Stealth , για να αντικαταστήσει τα παλαιότερα Tornado που είναι επί του παρόντος οι φορείς για τις Αμερικανικές πυρηνικές βόμβες. Τα F-35 λέγεται ότι κοστίζουν 100 εκατομμύρια ευρώ ανά αεροπλάνο.
Ο προγραμματισμένος εκσυγχρονισμός των Αμερικανικών πυρηνικών βομβών που αποθηκεύονται στην Ευρώπη έχει επανειλημμένα πυροδοτήσει συζητήσεις. Οι βόμβες B61 που έχουν αποθηκευτεί μέχρι σήμερα έχει προγραμματιστεί ότι συνολικά θα αντικατασταθούν από τις βόμβες B61-12. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς, αυτές δεν είναι μόνο καθοδηγούμενες με μεγαλύτερη ακρίβεια, αλλά η εκρηκτική τους ισχύς μπορεί επίσης να ποικίλλει.Σε αυτό το πλαίσιο, το γεγονός ότι ούτε τα Tornado της Bundeswehr ούτε τα Eurofighter τους θεωρούνται συμβατά για τη μεταφορά των B61-12 ,τα F-35, από την άλλη, είναι τα πλέον κατάλληλα για τη δουλειά. Δοκιμές για το σκοπό αυτό πραγματοποιήθηκαν από την Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ το περασμένο φθινόπωρο σε τρεις αεροπορικές βάσεις σε Αμερικανικό έδαφος Αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχουν εναπομείναντα εμπόδια που να εμποδίζουν την αποθήκευση B61-12 – αντί των σημερινών πυρηνικών βομβών B-61 – στο Büchel, μόλις το Βερολίνο αποκτήσει το Αμερικανικής κατασκευής F-35 .
Η διεξαγωγή πολέμου με την προσφυγή στη χρήση πυρηνικών όπλων σχετικά χαμηλής απόδοσης περιλαμβάνεται ρητά μεταξύ των επιλογών στην πιο πρόσφατα δημοσιευμένη πυρηνική στρατηγική των ΗΠΑ («Επισκόπηση πυρηνικής στάσης»). Στην αναθεώρηση της πυρηνικής στάσης στις 2 Φεβρουαρίου 2018 επί κυβέρνησης Τραμπ, τονίστηκε ότι τα πυρηνικά όπλα,αν είναι απαραίτητο, θα χρησιμοποιούνται σε περιφερειακά πεδία μάχης. Εν τω μεταξύ, η κυβέρνηση Μπάιντεν έχει εκδώσει μια σύγχρονη και επίκαιρη έκδοση του εγγράφου στρατηγικής, αλλά εξακολουθεί να το κρατά μυστικό. Για λίγο, κάποιοι ήλπιζαν ότι ο Πρόεδρος Μπάιντεν θα ήταν διατεθειμένος να περιορίσει το εύρος των αναπτύξεων, ούτως ή άλλως, αυτό είχε υπονοηθεί κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας του για τις προεδρικές εκλογές. Σε μια σύντομη περίληψη, η οποία είναι δημόσια προσβάσιμη, αυτό δεν αναφέρεται πλέον.
Οι ειδικοί υποθέτουν ότι η αναθεώρηση της πυρηνικής στάσης του Μπάιντεν ουσιαστικά δεν θα διαφέρει πολύ από αυτή του Τραμπ, πράγμα που σημαίνει ότι η επιλογή περιορισμένου πυρηνικού πολέμου εξακολουθεί να είναι πραγματική. Μέχρι στιγμής, μόνο η Κίνα και η Ινδία έχουν επιβάλει σημαντικούς αυτοπεριορισμούς στη χρήση πυρηνικών όπλων, καθώς επίσης έχουν δηλώσει ότι δεν γίνεται πρώτη χρήση πυρηνικών όπλων και ότι δεν θα χρησιμοποιούν πυρηνικά όπλα σε κράτη που δεν τα διαθέτουν.
Ενώ το ΝΑΤΟ αποστασιοποιείται επίσημα από τις πρόσφατες Ρωσικές ανακοινώσεις ότι η χρήση πυρηνικών όπλων στα χειρότερα σενάρια δεν μπορεί να αποκλειστεί ένα εσωτερικό έγγραφο της Συμμαχίας που αναφέρθηκε πριν από δύο χρόνια, εγείρει ερωτήματα. Σύμφωνα με το έγγραφο, οι αρχηγοί κυβερνήσεων και κρατών του ΝΑΤΟ σημείωσαν σε ένα «μυστικό έγγραφο» τον Ιούλιο του 2018, στο οποίο «για πρώτη φορά» αναφέρθηκε ότι η «συμβατική άμυνα και η πυρηνική αποτροπή» δεν μπορούν πλέον να θεωρηθούν ξεχωριστά, «όπως ήταν συνήθως εντός του ΝΑΤΟ». «Τα δύο πρέπει να τα δούμε μαζί». Αυτό το έγγραφο λέγεται ότι υποστηρίζει ότι το ΝΑΤΟ πρέπει να αμυνθεί έναντι των απειλών σε ολόκληρο το επιχειρησιακό πεδίο, χρησιμοποιώντας όλες τις «αμυντικές και επιθετικές δυνατότητες από την αντιπυραυλική άμυνα έως τα πυρηνικά πρώτα χτυπήματα».
* Ο υπογράφων έχει ασχοληθεί επί χρόνια με τα πυρηνικά όπλα και συμμετείχε σε ενημερωτικές επισκέψεις σε όλες(6) τις πυρηνικές βάσεις των Β61 την περίοδο 2003-2005.
