Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Η κατάσταση στο Κόσοβο τις τελευταίες ημέρες είναι για μία ακόμα φορά ιδιαίτερα κρίσιμη,ενώ δεν αποκλείεται περαιτέρω χειροτέρευση των σχέσεων Πρίστινας -Βελιγραδίου με πολυδιάστατες επιπτώσεις για την τοπική,περιφερειακή και Ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Η ανάπτυξη στρατευμάτων της Σερβίας στα σύνορα του Κοσόβου (επαρχίες Ράσκα, Ρασίνα κα) ως και μετακινήσεις δυνάμεων ειδικά της 3ης Σερβικής ταξιαρχίας (Κουρσούμλια, Προκόπιε, Βράνιε αλλά και από τη Νις ) υπενθυμίζει τη συμπεριφορά της Ρωσίας προς την Ουκρανία πριν από την εισβολή της, είπε η υπουργός εξωτερικών του Κοσόβου χθες , προτρέποντας την Ευρωπαϊκή Ένωση να λάβει ενεργά μέτρα κατά του Βελιγραδίου, όπως το πάγωμα του καθεστώτος της υποψηφιότητάς του.
Η προειδοποίηση έρχεται αφότου οι ΗΠΑ δια στόματος του επικεφαλής της Αμερικανικής διπλωματίας Άντονι Μπλίνκεν παρακολουθούν με ανησυχία την ανάπτυξη επιθετικού προσδιορισμού δυνάμεων γύρω από το Κόσοβο (μηχανοκίνητες και τεθωρακισμένες μονάδες κα) που αποσταθεροποιούν την ευρύτερη περιοχή ενώ το ΝΑΤΟ (δήλωση Στόλντεμπεργκ από τη Κοπεγχάγη το Σάββατο) επεσήμανε ότι εξουσιοδοτεί επιπρόσθετες ειρηνευτικές δυνάμεις να είναι σε ετοιμότητα μεταφοράς και ανάπτυξης στο Κόσοβο (πρόκειται για Βρετανική στρατιωτική δύναμη επιπέδου μηχανοκίνητου τάγματος).Η Ατλαντική συμμαχία είναι σε επαφή με τη Βόρεια Μακεδονία, την Βοσνία-Ερζεγοβίνη και το Μαυροβούνιο.
“Δεν υπήρξε ποτέ τέτοιου είδους συγκέντρωση στρατευμάτων τα τελευταία χρόνια” δήλωσε η υπεξ του Κοσόβου Ντόνικα Γκερβάλα–Σβάρτς στο γερμανικό τηλεοπτικό δίκτυο Deutschlandfunk σε χθεσινή συνέντευξή της . ‘Τα όπλα που έχουν εκεί, τα τανκς και πυροβολικό,μας δίνουν μια άσχημη αίσθηση γιατί δεν ξέρουμε πώς θα απαντήσει σε ενδεχόμενη επιθετική ενέργεια η διεθνής κοινότητα”. Επιπρόσθετα τόνισε ότι δεν είναι μόνο η συγκέντρωση στρατευμάτων στα όρια της πρώην νότιας επαρχίας της Σερβίας της οποίας την ανεξαρτησία δεν αναγνωρίζουν το Βελιγράδι και η Μόσχα αλλά και η ρητορική της Σερβίας ως και οι “μέθοδοι” της που μοιάζουν με τη ρωσική συμπεριφορά απέναντι στην Ουκρανία(στα τέλη του 2921/αρχές 2022) .”Γι’ αυτό είναι ακόμη πιο σημαντικό τώρα να ληφθούν τα απαραίτητα αποτρεπτικά μέτρα γιατί η κατάσταση είναι έκρυθμη” κατέληξε.
Ο Σέρβος πρόεδρος Αλεξάνταρ Βούτσιτς δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι δεν σκοπεύει να διατάξει τις δυνάμεις του να περάσουν τα σύνορα με το Κόσοβο επειδή μια κλιμάκωση της σύγκρουσης θα έβλαπτε καίρια τις φιλοδοξίες του Βελιγραδίου να ενταχθεί στην ΕΕ. Οι εντάσεις έχουν τελευταία κλιμακωθεί μεταξύ των δύο χωρών από τότε που μια ένοπλη σύγκρουση μεταξύ της Κοσοβαρικής αστυνομίας και ένοπλων Σέρβων παρακρατικών και παραστρατιωτικών ( που είχαν οχυρωθεί σε ένα μοναστήρι μετέτρεψε ένα ήσυχο χωριό στο βόρειο Κόσοβο σε εικονική εμπόλεμη ζώνη πριν από 10 ημέρες.) Το Κόσοβο το οποίο κήρυξε την ανεξαρτησία του από τη Σερβία το Φεβρουάριο του 2008 μετά από μια εξέγερση των ανταρτών του KLA και την αεροπορική επέμβαση του ΝΑΤΟ το 1999, κατηγορεί τη Σερβία ότι εξοπλίζει και υποστηρίζει τους Σέρβους παρακρατικούς πολλοί εκ των οποίων έχουν σχέσεις με μαφιόζικες ομάδες.
Η Σερβία κατηγορεί το Κοσσυφοπέδιο για κλιμάκωση της βίας υποστηρίζοντας ότι η Πρίστινα επί μια δεκαετία,( με διαμεσολάβηση της ΕΕ,) δεν εφαρμόζει μια συμφωνία που προβλέπει τοπική αυτονομία για τους Σέρβους σε μια περιοχή του βορρά της χώρας όπου αποτελούν την πληθυσμιακή πλειοψηφία(βόρεια του ποταμού Ιμπάρ , δηλαδή σε Ζβετσάν ,Λεπόσεβατς,βόρεια Μιτρόβιτσα κα). “Ο Βούτσιτς δεν θα το αφήσει έτσι, αν δεν ειπωθούν ξεκάθαρα λόγια και δεν δει συνέπειες για τις προκλητικές ενέργειές του”, προειδοποίησε η υπεξ του Κοσόβου σημειώνοντας ότι οι Ευρωπαίοι πρέπει να αναστείλουν τα κονδύλια της ΕΕ για το Βελιγράδι ως και να παγώσουν το καθεστώς υποψηφιότητας της Σερβίας για ένταξη της στην ΕΕ.
Οι Σερβικές κινήσεις.
Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του υπογράφοντα που επικοινώνησε με στρατιωτικούς επιτελείς της KFΟR/NATO(που αριθμεί 4600 άνδρες από 31 κράτη) στη Πρίστινα ,οι κινήσεις του Σερβικού στρατού είναι σε τρεις διαφορετικές κατευθύνσεις. Μονάδες της 2ης ταξιαρχίας του Σερβικού στρατού έχουν κινηθεί από την κατεύθυνση της Ράσκα(βορειοδυτικά) προς την γραμμή των βόρειων συνόρων του Κοσόβου . Μονάδες της 3ης ταξιαρχίας του Σερβικού στρατού έχουν κινηθεί από την περιοχή της Νις προς την κατεύθυνση των βορειοανατολικών συνόρων του Κοσόβου, ενώ οι μονάδες της 4ης ταξιαρχίας έχουν κινηθεί από την περιοχή Βράνια προς την κατεύθυνση των ανατολικών συνόρων της Δημοκρατίας του Κοσόβου Οι ίδιες πηγές(Ιταλική, Αμερικανική και Αυστριακή) ανέφεραν ότι στρατιωτικές μονάδες του στρατού της Σερβίας έχουν αναπτυχθεί ( στρατιωτικές και χωροφυλακικές ) σε 48 προωθημένες επιχειρησιακές βάσεις που είναι απλωμένες κατά μήκος των συνόρων με το Κόσοβο. Στις περιοχές αυτές περιλαμβάνεται η τοποθέτηση αντιαεροπορικών συστημάτων ως και βαρέων πυροβολικών.
Η κυβέρνηση του Κοσόβου διατηρεί συνεχή επαφή με τις ΗΠΑ , με τις χώρες της ΕΕ ως και με το αρχηγείο των συμμαχικών δυνάμεων του ΝΑΤΟ στη Νάπολι /Ιταλία σχετικά με αυτή τη σοβαρή κλιμάκωση από τη Σερβία ενώ η αντίδραση των ΗΠΑ σε αυτήν την επιθετική προσέγγιση της Σερβίας ήταν άμεση .Μάλιστα ο Μπλίνκεν είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Βούτσιτς και ζήτησε χθες να αποσύρουν αμέσως όλες τις στρατιωτικέ μονάδες τους από τα σύνορα με το Κόσοβο ως και να κλείσουν και να αποστρατιωτικοποιήσουν τις 28 στρατιωτικές βάσεις ως και τις 20 βάσεις χωροφυλακής. Μετά την αποτυχία της ένοπλης επίθεσης, με παραστρατιωτικούς σχηματισμούς( με επικεφαλής τον καταζητούμενο) Mίλαν Ραντότσιτς ως και η τοποθέτηση Σερβικών στρατιωτικών μονάδων κατά μήκος των συνόρων με το Κόσοβο προκαλεί έντονη ανησυχία, ενώ εκτιμάται ότι θα έχουμε προσεχώς και άλλα ένοπλα επεισόδια ειδικά στο βόρειο Κόσοβο.
