Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Η Μόσχα εδώ και καιρό -ευρισκόμενη σε ιδιαίτερα δύσκολη φάση στο μέτωπο του πολέμου της Ουκρανίας- φλερτάρει και ωθεί φιλορωσικούς παράγοντες (αλλά και κράτη πχ Σερβία) στο να προκαλέσει εντάσεις και προβλήματα στα δυτικά συμφέροντα στο νότιο Καύκασο, Βαλκάνια/Κόσοβο και Μέση Ανατολή.
Ας επικεντρωθούμε την φονική επίθεση της Χαμάς στο νότιο Ισραήλ. Η Ρωσία έχει από καιρό σχέσεις με τους ισλαμιστές μαχητές, και ο ηγέτης της Χαμάς Ισμαήλ Χανίγιε ως και άλλοι αξιωματούχοι(πολιτικοί και στρατιωτικοί) έχουν κάνει πρόσφατα ταξίδια στη Μόσχα.
Μετά τις επιθέσεις του Σαββάτου, οι Ρώσοι έσπευσαν να “ξεσκονίσουν” τα παλιά σχέδια και να χαράξουν τα σύνορα του Ισραήλ εκεί που ήταν το 1967. Ο υπουργός εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ είπε ότι η δημιουργία ενός Παλαιστινιακού κράτους εμποδίζεται από την “καταστροφική πολιτική” των ΗΠΑ , ενώ ο εμπρηστικός πρώην πρόεδρος Ντμίτρι Μεντβέντεφ με τον τρόπο του “δικαιολόγησε” τις επιθέσεις της Χαμάς υποστηρίζοντας ότι ήταν μία “αναμενόμενη εξέλιξη” και έστρεψε την οργή του εναντίον της Δύσης.(!). Μάλιστα θρασύτατα υποστήριξε ότι “Αντί να εργάζονται ενεργά στον παλαιστινιακό-ισραηλινό τομέα αυτοί οι ηλίθιοι (οι ΗΠΑ) έχουν παρέμβει εναντίον μας υποστηρίζοντας τους νεο-Ναζί του Κιέβου …”(!)
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ υποστήριξε με χαρά(!) ότι η χρηματοδότηση για την Ουκρανία θα μειωθεί πλέον αναπόφευκτα. ισχυριζόμενος (χωρίς στοιχεία και εμμένοντας σε ευχολόγια ) ότι “Η διαδικασία άντλησης όπλων του καθεστώτος του Κιέβου από πραγματική, συναισθηματική, οικονομική, τεχνολογική άποψη θα εισέλθει σε πτωτική τάση”
Υποδηλώνει αυτό ότι η Ρωσία είχε άμεσο χέρι στις επιθέσεις; Αυτό φαίνεται δύσκολο. Η Ρωσία δεν είναι τόσο σημαντική όσο το Ιράν όσον αφορά τα όπλα και τη χρηματοδότηση της Χαμάς. Ο Νόρμαν Ρουλ, πρώην ανώτερος αξιωματούχος των μυστικών υπηρεσιών των ΗΠΑ, υποστήριξε ότι ήταν η πολιτική υποστήριξη της Μόσχας στη Χαμάς που ενθάρρυνε την οργάνωση να αναλάβει δράση , αλλά πρόσθεσε ότι οποιοσδήποτε ρωσικός ρόλος πέρα από αυτό είναι πιθανό δεν φαίνεται να είναι ενεργός.Ο υπογράφων -βάσει πληροφοριών-δεν αποκλείει εκπαίδευση στελεχών της Χαμάς από Ρώσους μισθοφόρους της WAGNER στη Συρία μέσα στο διάστημα 2021-2022
Αυτή η ύπουλη στρατηγική επιτρέπει στους Ρώσους να ισχυρίζονται ότι υποστηρίζουν την ειρηνευτική διαδικασία στη Μέση ανατολή . αλλά η επακόλουθη βία διαταράσσει την περιοχή, και στοχεύει στο να αποσπάσει την προσοχή των πολιτικών από την επιθετικότητα της Ρωσίας στην Ουκρανία ενώ έλκει τα ναυτικά συμφέροντα των ΗΠΑ από τη Μαύρη Θάλασσα στην ανατολική Μεσόγειο.Τα φλερτ με τη Χαμάς και η υποστήριξη προς τους Παλαιστίνιους βοηθούν επίσης τον Πούτιν στην ώθησή του να χαρακτηριστεί σημαντικός παίκτης σε μια παγκόσμια αναδιάταξη ενάντια στη Δύση με κράτη όπως η Κίνα και το Ιράν. Υπόψη στα Ηνωμένα Έθνη προ ημερών δεν καταδίκασε ευθέως την άθλια Ισλαμιστική ενέργεια, ζητώντας χρόνο….!
Μόλις πριν από μέρες, είπε ότι η πρόθεση της Ρωσίας είναι να “χτίσει έναν νέο κόσμο” κατηγορώντας τη Δύση για τον πόλεμο στην Ουκρανία και είπε ότι η σύγκρουση διεξάγεται για “τις αρχές στις οποίες θα βασίζεται η νέα παγκόσμια τάξη πραγμάτων”(!). Ο σύμμαχος της Ρωσίας και κύριος στρατιωτικός προμηθευτής όπλων το Ιράν σίγουρα θέλει επίσης μια νέα παγκόσμια τάξη πραγμάτων, αλλά είναι συζητήσιμο το πόσο άμεσα η Τεχεράνη δίνει συγκεκριμένες εντολές στη Χαμάς. Ο υπογράφων έχει επισημάνει ότι δεν αποκλείει η Τεχεράνη να συμμετείχε στον επιχειρησιακό σχεδιασμό για την επίθεση της Χαμάς ενώ ενισχύει πληρεξούσιους της Ισλαμικής Δημοκρατίας όπως οι Χούθις στην Υεμένη, οι Ιρακινές Σιιτικές πολιτοφυλακές, η Χεζμπολαχ στο Λίβανο , και η Χαμάς στη Γάζα. Το Ιράν δημιουργεί ένα τέρας του Φρανκενστάιν και στη συνέχεια το αφήνει ελεύθερο σε ένα χωριό για να δράσει..Αυτή η προσέγγιση για την ανάφλεξη της παγκόσμιας γεωπολιτικής ταιριάζει με τα Ρωσικά συμφέροντα.
Ερντογάν- Τουρκία- επίθεση Χαμάς
Η επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου έτυχε ως επί το πλείστον ευπρόσδεκτη αντίδραση στην Τουρκία. Ενώ ο Ερντογάν κάλεσε τόσο την ισραηλινή όσο και την παλαιστινιακή πλευρά να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση, επικρίνοντας τις ΗΠΑ για την αποστολή αεροπλανοφόρου στην ανατολική Μεσόγειο, καθώς και για δυσανάλογες αεροπορικές επιθέσεις του Ισραήλ στη Γάζα ,άλλοι Τούρκοι πολιτικοί ηγέτες υποστήριξαν ως επί το πλείστον τη Χαμάς. Εσκεμμένα απέφυγαν να επικρίνουν τους μαχητές της Χαμάς για βία εναντίον Ισραηλινών αμάχων. Περισσότερη συμπάθεια προς το Ισραήλ παρατηρείται μεταξύ των Τούρκων χρηστών των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, πιθανώς λόγω των εικόνων φρίκης στο διαδίκτυο ή λόγω συναισθημάτων κατά του Ισλαμικού ΑΚΡ.
Ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, ο ηγέτης του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης (CHP), δήλωσε την πλήρη υποστήριξή του στην Παλαιστινιακή υπόθεση. “Μπροστά στα μάτια της κυβέρνησης των ΗΠΑ, η σκληρότητα της ισραηλινής διοίκησης στη Μέση Ανατολή είναι έγκλημα κατά της ανθρωπότητας. Καταδικάζω τη σφαγή στη Γάζα και καταδικάζω τις κυβερνήσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Στεκόμαστε δίπλα στον καταπιεσμένο παλαιστινιακό λαό”, είπε ο Κιλιτσντάρογλου. Ο εκπρόσωπος του κόμματος CHP καταδίκασε τη σφαγή στη Γάζα. Ο Oζγκουρ Oζέλ , ένας από τους διεκδικητές για την ηγεσία του CHP, καταδίκασε τα αντίποινα του Ισραήλ στη Γάζα. Σε μεταγενέστερη ανάρτησή του, ο Οζέλ σημείωσε ότι η υποστήριξή του στην Παλαιστινιακή ανεξαρτησία δεν σημαίνει έγκριση της τρομοκρατίας της Χαμάς.
Η Τουρκική αριστερά παρουσίασε μια πιο ανάμεικτη αντίδραση. Το Τουρκικό Κομμουνιστικό Κόμμα και το Αριστερό Κόμμα έχουν υποστηρίξει κατηγορηματικά την Παλαιστινιακή υπόθεση, επικαλούμενα την’ ιστορική Ισραηλινή καταπίεση.” Και τα δύο μέρη αναγνώρισαν ότι οι Παλαιστινιακές πράξεις ήταν νόμιμη αντίσταση στις δηλώσεις τους. Το Κόμμα της Αριστεράς των Πρασίνων, από την άλλη πλευρά, καταδίκασε τη βία κατά των Ισραηλινών αμάχων ενώ υποστηρίζει τον αγώνα του Παλαιστινιακού λαού για ελευθερία. Ο Ομέρ Φαρούκ Γκεργκερλίογλου, υπερασπιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και βουλευτής του Κόμματος της Πράσινης Αριστεράς μοιράστηκε τις εικόνες των Ισραηλινών αμάχων που σκοτώθηκαν ενώ περίμεναν σε έναν σταθμό λεωφορείων και έγραψε ότι οι θάνατοι αμάχων είναι απαράδεκτοι. “Πάντα επέκρινα την ισραηλινή καταπίεση, αλλά αυτό που έκανε η Χαμάς είναι δολοφονία. Η προοπτική των ανθρωπίνων δικαιωμάτων δεν μπορεί να είναι κομματική, αλλά κοιτάζει μόνο μέσα από το πρίσμα των δικαιωμάτων”σημείωσε ο Γκεργκέλιογλου.
Η Mεράλ Aκσενέρ , η ηγέτης του εθνικιστικού Καλού Κόμματος (IYI Party), απεικόνισε τη βία της Χαμάς ως τρομοκρατική ενέργεια. Η Ακσενέρ είπε ότι τέτοιες πράξεις δεν έχουν τίποτε καλό εκτός από την αύξηση του πόνου του Παλαιστινιακού λαού. Οι ισλαμιστές στην Τουρκία έχουν ταχθεί ως επί το πλείστον στο πλευρό της Χαμάς χωρίς εξαίρεση. Ο πολύς…Αχμέτ Νταβούτογλου, ο ηγέτης του Κόμματος του Μέλλοντος, μοιράστηκε μια ανάρτηση που υποστηρίζει την επίθεση της Χαμάς. “Υποστηρίζω τη δικαιολογημένη αντίσταση των Παλαιστινίων αδελφών και αδελφών μας που έχουν μείνει μόνοι από τον μουσουλμανικό κόσμο και τη διεθνή κοινότητα ενάντια στη συνεχή παραβίαση της ιερότητας και της ισλαμικής ταυτότητας του τζαμιού Al-Aqsa, των συνεχιζόμενων επιθέσεων και της δημιουργίας νέων οικισμών στα κατεχόμενα από το Ισραήλ εδάφη”.
Πάντως η πρώτη αντίδραση του Ερντογάν στην επίθεση της Χαμάς ήταν να καλέσει τις πλευρές να ηρεμήσουν ( μια αντίδραση που είναι αρκετά διπλωματική και ως ένα βαθμό φιλοϊσραηλινή για τα πρότυπα του Ερντογάν). Η Τουρκία επίσημα δεν αναγνωρίζει τη Χαμάς ως τρομοκρατική οργάνωση. Η οργάνωση έχει ακόμη και γραφείο στην Τουρκία. Ο ηγέτης του, Ισμαήλ Χανίγιε, είναι μεταξύ των συχνών επισκεπτών του Ερντογάν. Από αυτή την άποψη, η ισορροπημένη στάση του σημαίνει ότι η Άγκυρα δεν θέλει να διακινδυνεύσει την εξομάλυνση με το Ισραήλ για μια προσωρινή κρίση. Ωστόσο, ο Ερντογάν σπάνια παραλείπει οποιαδήποτε ευκαιρία να επικρίνει το Ισραήλ ως «κράτος τρομοκρατίας» ή κατακτητή. Λόγω των ιδεολογικών τάσεων του AKP ή του οπορτουνισμού του Ερντογάν, η Τουρκική κυβέρνηση πιθανότατα θα δυσκολευτεί να διατηρήσει την ισορροπημένη προσέγγισή της σε μια τέτοια κρίση για μεγάλο χρονικό διάστημα. Πράγματι, λοιπόν, στις αρχές της Αραβικής Άνοιξης, της κρίσης στη Λιβύη του 2011, της κρίσης στη Συρία και της κρίσης του Κατάρ το 2017, η Τουρκία πήρε μια πιο διπλωματική στάση, αλλά καθώς τα γεγονότα εξελίσσονταν κινήθηκε έντονα φλο-ισλαμικά..Όπως είναι γνωστό η Τουρκία βελτίωσε πρόσφατα τις διπλωματικές σχέσεις της με το Ισραήλ, ενώ έχει ανοικτά θέματα με τους Αμερικανούς και το ΝΑΤΟ για το Σουηδικό αίτημα ένταξης στην Ατλαντική Συμμαχία, ως και το μείζον θέμα της προμήθειας των F-16 από τις ΗΠΑ.
