.Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Οι ΗΠΑ δίνουν το παρόν στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη(Β-Ε) σε μια ένδειξη υποστήριξης στο ισχύον καθεστώς της χώρας, την παραμονή του προγραμματισμένου εορτασμού από Σέρβους εθνικιστές των αποσχιστικών διαθέσεων της σκληροπυρηνικής ελιτ του φιλοπουτινικού ηγέτη Ντόντικ.(φίλου των εκκεντρικών Όρπαν ,Λουκασένκο κα) .Συγκεκριμένα δύο μαχητικά αεροσκάφη F-16 των ΗΠΑ πέταξαν χθες πάνω από τη Βοσνία, καθώς στα ανατολικά τμήματα της χώρας προετοιμάζονταν να τιμήσουν την επέτειο της μη-αναγνωρισμένης και εξτρεμιστικής “Δημοκρατίας της Σέρπσκα” ως οντότητας-κράτους(!) Τα Αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη πέταξαν ως μια” χειρονομία υποστήριξης” προς τη χώρα την παραμονή της εθνικιστικής παρέλασης (στρατιωτικού τύπου) που σχεδίασαν οι Σέρβοι αυτονομιστές σε μια περίοδο μάλιστα υψηλών εντάσεων στην ευρύτερη περιοχή (Κόσοβο,αυξημένη και επιβεβαιωμένη δράση κατασκοπευτικών και αποσταθεροποιητικών κινήσεων της Μόσχας κα)
Η Αμερικανική πρεσβεία στο Σεράγεβο ανέφερε χθες ότι η πτήση με τα αεροσκάφη F16 ήταν μια κοινή εκπαιδευτική άσκηση με τις νόμιμες δυνάμεις της Β-Ε καθώς και μια “απόδειξη της δέσμευσης των ΗΠΑ” για τη διασφάλιση της εδαφικής ακεραιότητας της χώρας ενόψει ενισχυμένης “αποσχιστικής δραστηριότητας”. Τα αεροσκάφη πέταξαν πάνω από τις βορειοανατολικές πόλεις Tούτζλα και και Μπρίσκο αλλά σύμφωνα με πληροφορίες του υπογράφοντα ακούστηκαν και στη Μπάνια Λούκα, τη Σερβοβοσνιακή πρωτεύουσα στα δυτικά, η οποία είναι πάντα το επίκεντρο των προγραμματισμένων εορτασμών για τον εορτασμό της 32ης επετείου από την ανακήρυξη της “Δημοκρατίας Σέρπσκα” ως ένα αποσχισμένο κράτος. Οι εορτασμοί, περιλάμβαναν μια παρέλαση παραστρατιωτικών δυνάμεων, που αποτελεί ενέργεια περιφρόνησης του Βοσνιακού κράτους. Οι εκδηλώσεις έχουν απαγορευτεί από το συνταγματικό δικαστήριο της χώρας ως μεροληπτικές κατά των μη Σέρβων.
Η ανακήρυξη της “Δημοκρατίας της Σέρπσκα” από τους εγκληματίες πολέμου Κάραζιτς, και Μλάντιτς ( τον Ιανουάριο του 1992) πυροδότησε έναν τριετή εμφύλιο πόλεμο ως και μια εκστρατεία εθνοκάθαρσης Μουσουλμάνων και Κροατών από τους Σέρβους κατά την οποία σκοτώθηκαν 100.000 άνθρωποι. Ο Μίλοραντ Ντόντικ, ο πρόεδρος της “Δημοκρατίας Σέρπσκα” σε ομιλία του προχθές , επανέλαβε τη μακροχρόνια θέση του ότι “ο στόχος του Σερβικού λαού είναι ένα Σερβικό κράτος σε αυτές τις περιοχές”. Ο Ντόντικ έλαβε υποστήριξη από τον αυταρχικό πρόεδρο της γειτονικής Σερβίας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, ο οποίος ανακοίνωσε εδώ και μέρες ότι θα πραγματοποιούνταν ένα σόου πυροτεχνημάτων στο Βελιγράδι σε συγχρονισμό με αντίστοιχες εκδηλώσεις στη Μπάνια Λούκα καθώς και σε άλλες πόλεις της “Δημοκρατίας Σέρπσκα.”
Η φετινή παρέλαση πραγματοποιήθηκε εν μέσω αυξανόμενου αριθμού επιθέσεων και απειλών εναντίον προσφύγων που επέστρεψαν στα μέρη που ζούσαν (πριν τον πόλεμο) ιδιαίτερα Βόσνιων/Μουσουλμάνων και Κροατών που επιστρέφουν στη “Δημοκρατία Σέρπσκα.” Την περασμένη Κυριακή, δύο Σέρβοι συνελήφθησαν επειδή πυροβόλησαν με αυτόματα όπλα καθώς περνούσαν με αυτοκίνητο μπροστά από μια βοσνιακή/Μουσουλμανική κοινότητα στη πονεμένη Σρεμπρένιτσα (σκηνή σφαγής το 1995 με πάνω από 8.000 νεκρούς κυρίως Βόσνιους άνδρες και έφηβους , που κρίθηκε ως πράξη γενοκτονίας από δικαστήριο εγκλημάτων πολέμου στη Χάγη .
Η Γιασμίν Μουγιάνοβιτς , πολιτικός επιστήμονας και συγγραφέας του πολύ πρόσφατου βιβλίου, “Οι Βόσνιοι. : Πατρίδα μετά τη Γενοκτονία” υποστήριξε ότι η κατάσταση χειροτερεύει και ο Ντόντικ είναι αποκλειστικά υπεύθυνος. Στη δήλωσή της χθες η πρεσβεία των ΗΠΑ είπε ότι η Ουάσιγκτον “θα ενεργήσει με όλα τα μέσα αν κάποιος προσπαθήσει να αποσχιστεί από τη Βοσνία κατά παράβαση του κρατικού συντάγματος και της ειρηνευτικής συμφωνίας του Ντέιτον/ΗΠΑ του 1995 που τερμάτισε τον πόλεμο στη Βοσνία.” Ωστόσο, ο Ντόντικ έχει συχνά αψηφήσει το σύνταγμα και τους δυτικούς υποστηρικτές της Βοσνίας, οι οποίοι έχουν λίγα μέσα επιβολής(πολιτικά) .
Μια σταθεροποιητική δύναμη της ΕΕ/ALTHEA έχει συρρικνωθεί τις τελευταίες δύο δεκαετίες από 7.000 (αρχικά) σε λίγο περισσότερο από 1.000.(με επικεφαλής αυστριακό υποστράτηγο) “Αυτό είναι ένα πρόβλημα αποτροπής” είπε ο Χάρις Ιμάμοβιτς, πολιτικός αναλυτής και πρώην σύμβουλος της Βοσνιακής προεδρίας. “Οι δυτικοί υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων απλά δεν έχουν αποτρεπτικούς μηχανισμούς. Δεν έχουν τώρα στο έδαφος υπολογίσιμη στρατιωτική δύναμη”. Η Μουγιάνοβιτς είπε ότι οι πτήσεις F16 ήταν ένα ευπρόσδεκτο αλλά ανεπαρκές σήμα αποφασιστικότητας των ΗΠΑ. Δεν νομίζω ότι αυτό σημαίνει ουσιαστική αλλαγή στην πολιτική των ΗΠΑ, αλλά τουλάχιστον είναι ένα είδος αναγνώρισης από την πλευρά των Αμερικανών , αν και Ντόντικ δεν δείχνει να τις εκλαμβάνει σοβαρά” Η Μουγιάνοβιτς επέκρινε την Ουάσιγκτον επειδή δεν καταδίκασε τον Βούτσιτς για τη νοθεία των πρόσφατων Σερβικών εκλογών( τον περασμένο μήνα).
Στο Ντόντικ έχουν επιβληθεί κυρώσεις από τις ΗΠΑ για διαφθορά ως και από το Ηνωμένο Βασίλειο για υπονόμευση της “νομιμότητας και της λειτουργικότητας’ του Βοσνιακού κράτους. “Ενώ η κοινή επιχείρηση μεταξύ της Αμερικανικής αεροπορίας και του Βοσνιακού στρατού είναι ευπρόσδεκτη ως αποτρεπτικός παράγοντας, πρέπει να προχωρήσουμε περαιτέρω’, δήλωσε η Aλίσια Kερνς , πρόεδρος της επιτροπής εξωτερικών υποθέσεων του κοινοβουλίου του Ηνωμένου Βασιλείου που ηγήθηκε της κίνησης για την επιβολή κυρώσεων στον Ντόντικ το 2022. Πρόσθεσε “Θέλω να δω το Ηνωμένο Βασίλειο να ενταχθεί ξανά στην EUFOR/ALTHEA , ως και να ενισχυθεί η υπάρχουσα Νατοϊκή παρουσία επιτελών και αξιωματικών πληροφοριών στο Σεράγεβο.”
