Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος -Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Με την επίσημη ένταξη της Σουηδίας ως 32ο κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ ανοίγουν επιπρόσθετα θέματα προς συζήτηση σχετικά με την περαιτέρω ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων της Ουκρανίας και ειδικότερα σε όπλα αεράμυνας ,ως και σε μαχητικά αεροσκάφη(εν αναμονή μέσα στην άνοιξη των πρώτων F-16 από Αμερικανούς και συμμάχους στη Κεντρική Ευρώπη και Σκανδιναβική ).
Η πρόταση για διάθεση στο Κίεβο των Σουηδικών αεροσκαφών 4ης γενιάς Gripen κερδίζει ευρεία υποστήριξη . Υπάρχει μια αυξανόμενη κινητικότητα από την Σουηδική αντιπολίτευση (Σοσιαλδημοκράτες και μικρότερα κόμματα) για άμεση έναρξη διαπραγματεύσεων με την Ουκρανία. Ο στόχος τους; Να σταλούν μαχητικά αεροσκάφη JAS-39 Gripen για να βοηθήσουν στην τρέχουσα κατάσταση, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς που διαδίδονται από διάφορα τηλεοπτικά προγράμματα και γνωστά Σκανδιναβικά Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης ενώ Ουκρανοί πιλότοι και μηχανικοί έχουν επισκεφθεί ήδη αεροδρόμια της Σουηδίας.
Αν δούμε τις τελευταίες πληροφορίες, μετά την αποδοχή του Σουηδικού αιτήματος για ένταξη στο ΝΑΤΟ από το κοινοβούλιο της Ουγγαρίας η πρόταση που υποβλήθηκε από τη Σουηδική αντιπολίτευση θα υποστηριχθεί πλέον από μια συντριπτική πλειοψηφία βουλευτών .Προ ημερών οι Ούγγροι αποφάσισαν να ενισχύσουν το απόθεμα τους σε Σουηδικά μαχητικά Gripen, χάρη σε ένα ελκυστικό πακέτο που προσέφερε η Σουηδία στη Βουδαπέστη .Η συζήτηση στη Σουηδία για διάθεση μαχητικών Gripen στην Ουκρανία δεν είναι νέα.
Αυτή η στρατηγική κίνηση ακολούθησε ανακοινώσεις από Ευρωπαϊκά κράτη όπως η Νορβηγία, η Δανία, το Βέλγιο και η Ολλανδία, που σχεδιάζουν να στείλουν μέσα στο επόμενο τρίμηνο μαχητικά αεροσκάφη της Lockheed Martin F-16 στο Κίεβο. Ο Σουηδός υπουργός άμυνας Πολ Τζόνσον αποκάλυψε την εντολή του προς τη Σουηδική στρατιωτική ηγεσία να αξιολογήσει την πιθανή επιρροή των ποικίλων μορφών βοήθειας στην Ουκρανία, με επιλογές που εκτείνονται από την εξαγωγή ως τη δωρεά αεροσκαφών Gripen
Οι αποφάσεις για τα F-16 έχουν φέρει την ανάπτυξη του Gripen στο προσκήνιο της εντατικοποίησης των επαφών Κιέβου- Στοκχόλμης . Η αντίστροφη μέτρηση για την ανάπτυξη/αποστολή του Gripen, σύμφωνα με τον Stefan Ungert, ειδικό στην αεράμυνα στη Σουηδική Υπηρεσία Αμυντικών Ερευνών, είναι απλώς «θέμα χρόνου». Υποθέτοντας ότι η Σουηδία ανάβει το πράσινο φως για την αποστολή του Gripen, οι ειδικοί υπολογίζουν ένα χρονοδιάγραμμα έως και 9 ,μηνών πριν πετάξουν στον ουρανό της Ουκρανίας. Αυτή η¨’ ευελιξία” οφείλεται στην απαιτούμενη εκπαίδευση για Ουκρανούς πιλότους και μηχανικούς στους ‘άγνωστους μηχανισμούς’ του Gripen. Ο Ungert βεβαιώνει: «Ακόμα και μια μέτρια μοίρα, ας πούμε 10 αεροσκαφών, θα μπορούσε να αποφέρει σημαντικά τακτικά πλεονεκτήματα ως και μια τόνωση του ηθικού για την Ουκρανία».
Εν μέσω κλιμακούμενης ανησυχίας στο Κίεβο σχετικά με την αβεβαιότητα της συνεχούς στρατιωτικής βοήθειας της Δύσης, ιδιαίτερα καθώς οι Τραμπιστές του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος των ΗΠΑ (στη Βουλή των Αντιπροσώπων) γίνονται δύσπιστα για περαιτέρω βοήθεια, αναδύεται η προοπτική ανάπτυξης των Gripens από τη Στοκχόλμη. Πολλοί διεθνείς αναλυτές επαναλαμβάνουν αυτή την άποψη, υπογραμμίζοντας ότι το Gripen σχεδιάστηκε ειδικά ως αντίβαρο στα Ρωσικά μαχητικά αεροσκάφη Sukhoi και Migoyan. Το Σουηδικό μαχητικό αεροσκάφος μπορεί να ‘υπερηφανεύεται’ για δύο βασικά χαρακτηριστικά: έλλειψη απαίτησης για καθορισμένη αποθήκη συντήρησης, η οποία θα μπορούσε να εκτελείται από κινητές ομάδες σχεδόν οπουδήποτε ως και την ικανότητα να λειτουργεί από ακόμη λιγότερο ανεπτυγμένα και μικρής κλίμακας αεροδρόμια, σε αντίθεση με τα F-16 που απαιτούν “παρθένο ” διάδρομο.
Μέσα στο προσεχές χρονικό διάστημα αναμένονται εξελίξεις, ενώ στο ΝΑΤΟ ήδη υπάρχει μεγάλη ικανοποίηση για την ιδιαίτερα δυναμική παρουσία της Σουηδίας σε Αρκτικού τοπίου διακλαδικές ασκήσεις καθώς και την ανακοινωθείσα διάθεση/μεταφορά σύγχρονου Σουηδικού τάγματος στη Λετονία στα πλαίσια της εκεί διασυμμαχικής/πολυεθνικής στρατιωτικής δύναμης υπό Καναδική διοίκηση.
