Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφισε προχθές με σημαντική πλειοψηφία την επικύρωση της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για μια ακόμη πενταετή θητεία ως πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.(παρά τα κατά καιρούς λεγόμενα, από διαφόρους) Η επιβεβαίωσή της είναι καλά νέα για την Ευρώπη και για τη διατλαντική σχέση με τους Αμερικανούς , ενώ από την εποχή που ήταν υπουργός άμυνας της Γερμανιάς είχε στενούς δεσμούς με το ΝΑΤΟ.
Αυτή τη φορά, ωστόσο, θα πρέπει να αντιμετωπίσει μια διαφορετική σειρά προκλήσεων στην ατζέντα της σε σχέση με την προηγούμενη θητεία της , και θα προέρχονται τόσο από την ΕΕ όσο και από ίδια. Τι μπορεί να αναμένεται από τη δεύτερη πενταετία.; Πριν από την επιβεβαίωσή της, υπέβαλε μια σειρά από προτάσεις αναφορικά με τις πολιτικές κατευθυντήριες γραμμές της για την επόμενη θητεία της Επιτροπής ( μια συνδυασμένη προσπάθεια να σκιαγραφήσει το όραμά της και να κερδίσει ψήφους)
Οι κατευθυντήριες γραμμές δίνουν προτεραιότητα όπως :
*Οικοδομώντας μια πιο ανταγωνιστική Ευρώπη που να εξισορροπεί τη νομοθεσία και την καινοτομία ως και να διευκολύνει την πράσινη μετάβαση της Ευρώπης
*Ενισχύοντας τις αμυντικές φιλοδοξίες και δυνατότητες της ΕΕ σε μία πολλή κρίσιμη εποχή με άγνωστες εξελίξεις στις ΗΠΑ.
*Προώθηση κοινωνικών και οικονομικών πολιτικών όπως η προσιτή στέγαση, διατήρηση των γεωργικών και περιβαλλοντικών πολιτικών,
*Προστασία της δημοκρατίας της Ευρώπης και υπερασπίζοντας τα παγκόσμια και γεωπολιτικά συμφέροντα της Ευρώπης. Αντιμετώπιση της πρωτοφανούς, υβριδικής,ασύμμετρης παραπληροφόρησης και fakenews που προέρχονται κυρίως από τη Μόσχα και το καθεστώς Πούτιν
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι η επόμενη θητεία της θα έχει περισσότερο κεντρικό και ενεργό ρόλο για την Επιτροπή και την ίδια. Αλλά πιθανότατα θα υπάρξουν αρκετά εμπόδια από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Στην πρώτη της θητεία, η φον ντερ Λάιεν μετέτρεψε την Επιτροπή στο πιο σημαντικό βραχίονα εντός της ΕΕ σε μια εποχή που οι κρίσεις εμφανίστηκαν συχνά και ήσαν πολλές . Υπηρέτησε ως επικεφαλής λήψης αποφάσεων και διαπραγματευτής της ΕΕ κατά τη διάρκεια της κρίσης του COVID-19, βοήθησε στο συντονισμό της απάντησης της Ευρώπης στην πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022 και διαμόρφωσε την οικονομική στρατηγική της ΕΕ για την απομάκρυνση του κινδύνου και τη γενική επιθετικότητα της Κίνας, αντιστεκόμενη στις καταναγκαστικές και αθέμιτες εμπορικές πρακτικές του Πεκίνου.
Ο ρόλος της Επιτροπής ενισχύθηκε από τις πολιτικές της επιτυχίες. Στη πρώτη της θητεία επέβλεψε την υιοθέτηση σημαντικών κανόνων για την ψηφιακή και την πράσινη μετάβαση. Η ΕΕ προώθησε τους κορυφαίους παγκοσμίως ψηφιακούς κανονισμούς για την τεχνητή νοημοσύνη, τον έλεγχο του διαδικτυακού περιεχομένου και τον ανταγωνισμό πλατφορμών, και έδωσε κίνητρα στην κατασκευή ημιαγωγών. Έδωσε επίσης προτεραιότητα στις πράσινες πολιτικές για τη μείωση των εκπομπών, συμπεριλαμβανομένου του Μηχανισμού Προσαρμογής Συνόρων Άνθρακα και του καθορισμού νέων στόχων μείωσης των εκπομπών για αυτοκίνητα, τη ναυτιλία κα. Η επανεκλογή της και η υπολογίσιμη ήττα της κομπλεξικής ακροδεξιάς των συνομωσιολογικών θεωριών στη Γαλλία ενισχύουν το ρόλο της.
Στη δεύτερη θητεία της, θα προσπαθήσει επίσης να αναπτύξει έναν ισχυρότερο ρόλο ειδικά στην παραδοσιακή ατζέντα άμυνας και οικονομικής ασφάλειας, με στόχο την ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων της Ευρώπης έναντι της Ρωσίας και την συμμετοχή της Ευρώπης με διακλαδική στρατιωτική παρουσία στον Ινδο-Ειρηνικό..
Η φον ντερ Λάιεν υποσχέθηκε ένα «Ευρωπαϊκό ταμείο ανταγωνιστικότητας» και μια «καθαρή βιομηχανική συμφωνία» εντός των πρώτων εκατό ημερών από την επόμενη εντολή της Επιτροπής, μαζί με μεγαλύτερες επενδύσεις σε ενεργειακές υποδομές και τεχνολογίες. Η ΕΕ δημιουργεί νέα γραφεία και προσλαμβάνει έναν νέο στρατό δικηγόρων ανταγωνισμού, ενισχύοντας το ήδη τεράστιο μέγεθος και εμβέλεια της Επιτροπής. Αλλά θα υπάρχουν όρια στη φιλοδοξία της αφού κράτη μέλη και το κοινοβούλιο θα προσπαθήσουν να ασκήσει τη δική τους εξουσία.
Η πρόεδρος της Κομισιόν θα πρέπει να αντιμετωπίσει έναν αυξανόμενο αριθμό απύθμενα λαϊκιστών ηγετών γύρω από το τραπέζι στις συνεδριάσεις του Συμβουλίου. Περισσότερες ακροδεξιές κυβερνήσεις ενδέχεται να εμφανιστούν μέσα στη 5ετία. Και καθώς η Επιτροπή προσπαθεί να αναλάβει μεγαλύτερο ρόλο στις παραδοσιακές πολιτικές που καθοδηγούνται από τα κράτη μέλη, όπως η ασφάλεια και η άμυνα, η φον ντερ Λάιεν θα χρειαστεί να αντιμετωπίσει πιο δεσμευμένα κράτη μέλη που επιδιώκουν να απαιτήσουν παραχωρήσεις ή χαραμάδες ή να ασκήσουν τη δική τους επιρροή σε επίπεδο ΕΕ..Άρα οι προκλήσεις θα είναι πολλές και πολυδιάστατες.
