Δρ Αθανάσιος Ε.Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Μέσα σε τρεις ιλιγγιώδεις και δραματικές εβδομάδες, το Ισραήλ δολοφόνησε τρεις αρχηγούς ριζοσπαστικών και εξτρεμιστικών οργανώσεων (Χαμάς και Χεζμπολάχ) , με αυτές τις επιχειρήσεις από μόνες τους να αλλάζουν την τροχιά του εδώ και δέκα μήνες συνεχιζόμενου πολέμου στη Μέση Ανατολή ακόμη και πέρα από τον τρέχοντα πόλεμο στη Γάζα. Η ελπίδα του Ισραήλ ήταν να αναδιαμορφώσει την ισορροπία δυνάμεων για να αποκαταστήσει μια πιο ασφαλή κατάπαυση του πυρός αλλά αυτές οι στοχευμένες επιχειρήσεις έχουν φέρει την περιοχή πιο κοντά σε έναν μεγαλύτερο πόλεμο από οποιαδήποτε άλλη στιγμή μέχρι σήμερα.
Η περίπτωση Μόχαμεντ Ντέιφ
Ο πρώτος στόχος ήταν ο εκ των δυο κορυφαίων στρατιωτικών της Χαμάς, ο Μοχάμεντ Ντέιφ, ο οποίος δολοφονήθηκε από το Ισραήλ από αεροπορική επιδρομή στο Χαν Γιούνις στη νότια Γάζα. Οι πληροφορίες για το θάνατό του υπήρχαν από την πρώτη στιγμή αν και οι IDF αρνήθηκαν για κάποιες ημέρες να επιβεβαιώσουν τον θάνατό του.(έλαβε τη βασική επιβεβαίωση μόνο το πρωί της προηγούμενης Πέμπτης.) Η δολοφονία του Ντέιφ δεν είναι μόνο ένα πλήγμα για το ηθικό της Χαμάς στο άμεσο μέλλον, καθώς ήταν η πιο γνωστή επιχειρησιακή ως και μάχιμη στρατιωτική προσωπικότητα για περισσότερο από μία δεκαετία, αλλά υπάρχει και πολύ πιο σημαντικός μακροπρόθεσμος αντίκτυπος της εξόντωσης του.. Ο θάνατος του Ντέιφ, περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο αξιωματούχο της Χαμάς, αφήνει την οργάνωση χωρίς εθνικό στρατιωτικό διοικητή για να επανεκπαιδεύσει και να ανασυνθέσει τις δυνάμεις της( αν και όταν τελειώσει ο τρέχων πόλεμος.)
Δεδομένου ότι ο Ισραηλινός στρατός έχει ‘αποκεφαλίσει” περίπου το 60% των ανώτερων και μεσαίων στελεχών της Χαμάς στον στρατό της,(σύμφωνα με επιβεβαιωμένα ονόματα και στοιχεία του υπογράφοντα) ο Ντέιφ είχε γίνει πιο σημαντικός από ποτέ ως ένας από τους λίγους εναπομείναντες κορυφαίους στρατιωτικούς της Χαμάς Η Χαμάς μπορεί ακόμα να ανασυσταθεί ως στρατιωτική δύναμη αν το Ισραήλ αποτύχει να την αντικαταστήσει με κάποια πολιτική δύναμη στη Γάζα, αλλά η διαδικασία θα διαρκέσει πολύ περισσότερο, ενδεχομένως και χρόνια χωρίς τον Ντέιφ..
Η Χεζμπολάχ και ο θάνατος του Σουκρ
Την περασμένη εβδομάδα, το Ισραήλ ανέλαβε την ευθύνη για τη δολοφονία του επιχειρησιακού αρχηγού της Σιιτικής Λιβανέζικης Χεζμπολάχ Φουάντ Σουκρ με επιδρομή drone στη Βηρυτό. Ο Σουκρ ήταν ο επικεφαλής στρατιωτικός σύμβουλος του αρχηγού της Χεζμπολάχ Σείχη Χασάν Νασράλα. Όπως και με τη Χαμάς, το Ισραήλ έχει εξαλείψει σχεδόν τους μισούς διοικητές της Χεζμπολάχ στο νότιο Λίβανο. Επιπλέον, περίπου το 90% των δυνάμεων της Χεζμπολάχ στο νότιο Λίβανο για να προφυλαχθούν έχουν μετατοπιστεί βόρεια. Έτσι, η δολοφονία του Σουκρ δεν ήταν απλώς ένα πλήγμα για το ηθικό και τις άμεσες επιχειρήσεις της Χεζμπολάχ, αλλά και για τις μακροπρόθεσμες δυνατότητές της αναφορικά με την ανοικοδόμηση των δυνάμεών της στο νότιο Λίβανο κοντά στα σύνορα του Ισραήλ (νότια του ποταμού Λιτάνι) .
Επιπλέον, η δολοφονία του Σουκρ ήταν ένα μήνυμα προς τον Νασράλα ότι θα μπορούσε εύκολα να είναι ο επόμενος και ότι η Βηρυτός δεν είναι πλέον μια περιοχή που τυγχάνει ασυλίας αν η Χεζμπολάχ σκοτώσει έναν αρκετά μεγάλο αριθμό Ισραηλινών αμάχων. Αυτό θέτει πολύ σαφέστερες κόκκινες γραμμές για τη Χεζμπολάχ για το τι είδους επιθέσεις θα «ανεχθεί ή δεν θα ανεχθεί» το Ισραήλ στο έδαφός του στην τρέχουσα(επί του παρόντος) αντιπαράθεση /σύγκρουση χαμηλής έντασης .
Η Χαμάς μετά τη δολοφονία του Ισμαήλ Χανιγιέ
Ο Χανίγιε ήταν ο κύριος διαπραγματευτής με το Κατάρ και τις ΗΠΑ, ακόμη και όταν ο νέος αρχηγός της Χαμάς στη Γάζα Γιάχια Σνουάρ έπαιρνε και παίρνει τις τελικές αποφάσεις επειδή ελέγχει τους Ισραηλινούς ομήρους βαθιά στον υπόγειο κόσμο των τούνελ στη Γάζα. Επίσης, ενώ υπάρχει διαφωνία σχετικά με το ποιος ήταν πιο πραγματιστής, κάποιοι υποστήριξαν ότι τουλάχιστον πρόσφατα τον έβλεπαν πιο ρεαλιστικό από τον εκκεντρικό και πολύ ακραίο Σινουάρ. Δεδομένου ότι η Ισραηλινή κυβέρνηση εξακολουθεί να θέλει να πάρει πίσω τους ομήρους μέσω μιας συμφωνίας, η δολοφονία του Χανίγιε στράφηκε μόνο εν μέρει στη Χαμάς, με την έννοια της προσπάθειας να πείσει τον Σινουάρ ότι όλη η ηγεσία της Χαμάς θα μπορούσε να εξαλειφθεί εάν δεν συμβιβαστεί σύντομα σε ορισμένες τα ζητήματα που εξακολουθούν να αμφισβητούνται.
Ωστόσο, η πολύ πιο σημαντική επίπτωση για τη δολοφονία του Χανίγιε ήταν και είναι στην πραγματικότητα το Ιράν. Το Ισραήλ, που σίγουρα σκότωσε τον Χανίγιε, ήθελε να στείλει ένα μήνυμα στην Ισλαμική Δημοκρατία ότι η υπομονή του εξαντλείται για την Τεχεράνη που χρησιμοποιεί πληρεξούσιους για να προσπαθήσει να αιματοκυλήσει το Ισραήλ, ενώ οι Αγιατολάχ της Τεχεράνης και της ιερής πόλης Κομ νομίζουν ότι μπορούν να παρακολουθούν από το περιθώριο τις εξελίξεις ανέγγιχτοι. Μέχρι τώρα και παρόλο που οι ειδικοί συμφωνούν γενικά ότι οι αντιπαραθέσεις της Χαμάς και της Χεζμπολάχ με το Ισραήλ χρηματοδοτήθηκαν, εμπνεύστηκαν και συχνά σχεδιάστηκαν στην Τεχεράνη, η μόνη φορά από τις 7 Οκτωβρίου που το Ισραήλ έπληξε το Ιράν στο έδαφός του ήταν στις 19 Απριλίου στο Ισφαχάν σε μια μέτρια απάντηση.( σε αντίποινα μια μαζική απόπειρα επίθεσης από την Τεχεράνη πέντε ημέρες νωρίτερα.
Το Ιράν είχε εξαπολύσει περίπου 350 εναέριες απειλές, συμπεριλαμβανομένων βαλλιστικών πυραύλων, μη επανδρωμένων αεροσκαφών και πυραύλων κρουζ, ενώ τα αντίποινα της Ιερουσαλήμ αρκούσαν με ένα ακριβές χτύπημα για να καταστρέψει το αντιαεροπορικό σύστημα S-300 της Ισλαμικής Δημοκρατίας, κεντρική και βασική για την προστασία της πυρηνικής της τοποθεσίας στο Νατάνζ. Οι παρατηρητές ήταν διχασμένοι σχετικά με το αν η επίθεση του Ισραήλ, η οποία έδειξε ότι θα μπορούσε εύκολα να πλήξει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν στη Νατάνζ ως προειδοποιητική βολή, είχε αποκαταστήσει την ισορροπία αποτροπής με την Τεχεράνη ή αν οι Αγιατολάχ θεωρούσαν την αντεπίθεση του εβραϊκού κράτους ως αδύναμη στο φως της επίθεσης που είχαν καταφέρει στο Ισραήλ.
Αφού οι Ιρανοί πληρεξούσιοι Χούτι από την Υεμένη σκότωσαν πρόσφατα έναν Ισραηλινό σε επίθεση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος στο Τελ Αβίβ και η Χεζμπολάχ σκότωσε 12 Ισραηλινούς Δρούζους, φάνηκε ότι το Ιράν δεν είχε λάβει το μήνυμα και ένιωθε ότι είχε ακόμα ατιμωρησία. Η απόσυρση του Χανίγια από την ευρύτερη εικόνα ,ενώ βρισκόταν στην Τεχεράνη ήταν ένα αναμφισβήτητο μήνυμα για να απορρίψει το Ιράν από την ιδέα ότι έχει ασυλία όταν χρησιμοποιεί πληρεξούσιους για να βλάψει το Ισραήλ.
Έτσι, το Ισραήλ μέσα σε σχεδόν τρεις εβδομάδες με τρεις επιθέσεις(DECAPITATIΟN), αναστέλλει προς το παρόν τις σημερινές,( και το πιο σημαντικό), τις μελλοντικές στρατιωτικές δυνατότητες ανοικοδόμησης της Χαμάς και της Χεζμπολάχ, και απείλησε τους Αγιατολάχ ότι αν οι πληρεξούσιοί τους περάσουν τις “κόκκινες γραμμές’, το τίμημα μπορεί να καταλήξει στο κατώφλι της Τεχεράνης και της Κομ και όχι μόνο εναντίον των συμμάχων τους σε Λίβανο, Υεμένη και Μεσοποταμία. Το αν αυτές οι επιθέσεις υψηλού διακυβεύματος θα οδηγήσουν σε έναν πολύ μεγαλύτερο πόλεμο μεταξύ του Ισραήλ, του Ιράν και της Χεζμπολάχ ή αν τελικά θα φέρει την Τεχεράνη να βοηθήσει τους πληρεξουσίους της σε κατάπαυση του πυρός με το Ισραήλ παραμένει ένα ανοιχτό ερώτημα και πολλά θα δούμε πολυ σύντομα.
