.
Δρ Αθανάσιος Ε.Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Ευρύτερο προβληματισμό ως και πολλά ερωτηματικά έχει προκαλέσει η μέχρι σήμερα στάση του Ισλαμικού καθεστώτος της Τεχεράνης ως και της Σιιτικής εξτρεμιστικής πολιτοφυλακής Χεζμπολάχ στο Λίβανο,γιατί δεν έχουν απαντήσει στρατιωτικά (παρά την εντονότατη απειλητική ρητορική) στις δίδυμες δολοφονίες από το Ισραήλ του Ισμαήλ Χανίγιε στη πρωτεύουσα του Ιράν ,ως και του επιχειρησιακού διοικητή της δεύτερης Φουάντ Σουκρ στη Βηρυτό.
Αμερικανοί και Άραβες αξιωματούχοι εκτιμούν ότι αν επιτευχθεί (μία έστω οριακή κατάπαυση του πυρός στη Γάζα ) θα μείωνε τις περιφερειακές εντάσεις, δίνοντας χώρο στο Ιράν και τους συμμάχους του να υποχωρήσουν(προς το παρόν) από τους όρκους τους να εκδικηθούν για το ζευγάρι των ισραηλινών δολοφονιών που έχουν ωθήσει την περιοχή στο χείλος του γκρεμού από τη Μεσοποταμία μέχρι το Άντεν και από τον κόλπο των πετρελαίων μέχρι την ανατολική Μεσόγειο. Αλλά με τις συνομιλίες για κατάπαυση του πυρός να μην δειχνουν ότι τουλάχιστον κάτι οριακό μπορεί να επιτευχθεί και ενώ έχουν περάσει περισσότερες από τρεις εβδομάδες από τις δολοφονίες, ορισμένοι αναλυτές αναρωτιούνται αν το Ιράν θα απαντήσει καθόλου
Η γλώσσα που βγαίνει από το Ιράν υποδηλώνει ότι προσπαθεί να αποφύγει τη κλιμάκωση (έστω και αν υποκρύπτονται πολλά….), Μέχρι σήμερα, κανένας από τους δύο δεν έχει αντιστοιχίσει τη σκληρή τους γλώσσα με τη δράση. Την περασμένη Τετάρτη, ο εκπρόσωπος του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης/IRGC Αλί Μοχάμεντ Ναεϊνί δήλωσε ότι «ο χρόνος είναι με το μέρος μας και η περίοδος αναμονής για αυτή την απάντηση μπορεί να παραταθεί». Πρότεινε επίσης ότι το Ιράν αναζητά νέους τρόπους για να αντιδράσει, λέγοντας: «Η απάντηση του Ιράν δεν θα είναι επανάληψη προηγούμενων επιχειρήσεων. Η ποιότητα της απόκρισης, τα σενάρια και τα εργαλεία δεν είναι πάντα τα ίδια».
Η καθυστέρηση είναι μια απόκλιση από το πώς το Ιράν χειρίστηκε τους προηγούμενους γύρους κλιμάκωσης. Όταν οι ΗΠΑ δολοφόνησαν τον διοικητή της ταξιαρχίας Αλ Κουντς των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης υποστράτηγο Κασέμ Σουλεϊμανί το 2020 στο αεροδρόμιο της Βαγδάτης το Ιράν απάντησε μέσα σε πέντε ημέρες, εκτοξεύοντας πυραύλους στη στρατιωτική βάση των ΗΠΑ Άιν αλ Άσαντ στο δυτικό Ιράκ. Η άνευ προηγουμένου άμεση επίθεση του Ιράν στο Ισραήλ τον Απρίλιο ήρθε 12 ημέρες μετά τον βομβαρδισμό του προξενείου του στη Δαμασκό στη Συρία και τη δολοφονία του υψηλόβαθμου στελέχους της Ζαχεντί.
Αν το Ιράν δεν ανταποκριθεί, θα μπορούσε να επηρεάσει τη Μέση Ανατολή για τα επόμενα χρόνια. Για τα γεράκια στις ΗΠΑ και το Ισραήλ, η στάση της Τεχεράνης ερμηνεύεται ήδη ως επιβεβαίωση ότι η Ισλαμική Δημοκρατία και οι σύμμαχοί της είναι πιο αδύναμοι από ό,τι πίστευαν ότι ήταν πριν από τις 7 Οκτωβρίου, όταν ξέσπασε ο πόλεμος στη Γάζα μετά την επίθεση της Χαμάς στο νότιο Ισραήλ. Η θρασύτητα του Νετανιάχου να προχωρήσει στις δύο δολοφονίες έχει ουσιαστικά ανακατατάξει το έδαφος στη Μέση Ανατολή, αφαιρώντας την προσοχή από τους πολιορκημένους Παλαιστίνιους στη Γάζα και στρέφοντάς την στην Ισλαμική Δημοκρατία, της οποίας ο λεγόμενος «άξονας αντίστασης» περιλαμβάνει τη Χαμάς, μαζί με πολιτοφυλακές στο Ιράκ, τους Χούτι της Υεμένης και η Χεζμπολάχ
Υπό τον ανώτατο θρησκευτικό ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, η Τεχεράνη έδωσε προτεραιότητα στον εξοπλισμό αυτών των πληρεξουσίων για να διατηρήσει έντονα την αντιπαράθεσή του με το Ισραήλ( εκτός των συνόρων της χώρας.) Αλλά η υποστήριξη του Ιράν στον άξονα της αντίστασης δεν υποστηρίζεται από όλη τη χώρα, της οποίας η οικονομία έχει συντριπτικά πληγεί από τα διαδοχικά πακέτα διεθνών κυρώσεις. Η Χεζμπολάχ και το Ιράν δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά έναν ολοκληρωτικό πόλεμο με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ επειδή είναι πολύ πιο αδύναμοι.
Τον Απρίλιο, το Ιράν προσπάθησε να κινηθεί μεταξύ της αποκατάστασης της αποτροπής και της αποφυγής ενός ολοκληρωτικού πολέμου με το Ισραήλ. Το Ιράν έδειξε ότι ήταν πρόθυμο να επιτεθεί απευθείας στο Ισραήλ (για πρώτη φορά από την ίδρυση της Ισλαμικής Δημοκρατίας το 1979) αλλά ενημέρωσε για την πυραυλική επίθεση τους Άραβες εταίρους των ΗΠΑ, ενώ η Ουάσιγκτον μετέφερε στρατιωτικά μέσα σε Ιορδανία, Εμιράτα, Μπαχρέιν και Κατάρ.Η προσπάθεια του Ιράν να βαθμονομήσει μια απάντηση τον Απρίλιο απέτυχε εντελώς. Το Ισραήλ έδειξε ότι η άμυνά του ήταν πολύ ισχυρή. Σημαντικά στοιχεία στο Ιράν έχουν επιχειρηματολογήσει κατά της όποιας απάντησης. Οι αναλυτές λένε ότι τώρα δυσκολεύεται να βρει τη σωστή φόρμουλα για μια νέα απάντηση. Η καθυστέρηση προς το παρόν επιβεβαιώνει την πραγματικότητα
Τα δυο Ισραηλινά χτυπήματα στα τέλη Ιουλίου όχι μόνο έφεραν σε αμηχανία το Ιράν, αλλά πυροδότησαν μια σειρά εκκαθαρίσεων από την αντικατασκοπεία για Ισραηλινούς και άλλους κατασκόπους. Αν το Ιράν αποφασίσει να αντεπιτεθεί, πιθανότατα θα αντιμετωπίσει υλικοτεχνικές προκλήσεις, τοποθετώντας στρατιωτικά μέσα και επικοινωνώντας με πληρεξούσιους στον Λίβανο, την Υεμένη και το Ιράκ.Και οι δύο αυτές δολοφονίες δείχνουν σοβαρή διείσδυση πληροφοριών από το Ισραήλ.
Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΑΜΕΡΙΚΑΝΩΝ.
Τα τελευταία χρόνια, το Ιράν χτύπησε τους εταίρους των ΗΠΑ στην περιοχή και πλήρωσε ελάχιστο τίμημα. Το 2019 οι Χούτι που υποστηρίζονται από το Ιράν επιτέθηκαν στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις της ARAMCO της Σαουδικής Αραβίας. Αναλυτές λένε ότι η επίθεση και τα επακόλουθα χτυπήματα στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και τη Σαουδική Αραβία από τους Χούτι στην Υεμένη δημιούργησαν ένα αίσθημα ασφάλειας για το Ιράν. Τώρα, οι παρατηρητές λένε ότι το Ιράν μπορεί να βρίσκεται στο πίσω μέρος χάρη στον βαθμό άνευ όρων υποστήριξης της κυβέρνησης Μπάιντεν προς το Ισραήλ.
Το ίδιο ισχύει και για τη Χεζμπολάχ, η οποία πολέμησε τον αιματηρό πόλεμο των 34 ημερών με το Ισραήλ το 2006 που είδε τις ΗΠΑ να παραμένουν στο περιθώριο της ενεργού μάχης. Τον Απρίλιο, οι ΗΠΑ έδειξαν πόσο μακριά θα έφταναν για να υπερασπιστούν το Ισραήλ όταν οδήγησαν έναν συνασπισμό κρατών για να αντιμετωπίσουν με επιτυχία περισσότερους από 300 πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη που εκτοξεύτηκαν από το Ιράν. Αμερικανοί αξιωματούχοι εργάστηκαν με κράτη του Κόλπου και χρησιμοποίησαν βάσεις στη Σαουδική Αραβία και το Κατάρ για τα μαχητικά τους αεροσκάφη. Με τη Μέση Ανατολή και πάλι σήμερα στην κόψη του μαχαιριού, η κυβέρνηση Μπάιντεν διπλασιάζει την στρατιωτική της υποστήριξη στο Τελ Αβίβ..
Την περασμένη εβδομάδα, προχώρησε σε πώληση όπλων 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων στο Ισραήλ που θα περιλαμβάνει όλμους, πυραύλους πυρομαχικών αρμάτων μάχης, στρατιωτικά οχήματα και έως το 2029, πολεμικά αεροσκάφη F-15. Ο υπουργός άμυνας των ΗΠΑ Λόιντ Όστιν έχει ήδη αποστείλει ένα υποβρύχιο με κατευθυνόμενους πυραύλους ως και το αεροπλανοφόρο USS Theodore Roosevelt. Στη συνέχεια, την Τετάρτη, η Αμερικανική ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ/USCENTCΟM σε Φλόριντα και Κατάρ ανακοίνωσε ότι ένα δεύτερο αεροπλανοφόρο, το USS Abraham Lincoln, εξοπλισμένο με F-35, έφτασε ήδη στην περιοχή.
Το επίπεδο της υποστήριξης των ΗΠΑ προς το Ισραήλ είναι κάτι που δεν έχουμε δει στην ιστορία της διμερούς σχέσης που χρονολογείται από τον πόλεμο του 1973.Αυτή η δύναμη πυρός έχει τη σημασία. της Εκτιμώ ότι η Χεζμπολάχ κατανοεί ότι δεδομένης της πολυδιάστατης υποστήριξης των ΗΠΑ προς το Ισραήλ αυτή τη στιγμή, ένας πόλεμος με το Ισραήλ θα συνεπαγόταν επίσης και με τις ΗΠΑ, και δεν είναι διατεθειμένες να το διακινδυνεύσουν. Η ίδια ανησυχία ότι τα αντίποινα θα μπορούσαν να προκαλέσουν μια απάντηση των ΗΠΑ ισχύει και για το Ιράν.
Επίσης πολύ σημαντικές προσωπικότητες στο Ιράν έχουν ταχθεί κατά της απάντησης στο Ισραήλ. Εκτός από τις ανοικτές και λαλίστατες υποσχέσεις να αντεπιτεθούν στο Ισραήλ, το Ιράν και η Χεζμπολάχ μπορεί να μην έχουν την πολυτέλεια να αποφύγουν τα σκληρά αντίποινα. Αν δεν αντεπιτεθούν, κινδυνεύουν να φανούν αδύναμοι, όχι μόνο στα μάτια των πληρεξουσίων τους, αλλά μεταξύ ισχυρών κρατών του Κόλπου και Αμερικανών αξιωματούχων που υποστηρίζουν μια πιο σκληρή γραμμή έναντι της Τεχεράνης.Το Ισραήλ έχει επιδείξει ότι μπορεί να πάει όπου θέλει και να σκοτώσει. τα ηγετικά τους στελέχη. Έχουν επιτύχει κυριαρχία κλιμάκωσης και έχουν το πάνω χέρι σε αυτή τη σύγκρουση.Η Χεζμπολάχ και το Ιράν δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά έναν ολοκληρωτικό πόλεμο με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ επειδή είναι πιο αδύναμοι .
Το ερώτημα για τους αναλυτές και τους διπλωμάτες είναι αν η ικανότητα του Ισραήλ να βομβαρδίζει τη Χεζμπολάχ και το Ιράν κατά βούληση σηματοδοτεί μια αλλαγή παραδείγματος για την περιοχή. Η δολοφονία των δυο από το Ισραήλ δεν εξάλειψε τη Χαμάς από τη Λωρίδα της Γάζας ούτε απελευθέρωσε τους υπόλοιπους ομήρους εκεί. Η Χεζμπολάχ έχει επίσης πάρει τη μάχη στο Ισραήλ με άνευ προηγουμένου τρόπο, εκ διώκοντας σχεδόν 90.000 Ισραηλινούς κατοίκους από το βόρειο Ισραήλ(Γαλιλαία, Γκολάν κα) . Το Ισραήλ είναι επίσης πιο απομονωμένο στην παγκόσμια σκηνή από ό,τι ήταν πριν από τις 7 Οκτωβρίου. Έχουμε περάσει σε νέα και αχαρτογράφητη φάση εξελίξεων και επιπτώσεων , και κανένας δεν μπορεί με ασφάλεια να προβεί σε ικανοποιητικές προβλέψεις.
