Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Εκατοντάδες βομβητές /τηλεειδοποιητές ανατινάχθηκαν την ίδια ώρα προχθές το απόγεμα ως σε όλο το νότιο Λίβανο καθώς και σε περιοχές της Συρίας(όπου στελέχη της Χεζμπολάχ βρίσκονται εκεί σε υποστήριξη του καθεστώτος Άσαντ) , σε μια συντονισμένη και καλά οργανωμένη επίθεση που φαινόταν να στοχεύει μέλη της φιλοιρανικής/Σιιτικής οργάνωσης.Τουλάχιστον δώδεκα άνθρωποι σκοτώθηκαν( ανάμεσά τους επιβεβαιωμένο ένα παιδί) και περισσότεροι από 2.800 τραυματίστηκαν (210 σοβαρά) σύμφωνα με το υπουργείο υγείας του Λιβάνου(στο νότιο τμήμα της χώρας, στη νότια Βηρυτό και στην κοιλάδα Μπεκάα στα ανατολικά της χώρας.).
Η επίθεση έλαβε χώρα εν μέσω αυξανόμενων εντάσεων στα σύνορα Ισραήλ-Λιβάνου, με πολλούς αναλυτές να προειδοποιούν ότι τα γεγονότα θα κλιμακωθούν με περισσότερη βία και ενδεχομένως σε μια ευρύτερη περιφερειακή ανάφλεξη. Η επιχείρηση, η οποία οργανώθηκε και εκτελέστηκε από το Ισραήλ, είχε μεταξύ των στόχων να υποβαθμίσει τη διοίκηση και τον έλεγχο της Χεζμπολάχ,την αδρανοποίηση της ηγεσίας (μεσαίου και ανώτερου επιπέδου) και που είναι ζωτικής σημασίας για τη διατήρηση της οργάνωσης σε μια παρατεταμένη σύγκρουση με το Ισραήλ.
Πολλά θύματα έχουν τραύματα στο πρόσωπο, στα μάτια, στα χέρια και στο στομάχι τους, σύμφωνα με υγειονομικούς αξιωματούχους. Ο Ιρανός πρεσβευτής Moζντάμπα Aμίνι ήταν επίσης μεταξύ των τραυματιών,(σχετικά ελαφρά) σύμφωνα με αναφορές των κρατικών μέσων ενημέρωσης του Ιράν.
Σύμφωνα με ειδικούς, η χρήση βομβητών έγινε πιο διαδεδομένη μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου, αφού ο ηγέτης της Χεζμπολάχ Χασάν Νασράλα προειδοποίησε ότι η Ισραηλινή υπηρεσία πληροφοριών/MOSSAD και η στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών /ΑΜΑΝ είχαν θέσει σε κίνδυνο την πρόσβαση στα κινητά τηλέφωνα που χρησιμοποιούσε η Χεζμπολάχ για να επικοινωνεί. Η Χεζμπολάχ είχε πρόσφατα «απορρίψει τα κινητά» σε μια προσπάθεια να αποτρέψει τον εντοπισμό και τη δολοφονία περισσότερων στελεχών της (μέχρι στιγμής μέσα σε ένα χρόνο από τον πόλεμο στη Γάζα έχουν χάσει την ζωή τους 450 στελέχη (υψηλόβαθμα,μεσαία και χαμηλόβαθμα), της ριζοσπαστικής αλλά και πολύ ισχυρής οργάνωσης.
Οι βομβητές που εξερράγησαν ήταν αρκετά καινούργιοι και είχαν αγοραστεί τους τελευταίους μήνες, σύμφωνα με μια Λιβανέζικη πηγή ασφαλείας .(από εταιρεία με έδρα στη Βουδαπέστη στην Ουγγαρία , και η οποία μετά το προχθεσινό συμβάν ,άρον άρον εγκατάλειψε τα γραφεία της!) Σύμφωνα με ορισμένες αναφορές, κακόβουλο λογισμικό μπορεί να έχει χρησιμοποιηθεί για να πυροδοτήσει την έκρηξη των μπαταριών λιθίου των βομβητών ή μπορεί να έχει τοποθετηθεί μικρό εκρηκτικό φορτίο σε κάθε συσκευή ως μέρος μιας επίθεσης στην αλυσίδα εφοδιασμού, επιτρέποντάς τους να πυροδοτηθούν εξ αποστάσεως(γίνεται λόγος για περιπου 5000 συσκευές) .
Κάθε σενάριο υποδηλώνει την βέβαιη εμπλοκή ενός κρατικού παράγοντα ικανού να εκτελέσει μια τόσο πολύπλοκη επιχείρηση. Τόσο η Χεζμπολάχ όσο και η Λιβανική κυβέρνηση του πρωθυπουργού Μικάτι κατηγορούν το Ισραήλ για την επίθεση, με τη Χεζμπολάχ να απειλεί με αντίποινα και να ισχυρίζεται ότι οι δυνάμεις τους είναι έτοιμες να υπερασπιστούν τα σύνορά τους με το Ισραήλ, το οποίο πιστεύουν ότι έκανε διάφορες «απειλητικές ομιλίες και σχόλια» τις προηγούμενες ημέρες.( Μέχρι αργά το απόγευμα της Τρίτης, ο Ισραηλινός στρατός είχε αρνηθεί να σχολιάσει αυτές τις κατηγορίες αλλά χθες άλαξε στάση)
Η επίθεση έλαβε χώρα εν μέσω κλιμάκωσης της έντασης κατά μήκος των συνόρων Ισραήλ-Λιβάνου, η οποία έχει ενταθεί μετά τις 7 Οκτωβρίου 2023. Το Ισραήλ και η Χεζμπολάχ, μαζί με άλλες ένοπλες ομάδες, έχουν ανταλλάξει χιλιάδες διασυνοριακές επιθέσεις από τις 7 Οκτωβρίου, αφήνοντας εκατοντάδες τραυματίες,Μία από τις πιο έντονες ανταλλαγές σημειώθηκε στα τέλη Αυγούστου, όταν οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις (IDF) εξαπέλυσαν αεροπορικές επιδρομές σε περίπου 40 διαφορετικές τοποθεσίες στο νότιο Λίβανο, σε μια επιχείρηση που οι IDF ισχυρίστηκαν ότι στόχευε στο να αποτρέψει μια επικείμενη μεγάλης κλίμακας επίθεση της Χεζμπολάχ. Μια τέτοια επίθεση αναμενόταν ως αντίποινα για τη δολοφονία του ανώτερου επιχειρησιακού διοικητή της Χεζμπολάχ Φουάντ Σουκρ. Η Χεζμπολάχ εκτόξευσε εκατοντάδες ρουκέτες και ανέπτυξε drones ως αντίποινα για τις αεροπορικές επιδρομές του Ισραήλ.
Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, ο Ισραηλινός υπουργός άμυνας Γίοαβ Γκαλάντ είπε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ότι «οι αδύναμες προοπτικές για τη διπλωματία αφήνουν τη στρατιωτική δράση ως τη μόνη εναλλακτική λύση και δεν μπορούν να αποκλειστούν αιφνιδιάστηκες μη-συμβατικές ενέργειες…» Η επίθεση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο του Ισραηλινού στρατιωτικού δόγματος και επίσης συνδυάζεται με μια μυστική εκστρατεία που διεξάγει το Ισραήλ εναντίον των αντιπάλων του εδώ και χρόνια, η οποία επιταχύνθηκε μετά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου από τη Χαμάς.
Το Ισραήλ έχει χρησιμοποιήσει στο παρελθόν συσκευές επικοινωνίας για στοχευμένες δολοφονίες.Το 1996, ο κατασκευαστής βομβών της Χαμάς, Γιάχια Αγιάς (γνωστός ως ο “μηχανικός” δολοφονήθηκε από τη Μοσάντ μέσω ενός κινητού τηλεφώνου που εξερράγη. Πιο πρόσφατα, η στοχευμένη εκστρατεία δολοφονίας του Ισραήλ έχει σκοτώσει μέχρι στιγμής τον αναπληρωτή πολιτικό ηγέτη της Χαμάς Σαλέχ αλ Αρούρι στη Βηρυτό τον Ιανουάριο ως και τον ανώτερο διοικητή της Χεζμπολάχ Φουάντ Σουκρ στη Βηρυτό στα τέλη Ιουλίου, και επιπρόσθετα και τον επικεφαλής του πολιτικού γραφείου της Χαμάς Iσμαήλ Χανίγιε (τρεις μέρες αργότερα. στη Τεχεράνη.)
Το Ισραήλ ευθύνεται για την προχθεσινή επιθέσεις, και ο στόχος μπορεί να ήταν(μεταξύ άλλων) να στείλει ένα σαφές μήνυμα ότι εξακολουθεί να διαθέτει την ικανότητα να χτυπά και να διαταράσσει τις δραστηριότητες της Χεζμπολάχ κατά βούληση. Η επιχείρηση μπορεί επίσης να είχε σκοπό να υποβαθμίσει τη διοίκηση και τον έλεγχο της Χεζμπολάχ σε κλίμακα που δεν έχει δει ακόμη σε προηγούμενα παραδείγματα στοχευμένων δολοφονιών, αφήνοντας την οργάνωση χωρίς την κρίσιμη ηγεσία μεσαίου και ανώτερου επιπέδου υπεύθυνη για την προετοιμασία και τη διατήρηση της οργάνωσης κατά τη διάρκεια μιας παρατεταμένης σύγκρουσης.
Μια επίθεση αυτού του μεγέθους θα μπορούσε να βλάψει προσωρινά την ικανότητα της Χεζμπολάχ να ανταποκριθεί σε μια κρίση κατά μήκος των συνόρων, αν και η έκταση των επιπτώσεών της παραμένει αβέβαιη. Είναι βέβαιο ότι η Χεζμπολάχ θα ακολουθήσει σε αυτήν την επίθεση με μια μαζική αναθεώρηση του μηχανισμού εσωτερικής ασφάλειας, επανεξετάζοντας τα τρωτά σημεία στην επιχειρησιακή της ασφάλεια και μεταβαίνοντας σε αυστηρότερα πρωτόκολλα για τις επικοινωνίες.
Στόχοι της Χεζμπολάχ στο Ισραήλ
Ο πρώην υπουργός Άμυνας του Ισραήλ και αρχηγός του επιτελείου του Ισραηλινού στρατού, Μοσέ Γιααλόν ως και ο πρώην αρχηγός των IDF αντιστράτηγος εα Άβιβ Κοτσάβι ήταν οι κύριοι στόχοι μιας φονικής συνωμοσίας της Χεζμπολάχ που αποτράπηκε από την Shin Bet (Υπηρεσία Ασφαλείας του Ισραήλ) ανέφερε η Ισραηλινή αστυνομία χθες.. Στους εννέα ύποπτους που έχουν συλληφθεί σε σχέση με το περιστατικό απαγγέλθηκαν κατηγορίες, ανέφεραν Ισραηλινά μέσα ενημέρωσης. Η ομάδα των υπόπτων φέρεται να αποτελούνταν από οκτώ Ισραηλινούς Άραβες καθώς και έναν κάτοικο της ανατολικής Ιερουσαλήμ. Σε ένα επόμενο περιστατικό που συνέβη την Τρίτη στο Park Hayarkon,( στο ίδιο μέρος με την προηγούμενη απόπειρα δολοφονίας ) η Shin Bet δήλωσε ότι κατάσχεσε έναν εκρηκτικό μηχανισμό συνδεδεμένο σε ένα σύστημα απομακρυσμένης έκρηξης,( χρησιμοποιώντας ένα κινητό τηλέφωνο και μια κάμερα,) που είχε η Χεζμπολάχ. και προγραμμάτιζε να λειτουργήσει τις επόμενες ημέρες από τον Λίβανο.
ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜEΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΣΤΟ ΛΙΒΑΝΟ. ΟΙ ΚΑΘΟΡΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ
Η επιχείρηση των Ισραηλινών μυστικών υπηρεσιών Μοσάντ-Αμάν στο Λίβανο χαρακτηρίζεται από πολλά ερωτηματικά,καθώς και από μια σειρά από τα πρώτα συμπεράσματα.
1)Αμερικανοί αξιωματούχοι στη Μέση Ανατολή ανέφεραν χθες ότι το Ισραήλ ενημέρωσε τις ΗΠΑ για την επιχείρηση (στην οποία πυροδοτήθηκαν μικρές ποσότητες εκρηκτικών που κρύβονταν στους βομβητές ) μετά την ολοκλήρωσή της. Το άτομο μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας επειδή δεν ήταν εξουσιοδοτημένο να συζητήσει τις πληροφορίες δημόσια. Η υποστηριζόμενη από το Ιράν μαχητική οργάνωση κατηγόρησε το Ισραήλ και υποστήριξε ότι ήταν μια μακροχρόνια προγραμματισμένη επιχείρηση. Οι λεπτομέρειες για το πώς εκτελέστηκε η επίθεση είναι σε μεγάλο βαθμό αβέβαιες και οι ερευνητές δεν έχουν πει αμέσως πώς πυροδοτήθηκαν οι βομβητές.
2)Ένας αξιωματούχος της Χεζμπολάχ στη Νταχίγια (νότια Βηρυτό) τόνισε ότι οι συσκευές που εξερράγησαν ήταν από μια νέα μάρκα που η Σιιτική οργάνωση δεν είχε χρησιμοποιήσει πριν και δεν προσδιόρισε το εμπορικό σήμα ή τον προμηθευτή. Η Ταϊβανέζικη εταιρεία Gold Apollo ανακοίνωσε χθες ότι είχε εξουσιοδοτήσει τη χρήση της επωνυμίας της στο μοντέλο τηλεειδοποίησης AR-924 σε μια εταιρεία με έδρα τη Βουδαπέστη της Ουγγαρίας, τη BAC Consulting, που παρήγαγε και πούλησε τους βομβητές . Περισσότερες πληροφορίες για τη BAC δεν ήταν άμεσα διαθέσιμες.
3)Τα έξυπνα τηλέφωνα ενέχουν υψηλότερο κίνδυνο υποκλοπής επικοινωνιών σε αντίθεση με την απλούστερη τεχνολογία των βομβητών. Αυτός ο τύπος επίθεσης θα αναγκάσει επίσης τη Χεζμπολάχ να αλλάξει τις στρατηγικές επικοινωνίας της.
,4) Πολλές θεωρίες προέκυψαν χθες σχετικά με το πώς θα μπορούσε να είχε πραγματοποιηθεί η επίθεση. Αρκετοί αναλυτές υποστήριξαν πώς οι εκρήξεις ήταν πιθανότατα αποτέλεσμα παρεμβολών στην εφοδιαστική αλυσίδα. Μπορεί να είχαν ενσωματωθεί πολύ μικροί εκρηκτικοί μηχανισμοί στους βομβητές πριν από την παράδοσή τους στη Χεζμπολάχ και στη συνέχεια να ενεργοποιήθηκαν εξ αποστάσεως ταυτόχρονα,( πιθανώς με ραδιοφωνικό σήμα).
5)Ένας Βρετανός πρώην αξιωματικός εξουδετέρωσης βομβών με εμπειρίες από το Αφγανιστάν και το Ιράκ επεσήμανε ότι ένας εκρηκτικός μηχανισμός έχει πέντε κύρια εξαρτήματα: ένα δοχείο, μια μπαταρία, μια συσκευή ενεργοποίησης, έναν πυροκροτητή και μια εκρηκτική γόμωση. «Ένας βομβητής έχει ήδη τρεις από αυτούς.Θα χρειαστεί να προσθέσετε μόνο τον πυροκροτητή και τη γόμωση». Βλέποντας τα διάφορα βίντεο, το μέγεθος της έκρηξης είναι παρόμοιο με αυτό που προκαλείται από έναν ηλεκτρικό πυροκροτητή μόνο ή με έναν πυροκροτητή που ενσωματώνει μια εξαιρετικά μικρή, ισχυρή εκρηκτική γόμωση.Αυτό σηματοδοτεί την εμπλοκή ενός κρατικού παράγοντα, με βασική ύποπτο τη Μοσάντ. Το Ισραήλ είχε κατηγορηθεί για τη διεξαγωγή παρόμοιων επιχειρήσεων στο παρελθόν. Πέρυσι το Ιράν κατηγόρησε το Ισραήλ ότι προσπαθεί να υπονομεύσει το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του μέσω ελαττωματικών ξένων εξαρτημάτων που θα μπορούσαν να εκραγούν, ή να τους καταστρέψουν
6)Θα χρειαζόταν πολύς χρόνος για να σχεδιαστεί μια επίθεση τέτοιας κλίμακας. Οι ακριβείς λεπτομέρειες είναι ακόμα άγνωστες, αλλά οι ειδικοί που μίλησαν με τον υπογράφοντα χθες (από Μ.Βρετανία,ΗΠΑ και Ολλανδία) μοιράστηκαν εκτιμήσεις που κυμαίνονται μεταξύ αρκετών μηνών ως δύο ετών. Η πολυπλοκότητα της επίθεσης υποδηλώνει ότι ο ένοχος συλλέγει πληροφορίες για μεγάλο χρονικό διάστημα.. Μια επίθεση αυτού του διαμετρήματος απαιτεί τη δημιουργία των σχέσεων που απαιτούνται για την απόκτηση φυσικής πρόσβασης στους βομβητές πριν από την πώλησή τους. Και είναι πιθανό οι παραβιασμένοι βομβητές να φαίνονταν φυσιολογικοί στους χρήστες τους για κάποιο διάστημα πριν από την επίθεση.
7)Ο Έλια Μαγκνίερ βετεράνος με έδρα τις Βρυξέλλες και την Αμβέρσα ως και ανώτερος αναλυτής πολιτικών κινδύνων με πάνω από 37 χρόνια εμπειρίας στην περιοχή του Κόλπου και της Μ. Ανατολής είπε ότι είχε χθες συνομιλίες με μέλη της Χεζμπολάχ και επιζώντες της επίθεσης .Αν΄φερε ότι οι βομβητές αγοράστηκαν πριν από περιπου επτά μήνες. Κατέληξε στο συμπέρασμα ότι από 3 έως 5 γραμμάρια ενός εξαιρετικά εκρηκτικού υλικού ήταν κρυμμένα ή ενσωματωμένα στο κύκλωμα,.
8)Τέλος η συγκεκριμένη ενέργεια,λόγω των τραυματισμού πολλών στελεχών της Χεζμπολάχ θα έχει επιπτώσεις στην οργανωτική δομή,στη διακίνηση πληροφοριών,ως και στην ετοιμότητα πλήρους αντιμετώπισης του Ισραήλ.
