Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Στον απόηχο της πυραυλικής επίθεσης των Χούτι την περασμένη Κυριακή στο κεντρικό Ισραήλ (περιοχή Ρεχοβότ), παρουσιάζω συνοπτικά τις τέσσερις πιο κρίσιμες προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισραήλ καθώς συνεχίζει να αντιμετωπίζει το Ιράν και τους περιφερειακούς πληρεξούσιούς του στα διάφορα επιμέρους υπομέτωπα. Η επίθεση στο Ισραήλ στις 15 Σεπτεμβρίου από τους υποστηριζόμενους από το Ιράν αντάρτες Χούτι στην Υεμένη είναι ένα άλλο παράδειγμα του πώς το Ισραήλ αντιμετωπίζει νέες απειλές κατά τη διάρκεια αυτού του μακροχρόνιου πολέμου που ξεκίνησε στις 7 Οκτωβρίου(και πλησιάζει τη συμπλήρωση ενός μήνα) . Στον απόηχο της επίθεσης, η Χεζμπολάχ έχει πραγματοποιήσει επιθέσεις στο βόρειο Ισραήλ, καταδεικνύοντας πώς το Ισραήλ αντιμετωπίζει πολλές απειλές σε πολλαπλά μέτωπα. Αξίζει να δούμε τώρα μερικές από τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισραήλ.
Πρώτο : Αποτροπή εχθρικών ενεργειών.
Η μεγαλύτερη πρόκληση για το Ισραήλ σήμερα είναι να βρει έναν τρόπο να αποτρέψει τους πολλούς αντιπάλους του που υποστηρίζονται από το Ιράν. Η Χαμάς στη Γάζα, η Παλαιστινιακή Ισλαμική Τζιχάντ, οι Χούτι, η Χεζμπολάχ, οι Ιρακινές πολιτοφυλακές στη Μεσοποταμία ως και άλλες Σιιτικές οργανώσεις επιτίθενται συνεχώς στο Ισραήλ. Κάθε μία από αυτές τις εξτρεμιστικές ομάδες δεν αποτρέπονται πλέον από τις επιθέσεις του. Πριν από τις επιθέσεις της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου,εκ τιμόταν ότι η ριζοσπαστική Χαμάς είχε αποτραπεί.
Επιπλέον, η Λιβανέζικη Χεζμπολάχ αποτράπηκε σε μεγάλο βαθμό μετά το δεύτερο Λιβανέζικο πόλεμο του 2006 από το να εξαπολύσει νέες επιθέσεις στο Ισραήλ. Ωστόσο, η αποτροπή έχει διαβρωθεί γρήγορα. Ενώ οι πολιτοφυλακές στο Ιράκ μπορεί κάποτε να ανησυχούσαν για τυχόν επιθέσεις τους με μη επανδρωμένα αεροσκάφη στο Ισραήλ, σήμερα, καυχιούνται γι’ αυτό. Οι Χούτι μπορεί κάποτε να είχαν επικεντρωθεί σε έναν πόλεμο εναντίον της Σαουδικής Αραβίας και των Εμιράτων .( Ωστόσο, έμαθαν από το πώς η Δύση “εγκατέλειψε’ το Ριάντ κατά τη διάρκεια αυτού του πολέμου, και ότι θα μπορούσαν να αποφύγουν με ευρύτερες επιθέσεις.)
Έμαθαν επίσης γρήγορα τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο του 2023 ότι θα μπορούσαν να στοχεύσουν το Ισραηλινό λιμάνι Εϊλάτ και τα πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα και ότι δεν θα αντιμετωπίσουν μεγάλα αντίποινα. Η Χεζμπολάχ έχει μάθει ότι μπορεί να ρίξει ρουκέτες στο βόρειο Ισραήλ και να αναγκάσει τους Ισραηλινούς να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, και η απάντηση είναι ως επί το πλείστον ανάλογη και ακριβής. Ως εκ τούτου, η Χεζμπολάχ δεν υποφέρει πολύ. Έχει χάσει πάνω από 400 άνδρες στον πόλεμο, αλλά αυτό δεν αλλάζει το παιχνίδι. Οι άνθρωποι μπορούν να αντικατασταθούν. Συνολικά, ο άξονας που υποστηρίζεται από το Ιράν δεν αποθαρρύνεται. Είναι αυτός που επιλέγει την ώρα και τον τόπο των επιθέσεων και νιώθει ότι έχει όλο τον χρόνο στον κόσμο για να προετοιμαστεί για πιο περίπλοκες επιθέσεις. Η αλλαγή της εξίσωσης και η αποτροπή των εχθρών είναι σαφώς ένα ουσιαστικό ζήτημα για το Ισραήλ σε αυτόν τον πόλεμο.Καθαρές κουβέντες.
Συνολικά, ο άξονας της αντίστασης που υποστηρίζεται από το Ιράν δεν αποθαρρύνεται.
Είναι αυτός που επιλέγει την ώρα και τον τόπο των επιθέσεων και νιώθει ότι έχει όλο τον χρόνο στον κόσμο για να προετοιμαστεί για πιο περίπλοκες επιθέσεις. Η αλλαγή της εξίσωσης και η αποτροπή των εχθρών είναι σαφώς ένα ουσιαστικό ζήτημα για το Ισραήλ σε αυτόν τον πόλεμο. Το Ισραήλ στηρίζεται ιστορικά στις ικανότητές του να χρησιμοποιεί ανώτερες τεχνολογικές και στρατιωτικο-συμβατικές ικανότητες για να αποτρέπει πολλούς εχθρούς.
Το Ισραήλ έχει επικεντρωθεί στη Γάζα από την έναρξη του πολέμου της 7ης Οκτωβρίου. Αυτό οδήγησε σε μια πολιτική αναλογικών απαντήσεων σε άλλα υπομέτωπα. Το ερώτημα τώρα είναι αν αυτή η τακτική λειτουργεί. Το Ισραήλ διεξάγει πρωτίστως έναν τακτικό πόλεμο σε πολλαπλά μέτωπα. Αυτό σημαίνει ότι στη Γάζα, οι IDF επικεντρώνονται στην τακτική ήττα διαφόρων μονάδων της Χαμάς, όπως η Ταξιαρχία της Ράφα. Υπάρχει ένα ευρύτερο ζήτημα στρατηγικής. Η απουσία στρατηγικής σε πολλαπλά μέτωπα σημαίνει ότι κάθε μέτωπο εναντίον των πληρεξουσίων του Ιράν έχει γίνει μια τακτική και κυρίως αναλογική απάντηση. Το IDF διεξάγει έναν τακτικό πόλεμο κατά της τρομοκρατίας στη Δυτική Όχθη,( για παράδειγμα.)
Αυτό δεν έχει σχεδιαστεί για να αλλάξει τη στρατηγική στη Δυτική Όχθη, αλλά μάλλον για να αυξήσει τον επιχειρησιακό ρυθμό για την αντιμετώπιση της αυξανόμενης τρομοκρατικής απειλής. Ποιος είναι ο τελικός στόχος και η στρατηγική; Είναι πρωτίστως απλώς να κυνηγάς ένοπλους, κάτι που γίνεται ένα άλλο είδος τακτικής «κούρεμα του γρασιδιού» ή «κόψιμο με τυφλοπόντικα». Αυτό θα νικήσει τους τρομοκράτες ή θα οδηγήσει σε έναν άλλο γύρο μαζί τους; Αυτό είναι το βασικό ερώτημα. Παρόμοια ερωτήματα υπάρχουν και για τα άλλα μέτωπα.
Η Σιιτική Χεζμπολάχ πραγματοποιεί καθημερινές πυραυλικές επιθέσεις και αντιμετωπίζεται με περισσότερες αεροπορικές επιδρομές και βομβαρδισμούς πυροβολικού. Ωστόσο, αισθάνεται ότι μπορεί να πραγματοποιήσει τις επιθέσεις και να μην αντιμετωπίσει μεγάλη απάντηση. Η καλά εξοπλισμένη Χεζμπολάχ πιστεύει ξεκάθαρα ότι υπάρχει μια εξίσωση εδώ. Επιτίθεται μέχρι και λίγα μίλια μέσα στο Ισραήλ και αναμένει από το Ισραήλ να κάνει το ίδιο στον Λίβανο. Αν το Ισραήλ πραγματοποιήσει βαθύτερες επιθέσεις στην πρωτεύουσα του Λιβάνου η Χεζμπολάχ κάνει σχεδόν το ίδιο. Η Χεζμπολάχ διεξάγει πόλεμο φθοράς. Είναι αυτό προς το συμφέρον της Χεζμπολάχ ή του Ισραήλ; Αυτό είναι ένα βασικό ερώτημα.
Δεύτερο :H αεράμυνα και η αντιπυραυλική άμυνα δεν ειναι στρατηγική.Ούτε ήταν ποτέ…
Η αεράμυνα του Ισραήλ έχει αντιμετωπίσει αυξανόμενες προκλήσεις σε πολλαπλά μέτωπα. Αυτός ο πόλεμος τους έχει δοκιμάσει σε πρωτοφανή βαθμό. Η Χαμάς, για παράδειγμα, ξεκίνησε τον πόλεμο εκτοξεύοντας χιλιάδες ρουκέτες στο νότιο Ισραήλ, ελπίζοντας να συντρίψει την άμυνα του κί.. Η απειλή πυραύλων της Χαμάς έχει πλέον ηττηθεί σε μεγάλο βαθμό, αλλά η ομάδα εξακολουθεί να εκτοξεύει έναν πύραυλο κάθε μέρα ή κάθε δύο ημέρες. Αυτό μπορεί ακόμα να απειλήσει την νότια πόλη Ασκελόν και άλλες πόλεις.
Οι Χούτι μπόρεσαν επίσης να απειλήσουν το Ισραήλ, παρά το γεγονός ότι η πολυδιάστατη και διαστρωματική αεράμυνα του Ισραήλ λειτουργεί καλά. Το Ισραήλ διαθέτει πολυεπίπεδες αντιαεροπορικές άμυνες όπως το Iron Dome,(Σιδερένιο Θόλο) τη σφεντόνα του Δαυίδ , το Arrow 2 και το Arrow 3. Όλα αυτά είναι επιτυχημένα και έχουν κάνει μια άνευ προηγουμένου προπόνηση σε αυτόν τον πόλεμο. Ωστόσο, ο εχθρός αλλάζει συνεχώς και τις δυνατότητές του. Χρησιμοποιεί drones, πυραύλους κρουζ και βαλλιστικούς πυραύλους. Ο εχθρός βρίσκει διαφορετικούς τρόπους να απειλήσει το Ισραήλ και επίσης προσπαθεί να επιτεθεί από διαφορετικές κατευθύνσεις.
Η αεράμυνα δεν είναι μια στρατηγική για τον έλεγχο αυτών των απειλών. Η αεράμυνα είναι ένα εργαλείο. Τα Ισραηλινά μέσα μαζικής ενημέρωσης αφιέρωσαν πολύ χρόνο στις 15 Σεπτεμβρίου συζητώντας την πυραυλική απειλή και την αεράμυνα του Ισραήλ και πώς ή πότε εντοπίστηκε ή αναχαιτίστηκε ο πύραυλος των Χούτι από τη Σαναά της Υεμένης.. Αυτά είναι τεχνικά ερωτήματα. Ωστόσο, κανένα αμυντικό σύστημα δεν είναι απολύτως ικανό να αμυνθεί από τα πάντα ανά πάσα στιγμή. Ως εκ τούτου, οι άμυνες δεν είναι πραγματικά μια στρατηγική. Δίνουν μόνο στρατιωτικό χρόνο και κάποιες επιλογές. Το Ισραήλ θα πρέπει να θεωρήσει ότι πρέπει να αντιμετωπίσει τις απειλές σαν να μην υπήρχε διάταξη αεράμυνας. Στη συνέχεια, μπορεί να εξετάσει μια στρατηγική για το τι πρέπει να κάνει στη συνέχεια.Δεν είναι τυχαίο ότι το συμβάν με τον πύραυλο από την Υεμένη ,2300 χλμ μακριά) μελετάται από την Ισραηλινή στρατιωτική διοίκηση , ως και τηνΑμερικανική CENTCOM στα στρατηγεία του Κατάρ και της Τάμπα/Φλόριντα.
Τρίτο :Ο μακροχρόνιος πόλεμος στη Γάζα και η πολυμέτωπη απειλή
Ο πόλεμος στη Γάζα συνεχίζεται εδώ και σχεδόν ένα χρόνο.. Η Χαμάς είχε πιθανότατα επιδιώξει μέσω της επίθεσης της στις 7 Οκτωβρίου να παρασύρει το Ισραήλ σε έναν μακρύ πόλεμο στη Γάζα. Είναι επίσης πιθανό η Χαμάς και οι υποστηρικτές της στο εξωτερικό, όπως , η Τουρκία, το Ιράν, η Ρωσία και η Κίνα, να ήθελαν να αξιοποιήσουν την 7η Οκτωβρίου για να αυξήσουν την παρουσία της Χαμάς στη Δυτική Όχθη. Όσο περισσότερο συνεχίζεται ο πόλεμος στη Γάζα χωρίς νοκ-άουτ της Χαμάς, τόσο περισσότερο το Ισραήλ αποσπάται από άλλες απειλές.
Αν ο πόλεμος στη Γάζα λήξει και η Χαμάς ηττηθεί,(συνολικά πράγμα απίθανο) τότε το Ισραήλ θα μπορούσε να επικεντρωθεί σε άλλα μέτωπα. Ωστόσο, ο πόλεμος της Γάζας έχει “ρουφήξει’ και αναγκάσει το Ισραήλ σε έναν μακρύ πόλεμο και να δαπανήσει οικονομικούς πόρους ως και στρατιωτικές δυνατότητες στη Γάζα. Αυτό περιλαμβάνει τα πυρομαχικά και την ανάπτυξη στρατιωτών. Οι ηγέτες του Ισραήλ ιστορικά δεν είδαν μακροχρόνιους πολέμους σαν αυτόν ως προς το συμφέρον του Ισραήλ. Προτίμησαν ένα σενάριο πολέμου του 1967/SIX DAYS WAR να χτυπήσουν τους εχθρούς και να αφήσουν τους Ισραηλινούς να επιστρέψουν στην καθημερινή ζωή. Ο πόλεμος στη Γάζα κινεί τώρα τον παροιμιώδη σκύλο του Παβλόφ σε άλλα μέτωπα…
Τέταρτο :Οι Συμφωνίες του Αβραάμ και η κλιμάκωση του Ιράν
Η κλιμάκωση του Ιράν εναντίον του Ισραήλ από τις 7 Οκτωβρίου 2023 έχει σχεδιαστεί για να απομονώσει το Ισραήλ. Αυτό εμπόδισε το Ισραήλ να προωθήσει άλλες ατζέντες, όπως οικονομικές και διπλωματικές πρωτοβουλίες. Αυτή είναι μια προσπάθεια ανατροπής της επιτυχίας των Συμφωνιών του Αβραάμ.(με Μπαχρέιν, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Μαρόκο) Το Ιράν θέλει να κάνει τα σύνορα του Ισραήλ να βράζουν από πολέμους χαμηλής έντασης και να αναγκάσει το Ισραήλ να κάνει ατελείωτους και ανεξέλεγκτους μικρούς πολέμους γύρω από τα σύνορα του Ισραήλ.
Ενώ το Ισραήλ το κάνει αυτό, το Ιράν βρίσκεται σε πορεία στην περιοχή. Το Ιράν ελπίζει ότι η απομόνωση του Ισραήλ μέσω πολέμου θα επιτρέψει στο Ιράν να συνεργαστεί στενά με τη Ρωσία, την Κίνα, την Τουρκία και άλλες χώρες. Στόχος του είναι να αξιοποιήσουν τον Αραβικό Σύνδεσμο και άλλες μουσουλμανικές χώρες εναντίον του Ισραήλ. Ως εκ τούτου, η Ιρανική κλιμάκωση τους τελευταίους 12 μήνες έδωσε τη δυνατότητα στο Ιράν να επιδιώξει τα οικονομικά και διπλωματικά του συμφέροντα. Το Ιράν ελπίζει επίσης ότι η διεθνής κοινότητα δεν θα στηρίξει το Ισραήλ όσον αφορά όλα τα άλλα μέτωπα. Το Ιράν έχει χρησιμοποιήσει την Υεμένη και τον Λίβανο για να επιτεθεί στο Ισραήλ (για παράδειγμα). Η απάντηση στο εξωτερικό είναι ότι οι περισσότερες χώρες ζητούν αποκλιμάκωση. Δεν καλούν τη Χεζμπολάχ ή τους Χούτι να σταματήσουν τις επιθέσεις τους. Αυτό φέρνει το Ισραήλ στη δύσκολη θέση να του λένε να μην κλιμακωθεί όταν το Ισραήλ είναι σε αρκετά δύσκολη θέση.. Το Ιράν, στο μεταξύ, φαίνεται να αποχωρεί ή και διαφεύγει (χωρίς καμία κριτική) από τη διεθνή κοινότητα, παρά το γεγονός ότι βυθίζει την περιοχή σε έναν τεράστιο πόλεμο με απρόβλεπτες επιπτώσεις.
4 βασικές προκλήσεις για το Ισραήλ μετά την τελευταία επίθεση πυραύλων των ανταρτών Χούτι της Υεμένης
