Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-ΓεωστρατηγικόςΑναλυτής
Ο ιμάμης Φετουλάχ Γκιουλέν, με έδρα τις ΗΠΑ επί 25 χρόνια που κατηγορούνταν συνεχώς από τον Ερντογάν για την απόπειρα του αποτυχημένου Τουρκικού πραξικοπήματος του Ιουλίου του 2016 πέθανε χθες σε ηλικία 83 ετών στην Πενσιλβανία. Ο ιμάμης που έχτισε το ισχυρότατο Ισλαμικό κίνημα ήταν κάποτε σύμμαχος του Ερντογάν πριν έρθουν σε σφοδρή και ακραία αντιπαράθεση.Στη διάρκεια του πραξικοπήματος σκοτωθήκαν 251 άτομα.Η Herkul, μία ιστοσελίδα που δημοσιεύει τα κηρύγματα του Γκιουλέν, ανέφερε ότι έφυγε από τη ζωή στο νοσοκομείο ( όπου νοσηλευόταν επί μήνες )
Ο Γκιουλέν, ο οποίος ζούσε αυτοεξόριστος στις ΗΠΑ από το 1999, αρνούνταν επί χρόνια ότι είχε ανάμειξη στο πραξικόπημα. Σύμφωνα με τους οπαδούς του,το κίνημα του Γκιουλέν (γνωστό ως Χιζμέτ, που σημαίνει «υπηρεσία» στα Τουρκικά ) επεδίωκε να διαδώσει ένα μέτριο στίγμα του Ισλάμ που προωθεί την δυτικού τύπου εκπαίδευση, τις ελεύθερες αγορές και τη διαθρησκευτική επικοινωνία. Μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα, το κίνημά του διαλύθηκε συστηματικά στην Τουρκία και η επιρροή του μειώθηκε διεθνώς.
Γνωστός στους υποστηρικτές του ως Hodjaefendi, ( σεβαστός δάσκαλος) ο Γκιουλέν γεννήθηκε σε ένα χωριό στην ανατολική Τουρκική επαρχία Ερζερούμ το 1941 ή το 1939.. Γιος ιμάμη ( Ισλαμικού ιεροκήρυκα), μελέτησε το Κοράνι από πολλή νεαρά ηλικία. Το 1959, διορίστηκε ιμάμης τζαμιού στη βορειοδυτική πόλη της Αδριανούπολης και έγινε γνωστός ως ιεροκήρυκας τη δεκαετία του 1960 στη δυτική επαρχία της Σμύρνης, όπου ίδρυσε φοιτητικές εστίες και συμμετείχε καθημερινά σε θρησκευτικές εκδηλώσεις. Αυτές οι φοιτητικές εστίες σηματοδότησαν την έναρξη ενός άτυπου δικτύου που εξαπλώθηκε τις επόμενες δεκαετίες μέσω της εκπαίδευσης, των επιχειρήσεων, των μέσων ενημέρωσης και των κρατικών ιδρυμάτων, παρέχοντας στους υποστηρικτές του εκτεταμένη επιρροή. Αυτή η επιρροή εξαπλώθηκε επίσης πέρα από τα σύνορα της Τουρκίας στις Τουρκικές δημοκρατίες της κεντρικής Ασίας, των Βαλκανίων, της Αφρικής , της Υπερκαυκασίας αλλά και της Δύσης μέσω ενός δικτύου σχολείων(ακόμα και σε Βραζιλία, Νότια Αφρική, Σαχέλ κα)
Ο Γκιουλέν ήταν στενός σύμμαχος του Ερντογάν και του κυβερνώντος κόμματος AKP, αλλά οι αυξανόμενες εντάσεις στη σχέση τους έφθασαν στο ζενίθ τον Δεκέμβριο του 2013 όταν ήρθαν στο φως έρευνες για διαφθορά που στόχευαν υπουργούς και αξιωματούχους κοντά στον Ερντογάν. Οι εισαγγελείς και η αστυνομία του κινήματος Χιζμέτ πιστεύεται ευρέως ότι βρίσκονταν πίσω από τις έρευνες ενώ εκδόθηκε ένταλμα σύλληψης για τον Γκιουλέν το 2014, με το κίνημά του να χαρακτηρίζεται ως τρομοκρατική ομάδα(FETO) δύο χρόνια αργότερα. Λίγο μετά το πραξικόπημα του Ιουλίου 2016, ο Ερντογάν περιέγραψε το δίκτυο του Γκιουλέν ως προδότες και «σαν καρκίνωμα», υποσχόμενος να το ξεριζώσει όπου κι αν βρίσκονταν. Εκατοντάδες σχολεία, εταιρείες, μέσα ενημέρωσης ακόμα και αθλητικές ενώσεις που συνδέονται με αυτό έκλεισαν και κατασχέθηκαν τα περιουσιακά στοιχεία
Ο Γκιουλέν καταδίκασε την απόπειρα πραξικοπήματος «με τον πιο έντονο τρόπο». ισχυριζόμενος ότι «Ως κάποιος που υπέφερε από πολλαπλά στρατιωτικά πραξικοπήματα τις τελευταίες πέντε δεκαετίες( ιδιαίτερα του Εβρέν κα) είναι ιδιαίτερα προσβλητικό να κατηγορούμαστε για οποιαδήποτε σχέση με μια τέτοια απόπειρα».. Σε μια καταστολή μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα, το οποίο η κυβέρνηση είπε ότι είχε στόχο τους οπαδούς του Γκιουλέν, τουλάχιστον 77.000 άνθρωποι συνελήφθησαν και 150.000 κρατικοί υπάλληλοι, συμπεριλαμβανομένων δασκάλων, δικαστών ,στρατιωτικών αστυνομικών αθλητών κα ,τέθηκαν σ εκτός εργασιών και θέσεων ( υπό το καθεστώς έκτακτης ανάγκης.) Εταιρείες και μέσα ενημέρωσης που πιστεύεται ότι συνδέονταν με τον Γκιουλέν κατασχέθηκαν από το κράτος ή έκλεισαν ενώ πολλοί ζήτησαν πολιτικό άσυλο σε Κεντρική Ευρώπη και στα Σκανδιναβικά κράτη.
Ο Γκιουλέν τα τελευταία χρόνια ήταν μια απομονωμένη φιγούρα εντός της Τουρκίας, και περιφρονήθηκε από τους υποστηρικτές του Ερντογάν ως και την Κεμαλική αντιπολίτευση, η οποία θεωρούσε ότι το δίκτυό του είχε συνωμοτήσει επί δεκαετίες για να υπονομεύσει τα κοσμικά θεμέλια της δημοκρατίας. Η Άγκυρα ζητούσε επί μακρόν την έκδοσή του από τις ΗΠΑ την οποία οι Αμερικανοί απέρριπταν. Μιλώντας στο κλειστό του κτιριακό συγκρότημα στα βουνά Pocono της Πενσιλβανίας, ο Γκιουλέν είπε σε μια συνέντευξη το 2017 ότι δεν σχεδίαζε να διαφύγει από τις ΗΠΑ . Ακόμη και τότε, φαινόταν αδύναμος, περπατώντας με υποστήριξη και κρατώντας τον προσωπικό γιατρό του δίπλα . Ο Γκιουλέν είχε ταξιδέψει στις ΗΠΑ για ιατρική περίθαλψη αλλά παρέμεινε εκεί καθώς αντιμετώπιζε ποινική έρευνα στην Τουρκία ,ενώ τα τελευταία τρία χρόνια είχε εμφανίσει πνευμονολογικά και έντονα ψυχολογικά προβλήματα.
