Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Μετά από μήνες συζητήσεων και προβληματικών δισταγμών, ο Τζο Μπάιντεν έδωσε επιτέλους το πράσινο φως στην Ουκρανία να πραγματοποιήσει πλήγματα μεγάλης εμβέλειας στη Ρωσία χρησιμοποιώντας όπλα που προμήθευσαν οι ΗΠΑ μυστικά από τον περασμένο Μάρτιο και Σεπτέμβριο.. Σύμφωνα με διαβαθμισμένες αναφορές, ο Μπάιντεν είχε αρχικά εγκρίνει χτυπήματα κυρίως στην περιοχή Κουρσκ της Ρωσίας, όπου η Ουκρανία έχει καταλάβει εκατοντάδες τετραγωνικά χιλιόμετρα εδάφους από το καλοκαίρι του 2024, αλλά τώρα αντιμετωπίζει μια αντεπίθεση στην οποία εμπλέκονται χιλιάδες στρατιώτες της Βόρειας Κορέας.Παρά το δοκιμαστικό βαλλιστικό πυραυλικό χτύπημα Πούτιν στο Ντνίπρο οι Ουκρανοί και οι Δυτικοί σύμμαχοί τους δεν πρόκειται να σταματήσουν και συνεπώς η κλιμάκωση είναι η πραγματικότητα.
Η χαλάρωση των περιορισμών στις αεροπορικές και πυραυλικές επιδρομές στο εσωτερικό της Ρωσίας με χρήση Αμερικανικών πυραύλων ATACMS αντιπροσωπεύει μια σημαντική αλλαγή στην πολιτική των ΗΠΑ. Έρχεται λίγες εβδομάδες πριν ο Μπάιντεν αποχωρήσει από τον Λευκό Οίκο και αντικατασταθεί από τον Τραμπ.
Η απόφαση του Μπάιντεν έχει προκαλέσει ένα μείγμα θυμού και ανησυχίας στη Ρωσία. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ ηγήθηκε της χορωδίας των επικρίσεων, κατηγορώντας τις ΗΠΑ ότι «έριξαν σκόπιμα λάδι στη φωτιά». Ο Ρώσος γερουσιαστής Βλαντιμίρ Τζαμπάροφ προχώρησε ακόμη παραπέρα, χαρακτηρίζοντας την κίνηση, «ένα πολύ μεγάλο βήμα προς την αρχή του Τρίτου Παγκοσμίου Πολέμου». Εν τω μεταξύ, η Ρωσική κυβερνητική εφημερίδα Rossiyskaya Gazeta και το ΤΑSS προειδοποιούν ότι «οι τρελοί που παρασύρουν το ΝΑΤΟ σε μια άμεση σύγκρουση με τη χώρα μας ».
Παρά τις ιστορίες στη Μόσχα, η κίνηση των ΗΠΑ αυτής της εβδομάδας να επιτρέψουν περιορισμένα πλήγματα στο Ρωσικό έδαφος είναι μάλλον απίθανο να μεταμορφώσει το πεδίο της μάχης ή να πυροδοτήσει Γ παγκόσμιο πόλεμο. Τα περιθώρια για πιθανά χτυπήματα είναι πολύ στενά, ενώ η Ρωσία είχε ήδη περισσότερο από αρκετό χρόνο για να μετακινήσει τους πιο ενδιαφέροντες στρατιωτικούς στόχους εκτός εμβέλειας των Αμερικανικών πυραύλων.Η πραγματική σημασία του πράσινου φωτός του Μπάιντεν έγκειται σε αυτά που μας λέει για τη φθίνουσα επίδραση των κόκκινων γραμμών του Βλαντιμίρ Πούτιν.
Από τις πρώτες κιόλας ώρες της εισβολής πριν 34 μήνες ο Πούτιν χρησιμοποιεί στενά καλυμμένες απειλές για να εκφοβίσει τη Δύση και να την οδηγήσει σε αδράνεια. Αυτή η προσέγγιση έχει αποδειχθεί εξαιρετικά αποτελεσματική, με τους δυτικούς ηγέτες που απεχθάνονται τον κίνδυνο να καθυστερούν τις παραδόσεις όπλων στην Ουκρανία και να επιβάλλουν παράλογους περιορισμούς στη χρήση δυτικών όπλων που έχουν αφήσει πολλούς στο Κίεβο εξοργισμένους. Ωστόσο, καθώς ο πόλεμος εξελίσσεται, οι κόκκινες γραμμές του Πούτιν έχουν επανειλημμένα ξεπεραστεί χωρίς συνέπειες, οδηγώντας πολλούς στο συμπέρασμα ότι ο Ρώσος δικτάτορας μπλόφαρε όλο αυτό το διάστημα.
Η πρώτη μεγάλη μπλόφα του Πούτιν ήρθε κατά τη διάρκεια της επίσημης ομιλίας του ανακοινώνοντας την επίθεση στην Ουκρανία, όταν προειδοποίησε τους δυτικούς ηγέτες ότι οποιεσδήποτε απόπειρες παρέμβασης θα οδηγούσαν σε συνέπειες «όσες δεν έχετε δει ποτέ σε ολόκληρη την ιστορία σας». Τρεις μέρες αργότερα, χτύπησε θέτοντας τις πυρηνικές δυνάμεις της Ρωσίας σε κατάσταση υψηλού συναγερμού. Όταν ένας συνασπισμός δυτικών εθνών επέλεξε να αγνοήσει αυτές τις προειδοποιήσεις και άρχισε να εξοπλίζει την Ουκρανία, δεν υπήρξε πυρηνική κλιμάκωση.
Έξι μήνες αργότερα, ο Πούτιν αποκάλυψε σχέδια για την προσάρτηση τεσσάρων μερικώς κατεχόμενων ουκρανικών επαρχιών και υποσχέθηκε να χρησιμοποιήσει «όλα τα μέσα που έχουμε στη διάθεσή μας» για να υπερασπιστεί τις κατακτήσεις της Ρωσίας. «Δεν μπλοφάρω», είπε. Οι Ουκρανοί δεν εντυπωσιάστηκαν από αυτό το πυρηνικό εκβιασμό και συνέχισαν τις επιθετικές επιχειρήσεις και στις τέσσερις επαρχίες. Μέσα σε λίγες εβδομάδες είχαν απελευθερώσει τη Χερσώνα, τη μοναδική περιφερειακή πρωτεύουσα της Ουκρανίας που κατελήφθη από τη Ρωσία κατά τη διάρκεια της εισβολής. Αυτή ήταν μια πολύ προσωπική ταπείνωση για τον Πούτιν, ο οποίος μόλις είχε προφέρει την πόλη «Ρωσική για πάντα». Ωστόσο, δεν άπλωσε το χέρι του για το πυρηνικό κουμπί του.Η προσέγγιση του Πούτιν στις οπισθοδρομήσεις στην Κριμαία εν καιρώ πολέμου ήταν αναμφισβήτητα ακόμη πιο αποκαλυπτική. Από την κατάληψη της Ουκρανικής χερσονήσου την άνοιξη του 2014, το Κρεμλίνο έχει απεικονίσει την κατάκτηση της Κριμαίας ως την κορωνίδα του Πούτιν και τη βάση για τη διεκδίκησή του για μια θέση στη Ρωσική ιστορία μεταξύ των μεγαλύτερων ηγεμόνων της χώρας. Αυτό έκανε πολλούς να υποθέσουν ότι θα υπερασπιζόταν την Κριμαία με ιδιαίτερο σθένος. Αντίθετα, όταν η Ουκρανία βομβάρδισε το ναυτικό αρχηγείο της Κριμαίας της Ρωσίας και βύθισε ή κατέστρεψε το ένα τρίτο του συνόλου του στόλου της Μαύρης Θάλασσας του Πούτιν, διέταξε αθόρυβα τα πολεμικά του πλοία να υποχωρήσουν στην ασφάλεια των Ρωσικών λιμανιών.
Το μεγαλύτερο πλήγμα στην αξιοπιστία των απειλών του Πούτιν ήρθε τον Αύγουστο του 2024, όταν ο Ουκρανικός στρατός πέρασε την πιο κόκκινη από όλες τις κόκκινες γραμμές εισβάλλοντας στην ίδια τη Ρωσία. Αντιμέτωπος με την πρώτη ξένη κατοχή Ρωσικού εδάφους μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Πούτιν δεν εξέδωσε πυρηνικά τελεσίγραφα και δεν έκανε καμία προσπάθεια να συσπειρώσει τον Ρωσικό λαό ενάντια στον εισβολέα. Αντίθετα, υποβάθμισε ολόκληρη την Ουκρανική επίθεση ως απλή «πρόκληση» και διέταξε τα ρωσικά μέσα ενημέρωσης που ελέγχονται από το Κρεμλίνο να ελαχιστοποιήσουν τη σημασία της ιστορικής προέλασης της Ουκρανίας
.Παρά αυτές τις πολύ δημόσιες αμηχανίες, ο Πούτιν έχει προσκολληθεί στις τακτικές εκφοβισμού του. Πράγματι, καθώς η συζήτηση σχετικά με την επιτρεπόμενη επίθεση μεγάλης εμβέλειας εντός της Ρωσίας κέρδισε δυναμική τον Σεπτέμβριο του 2024, στην πραγματικότητα προσπάθησε να ανεβάσει τον ρυθμό ανακοινώνοντας ότι οποιαδήποτε απόφαση των ΗΠΑ ή των ευρωπαϊκών χωρών να άρουν τους περιορισμούς θα σήμαινε ότι ήταν «σε πόλεμο» με τη Ρωσία. . Εβδομάδες αργότερα, αποκάλυψε προτεινόμενες αλλαγές στο πυρηνικό δόγμα της Ρωσίας που μείωσαν το όριο για τη χρήση πυρηνικών όπλων και συγκεκριμένα αντιμετώπισαν πιθανές επιθέσεις πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς.
Δυστυχώς για τον Πούτιν, φαίνεται ότι ακόμη και ο Λευκός Οίκος του Μπάιντεν έχει πλέον συμπεράνει ότι οι απειλές του είναι κενές. Αυτά είναι αναμφίβολα άσχημα νέα για τη Ρωσική πολεμική προσπάθεια. Για σχεδόν τρία χρόνια, οι δυτικοί ηγέτες επέτρεψαν να εκφοβιστούν από τον Πούτιν και άφησαν τον φόβο της κλιμάκωσης να καθορίσει την απάντησή τους στη μεγαλύτερη Ευρωπαϊκή εισβολή από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η υπερβολική επιφυλακτικότητα της Δύσης άφησε τον Ουκρανικό στρατό να έχει διαρκώς έλλειψη όπλων και έδωσε τη δυνατότητα στη Ρωσία να χτυπήσει πολύ πάνω από το βάρος της σε κάτι που διαφορετικά θα ήταν μια πλήρης στρατιωτική αναντιστοιχία. Αυτό μπορεί τώρα να αλλάξει.
Η απόφαση του Μπάιντεν να επιτρέψει πλήγματα μεγάλης εμβέλειας εντός της Ρωσίας δεν θα αλλάξει την πορεία του πολέμου, αλλά θα επιφέρει ισχυρό πλήγμα στις αποτυχημένες πολιτικές διαχείρισης της κλιμάκωσης που έχουν υπονομεύσει τόσο τη διεθνή υποστήριξη προς την Ουκρανία. Η ικανότητα του Πούτιν να εκφοβίζει τη Δύση ήταν η μεγαλύτερη επιτυχία του σε ολόκληρο τον πόλεμο, αλλά φαίνεται ότι η μπλόφα του ακούγεται πολύ συχνά και οι απειλές του δεν έχουν πλέον απήχηση. Αν και άλλες χώρες ακολουθήσουν τώρα τον Μπάιντεν (ήδη το κάνουν η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο) και εγκαταλείψουν τη σχετική δειλία των τελευταίων τριών ετών, μπορεί να διαπιστώσουν ότι ο Πούτιν γίνεται ξαφνικά πολύ πιο έντονος στην ιδέα μιας διευθέτησης μέσω διαπραγματεύσεων.
